«Απο το 1999 ζηταμε το Δασος Μαυρης Πευκης να ανακηρυχθει μνημειο της φυσης»

Τις τελευταίες ημέρες επανήλθε στο προσκήνιο το θέμα του δάσους της Μαύρης Πεύκης και της ανακήρυξής του σε μνημείο της φύσης, ένα θέμα που για πολύ καιρό στο τέλος της δεκαετίας του ’90 είχε απασχολήσει την τοπική κοινωνία και μάλιστα στον «Παρατηρητή της Θράκης» φιλοξενήθηκαν πολλά ρεπορτάζ για την αναγκαιότητα της ανακήρυξής του. Με αφορμή λοιπόν την ιδιαίτερη κινητικότητα που παρουσιάζουν τελευταίως τα «Χρυσωρυχεία Θράκης» το θέμα της Μαύρης Πεύκης επανέρχεται και στο Περιφερειακό Συμβούλιο της Τετάρτης, το μέλος της Οικολογικής Εταιρείας Έβρου κ. Γιώργος Δεμερίδης θα κάνει εισήγηση σχετική με το θέμα. Ο κ. Δεμερίδης, που σημειωτέον διετέλεσε υπάλληλος της Δ/νσης Δασών Αλεξανδρούπολης, μίλησε για το θέμα στον «ΠτΘ» αναλύοντας όλες τις πρωτοβουλίες που πάρθηκαν από το 1999 και μετά για το θέμα, αλλά και για την μοναδικότητα του δάσους και τους λόγους που πρέπει να ανακηρυχθεί μνημείο της φύσης.

ΠτΘ: Την επόμενη εβδομάδα στο Περιφερειακό Συμβούλιο θα συζητηθεί το θέμα της Μαύρης Πεύκης και της ανακήρυξής της σε Μνημείο της Φύσης. Πρόκειται για την επίδικη περιοχή στην οποία τα Χρυσωρυχεία Θράκης ζητούν να κάνουν τις εξορυκτικές τους δραστηριότητες. Τι σημαίνει η ανακήρυξη της Μαύρης Πεύκης σε Μνημείο της Φύσης; Γιατί δεν έχει γίνει μέχρι τώρα;
Γ.Δ.: Δεν αισθανθήκαμε τώρα την ανάγκη να το κάνουμε. Κατ’ αρχήν να σας πω ότι εργάσθηκα ως δασολόγος δημόσιος υπάλληλος στο δασαρχείο Αλεξανδρούπολης και σε ανύποπτο χρόνο, πριν δηλαδή εμφανισθεί αυτή η μάστιγα των χρυσωρυχείων, όταν το υπουργείο μας έδωσε εντολή να προτείνουμε περιοχές για να ενταχθούν στην κατηγορία των ειδικά προστατευόμενων μεταξύ άλλων καταθέσαμε την πρότασή μας για το δάσος της Μαύρης Πεύκης στο Πέραμα.

ΠτΘ: Πότε έγινε αυτό;
Γ.Δ.: Πριν το 1999.

ΠτΘ: Τι τύχη είχε εκείνη η πρότασή σας;
Γ.Δ.: Το υπουργείο βέβαια δεν είπε όχι, απλά υπήρχε μια γραφειοκρατική διαδικασία. Τεκμηριώσαμε αυτή την πρότασή μας, δεδομένου ότι η Μαύρη Πεύκη είναι ένα από τα ψυχρόβια κωνοφόρα, τα οποία απαντώνται σε υψόμετρο 500,600 και 700 μέτρων τουλάχιστον και εννοείται όχι σε παραθαλάσσιες περιοχές όπου τα κλίματα είναι πιο ζεστά. Αυτή η Μαύρη Πεύκη παραδόξως βρέθηκε πολύ έξω από το φυσιολογικό χώρο στον οποίο απαιτείται για να αναπτυχθεί. Έχει ένα περίεργο σχήμα και αυτά τα δύο στοιχεία συνηγορούν στο να στηριχθεί ως φυτογεωγραφικό παράδοξο και να ενταχθεί στην κατηγορία που όριζε η δασική νομοθεσία τότε, δηλαδή διατηρητέο μνημείο της φύσης. Η υπηρεσία ξεκίνησε αλλά καταλαβαίνετε λόγω της γραφειοκρατίας αργά. Στη συνέχεια όταν ήρθαν τα χρυσωρυχεία στην υπηρεσία αποφανθήκαμε ότι πρόκειται να ανακηρυχθεί μνημείο της φύσης και δεν μπορούμε να συνηγορήσουμε. Σε κάποια φάση δύο υπηρεσιακοί παράγοντες ανακάλεσαν την αρχική θέση που είχε η δασική υπηρεσία και είπαν ότι δεν θα κηρυχθεί μνημείο της φύσης, γεγονός που είχε σαν αποτέλεσμα να ξεσπάσει ντόρος, γιατί ήδη είχε η κοινή γνώμη αποφάνθηκε ότι αυτό έγινε σκόπιμα από αυτούς τους δύο παράγοντες.

Προτάσεις για την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής

ΠτΘ: Οι υπηρεσιακοί παράγοντες ήταν από την περιοχή μας;
Γ.Δ.: Ναι από την περιοχή μας. Έγινε ένας ντόρος και αυτό είχε σαν συνέπεια να βγάλει ο επιθεωρητής Δασών της Περιφέρειας απόφαση σύνταξης προμελέτης η οποία και συντάχθηκε, όπου και πάλι οι εισηγητές είπαν ότι πρέπει να ανακηρυχθεί μνημείο της φύσης. Συμφώνησαν, και αυτοί που είχαν άλλη άποψη, ότι αυτή η προμελέτη θα αποτελέσει το έναυσμα, ώστε να προχωρήσουμε στην ανακήρυξη του δάσους σε μνημείο της φύσης. Ένας από τους λόγους που ζητούσαμε να μην γίνουν τα χρυσωρυχεία ήταν και το θέμα της Μαύρης Πεύκης. Παράλληλα εμείς είχαμε την θέση ως Οικολογική Εταιρεία ότι μπορούν να γίνουν άλλα πράγματα συμβατά με τη βιώσιμη ανάπτυξη για να αναπτυχθεί οικονομικά η περιοχή, δεδομένου ότι είναι οικονομικά πολύ υποβαθμισμένη και γίνεται κατανοητό ότι αυτό μας βάζει σε υποψίες ότι το κράτος από χρόνια το σκεφτόταν να αφήσει την περιοχή υποανάπτυκτη. Έτσι καταθέσαμε πέντε προτάσεις που αποτελούσαν ένα πακέτο για την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής. Μια από τις προτάσεις αυτές ήταν η ανακήρυξη του δάσους της Μαύρης Πεύκης σε μνημείο της φύσης αφενός για να προστατευτεί και αφετέρου για να αναπτυχθεί ο οικοτουρισμός, δεύτερον να αναπτυχθούν όλοι οι αρχαιολογικοί χώροι της περιοχής, είχαμε μετρήσει τότε δεκαοκτώ αρχαιολογικούς χώρους, κάτι που και η ίδια η μελέτη των Χρυσωρυχείων το τόνιζε, ώστε να έχουμε αρχαιολογικό τουρισμό. Η τρίτη πρόταση αφορούσε τα χωριά αυτά, Πέραμα, Κόμαρα, να συνδεθούν με ασφαλτοστρωμένο δρόμο με τη θάλασσα, ώστε αυτόματα να αποκτήσουν άλλη αξία με το θαλάσσιο τουρισμό, η τέταρτη πρόταση αφορούσε στην εκμετάλλευση του πλούσιου γεωθερμικού πεδίου που βρίσκεται σε όλη την παράλια περιοχή της Θράκης και άρα και στην παραλιακή περιοχή Περάματος Κομάρων και η πέμπτη πρόταση, επειδή η περιοχή είναι αμόλυντη, αφορούσε στην ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας, ώστε να αναπτυχθεί σε αυτό τον τομέα η οικονομία εκεί. Μάλιστα με βάση την τελευταία μας πρόταση, τότε 57 κάτοικοι του Περάματος και των Κομάρων, γεωργοί και κτηνοτρόφοι, έκαναν υπόμνημα γραπτό και το κατέθεσαν ενυπόγραφο στην τότε Νομαρχία, ώστε να ενημερωθούν για τι είναι η βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία και να εξετάσουν, αν μπορούν να ενταχθούν, αντί των Χρυσωρυχείων. Τα χρόνια πέρασαν και το μόνο που πετύχαμε ήταν τα χρόνια εκείνα το Νομαρχιακό Συμβούλιο με απόφασή του, και μάλιστα ομόφωνη, να δεχθεί την ανακήρυξη ως μνημείου της φύσης το δάσος της Μαύρης Πεύκης. Τώρα τελευταία που τα χρυσωρυχεία επανήλθαν πιο δυναμικά καταθέσαμε ένα έγγραφο προς τον Πρόεδρο του Περιφερειακού Συμβουλίου, όπου εν ολίγοις του καταθέσαμε όλα αυτά που προηγουμένως εξέθεσα, ώστε να πάρει απόφαση το Περιφερειακό Συμβούλιο για να προχωρήσει το θέμα. Βεβαίως έχει αλλάξει τώρα ο νόμος, έχουμε σήμερα ένα νέο νόμο, τον 3937 για την βιοποικιλότητα που αναφέρει ότι αυτές οι περιοχές είναι πλέον προστατευόμενες. Ο πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου, προς τιμήν του, αφού πέρασε την πρόταση από κάποιες επιτροπές αιρετών και επιστημονικές έκρινε πλέον ότι μπορεί να συζητηθεί το θέμα αυτό στο Περιφερειακό Συμβούλιο και με ειδοποίησε και έτσι στο περιφερειακό της Τετάρτης θα κάνω μια σύντομη εισήγηση για την πρότασή μας.

ΠτΘ: Γιατί ακριβώς έκταση μιλάμε;
Γ.Δ.: Το δάσος της Μαύρης Πεύκης βρίσκεται στα σύνορα Έβρου – Ροδόπης, νοτιοδυτικά και νότια από το Πέραμα και στους δύο αυτούς νομούς καταλαμβάνει μια έκταση 2000 στρεμμάτων περίπου.

Άθελά της η κτηνοτροφία δεν έκανε κακό στη Μαύρη Πεύκη

ΠτΘ: Και πόσο εκτεθειμένη σε κινδύνους ήταν όλο αυτό το χρονικό διάστημα αυτή η βλάστηση; Μήπως έρθουν κάποιοι και πουν ότι όλο αυτό ήταν εγκαταλελειμμένο χρόνια;
Γ.Δ.: Δεδομένου ότι οι κάτοικοι δεν γνώριζαν την οικολογική αξία θα μπορούσαμε να πούμε ότι άθελά της η κτηνοτροφία στην περιοχή εκείνη δεν έκανε κακό στη Μαύρη Πεύκη, γιατί τα κατσίκια προτιμούν να τρώνε χορτάρια και από τα πλατύφυλλα είδη και όχι από τα κωνοφόρα.

ΠτΘ: Άρα λέτε ότι αυτός ο φυσικός πλούτος δεν έχει υποστεί κάποιες φθορές;
Γ.Δ.: Όχι. Επιβίωσε και κινδύνευε μόνο από τον άνθρωπο. Σε κάποια φάση κάποιοι ήθελαν να κάνουν δρόμους που θα τους περνούσαν μέσα από το δάσος. Το πανεπιστήμιό μας βοήθησε να μην γίνει αυτό. Αυτό ήταν ένα μικρό κακό αν θα γινόταν. Το χειρότερο από όλα είναι ότι ο χώρος του μεταλλείου σήμερα καταλαμβάνει ένα σημαντικό κομμάτι από το δάσος της Μαύρης Πεύκης και γίνεται κατανοητό ότι αν ξεκινήσουν μια φορά από το Πέραμα μέχρι το Κιλκίς θα γεμίσουμε κρατήρες στην περιοχή. Άρα σε όλη αυτή την περιοχή η Μαύρη Πεύκη θα καταστραφεί.

Το δάσος της Μαύρης Πεύκης έχει τεράστια οικολογική αξία

ΠτΘ: Πόσο συνηθισμένο είναι των φαινόμενο των δασών της Μαύρης Πεύκης στην Ελλάδα;
Γ.Δ.: Η Μαύρη Πεύκη συναντάται σε μεγάλα υψόμετρα για παράδειγμα στο Καρά Ντερέ της Δράμας, στην Ορεινή Ξάνθη, στην Πίνδο θα δούμε. Γενικά απαντάται σε μεγάλα υψόμετρα και όχι σε τόσο μικρά των διακοσίων και των εκατό μέτρων. Είναι σπάνιο και για αυτό λέμε ότι είναι φυτογεωγραφικό παράδοξο. Είναι καπρίτσιο της φύσης δεν είναι συνέχεια από άλλη Μαύρη Πεύκη από τα ορεινά. Είναι μια νησίδα και για αυτό το λόγο δεν μπορούμε να μην τα προστατεύσουμε, γιατί έχει τεράστια οικολογική αξία και πέρα από αυτό αν προστατευθούν θεσμικά και αναδειχθεί αυτό το δάσος τότε συμβάλλει αποτελεσματικότητα στην ανάπτυξη του οικοτουρισμού. Οι ευαισθητοποιημένοι άνθρωποι αυτό το παράδοξο θα ερχόταν να το δούνε, όπως τώρα πηγαίνουν να δουν το φοινικόδασος του Βάι στη Νότια Κρήτη.

ΠτΘ: Έχοντας μια μικρά υπηρεσιακή πείρα σε ό,τι αφορά στις σχέσεις της υπηρεσίες σας με τις υπηρεσίες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης πόσο θεωρείτε συμβατό με τη λειτουργία του υπουργείου το να δεχθεί την ανακήρυξη από την πλευρά του περιφερειακού συμβουλίου ως μνημείο της φύσης το δάσος της Μαύρης Πεύκης και να το ενστερνιστεί κάνοντάς το επίσημη νομοθεσία του κράτους;
Γ.Δ.: Εάν το υπουργεία στην Αθήνα αποφασίσουν να λειτουργήσουν σύμφωνα με την συνταγματική υποχρέωσή τους, σύμφωνα δηλαδή με το άρθρο 24 που αφορά στην προστασία της φύσης, τότε μοιραία θα αποδεχτούν τις προτάσεις μας. Αν εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η ανάπτυξη του τόπου συνεπάγεται τα χρυσωρυχεία που εξυπηρετούν μόνο την εταιρεία και κανένα άλλο, τότε δεν θα γίνει τίποτα.

ΠτΘ: Άρα λέτε ότι η απόφαση θα είναι πολιτική και όχι επιστημονική;
Γ.Δ.: Βεβαίως. Όμως εδράζεται στην επιστημονική γνώση και νομοθεσία.

Η Ελλάδα δεν έχει δασολόγιο

ΠτΘ: Η Ελλάδα δεν έχει δασολόγιο σήμερα;
Γ.Δ.: Όχι και αυτό είναι σκόπιμο για να κρίνονται κατά περίπτωση πάντοτε. Δεκαεπτά από τα τριάντα πέντε χρόνια υπηρεσίας είχα την ευθύνη για την προστασία των δασών, ένα ευαίσθητο τομέα.

ΠτΘ: Πόσο προστατευόταν τα δάση;
Γ.Δ.: Κατ’ αρχήν στα παραγωγικά δάση που βρίσκονται στα ορεινά εκεί γίνεται διαχείριση των δασών σύμφωνα με τις μελέτες διαχείρισης και προστασίας τους, που αφορούν σε μελέτες τεκμηριωμένες. Η διαχείριση αυτών είναι περίπου σωστή και θα ήταν καλύτερη αν είχε η δασική υπηρεσία περισσότερο προσωπικό, η οποία βέβαια και έχει λιγότερο. Όμως στη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων που δεν είναι παραγωγικά δάση έχουμε μεγάλο πρόβλημα, γιατί ο κάθε μπαγαπόντης προσπαθεί το δάσος να το κάνει χωράφι ή οτιδήποτε άλλο για να το οικειοποιηθεί να το κτίσει να το κάνει μεταλλείο, οτιδήποτε.

Δεν πρέπει να καταστραφεί ο ανεκτίμητος αυτός πλούτος

ΠτΘ: Αν για παράδειγμα η εταιρεία ανακάλυπτε ότι υπάρχουν κοιτάσματα χρυσού στο δάσος της Αισύμης εκεί θα υπήρχε τρόπος να ασκήσετε προστασία και να πείτε ότι υπάρχει κάποιος τρόπος να προφυλαχθεί ή είναι ειδική περίπτωση το δάσος της Μαύρης Πεύκης που θεωρείτε ότι ειδικά πρέπει να προστατευθεί;
Γ.Δ.: Τα δάση στην Αισύμη έχουν την οικολογική αξία τους, δεν έχουν όμως ιδιαιτερότητα, όπως το δάσος της Μαύρης Πεύκης. Η νομοθεσία επιτρέπει γενικά να γίνονται μεταλλεία και λατομεία μέσα σε δάση, άρα σύμφωνα με το νόμο θα μπορούσαμε να πούμε όχι, για παράδειγμα, γιατί θα καταστραφεί ένα δάσος από δρυς ή από οξιές. Αυτό θα μπορούσαμε να το πούμε, αλλά όταν έχεις αυτή την σπανιότητα, την ιδιαιτερότητα, την μοναδικότητα θα μπορούσε να πει κανείς ότι έχεις κάθε λόγο να επικαλεσθείς τη δωδεκάδελτο του περιβάλλοντος για τα ευαίσθητα οικοσυστήματα και να πεις ότι εκεί δεν πρέπει να γίνει γιατί δεν πρέπει να καταστραφεί αυτός ο ανεκτίμητος πλούτος. Μου έτυχε παλιότερα περίπτωση λατομείων που ήθελαν να γίνουν στην Ορεινή Ξάνθη, σε δάση οξιάς, πανέμορφα, όμως που δεν είναι κάτω από ειδικό καθεστώς προστασίας πρώτον και δεύτερον δεν υπάρχει λόγος να τεθούν κάτω από τέτοιο καθεστώς. Ήμασταν υποχρεωμένοι να πούμε ναι, κακώς, αλλά ο νόμος το επιτρέπει και δεν μπορούσαμε εκεί υπηρεσιακά να επέμβουμε, γιατί δεν αρκεί η οικολογική ευαισθησία και στο δημόσιο είσαι υποχρεωμένος να τηρήσεις το νόμο.

Βάσει του Συντάγματος η προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς είναι υποχρέωση του κράτους

ΠτΘ: Η γνώση, η εμπειρία σας, σας κάνει αισιόδοξο ή απαισιόδοξο ως προς την υιοθέτηση της απόφασης που προφανώς το περιφερειακό συμβούλιο θα λάβει την Τετάρτη από την πλευρά του υπουργείου Ανάπτυξης ή και των άλλων συναρμόδιων φορέων;
Γ.Δ.: Θα πρέπει, εφόσον το περιφερειακό συμβούλιο πάρει αυτή την απόφαση, να προβεί στις δέουσες ενέργειες και πλέον οι υπηρεσίες, οι οποίες έχουν ευθύνη για να πάνε την εισήγηση στον πολιτικό τους προϊστάμενο να κάνουν τη δουλειά τους, και θα την κάνουν, αλλά από εκεί και πέρα ο πολιτικός προϊστάμενος θα πρέπει να μην είναι πιστός και υπάκουος στις εντολές οποιουδήποτε υπουργού και να ενεργήσει με βάση τη νομοθεσία και να λάβει υπ’ όψιν το γεγονός ότι είμαστε υποχρεωμένοι αυτά τα ευαίσθητα οικοσυστήματα να τα προστατεύσουμε και να μην τα αφήσουμε βορά σε κάθε ξένο ο οποίος έρχεται να βγάλει λεφτά και να καταστρέψει. Το ίδιο πράγμα ισχύει και με τους αρχαιολογικούς χώρους. Η ΙΘ’ Εφορεία Κλασικών αρχαιοτήτων έστειλε χαρτιά και εξήγησε γιατί δεν πρέπει να γίνουν τα μεταλλεία εκεί και μάλιστα τεκμηριωμένα. Όμως το ΚΑΣ περί άλλων τυρβάζει και είπε ναι και ο υπουργός το δέχθηκε. Και στην περίπτωση αυτή ο υπουργός δεν σέβεται το άρθρο 24 του Συντάγματος που ορίζει ότι η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς είναι υποχρέωση του κράτους. Και όχι μόνο δεν προστατεύει την πολιτιστική κληρονομιά, τους αρχαιολογικούς χώρους, αλλά τους δίνει βορά στα χρυσωρυχεία. Και το τραγικότερο είναι ότι εκεί που θα κάνουν το όρυγμα και θα παίρνουν το υλικό, εκεί οι άνθρωποι παλιότερα έβρισκαν αρχαία νομίσματα. Τώρα το νεοβάρβαρο ελληνικό κράτος δίνει ολόκληρα βουνά για να πάρουν το χρυσό. Όπως θα αλέθουν τα βουνά, θα αλέθουν κατά πάσα πιθανότητα και αρχαία νομίσματα. Αυτά τα πράγματα μόνο σε μια Ελλάδα παρακμής μπορούν να γίνουν.

Η Μαύρη Πεύκη έχει τη δική της ιστορία

Συνοπτικά το ιστορικό της ανάδειξης του δάσους της Μαύρης Πεύκης έχει ως εξής: Το 1999 με απόφασή του ο Διευθυντής Δασών Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης όρισε τριμελή επιτροπή δασολόγων για σύνταξη ειδικής μελέτης διαχείρισης και ΜΠΕ για τα 1943 στρέμματα Μαύρης Πεύκης. Προτάθηκε να γίνει με προμελέτη η αναγόρευση σε μνημείο της φύσης. Η εισήγηση έγινε αποδεκτή από την Δ/νση Δασών Έβρου και εστάλη έγγραφο τον Ιούλιο του 1999 στη Γενική Δ/νση Δασών Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης.
Η Οικολογική Εταιρεία Έβρου απέστειλε έγγραφο το Μάρτιο του 2003 σε πολιτικούς φορείς του Έβρου για το θέμα το οποίο αποδέχθηκε ο τότε νομάρχης Έβρου κ. Ζαμπουνίδης και τον Απρίλιο του 2003 με την 56/2003 ομόφωνη απόφασή του το Νομαρχιακό Συμβούλιο Έβρου έκρινε ότι θα πρέπει να κηρυχθεί το Δάσος της Μαύρης Πεύκης σε μνημείο της Φύσης.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.