Vergina’nın Heineken’e karşı hukuk zaferi: Gümülcine’den Amsterdam’a uzanan dava 111 milyon euro tazminatla sonuçlandı

Gümülcine merkezli Vergina marka biranın üreticisi Makedonya Trakya Bira Fabrikası, önemli bir hukuk zaferi elde etti. Amsterdam İlk Derece Mahkemesi, Heineken’in Yunanistan’daki iştiraki Athinaiki Zythopoiia’nın bira pazarında uyguladığı ve rekabet kurallarını ihlal ettiği belirtilen uygulamalar nedeniyle şirketin uğradığı zarar karşılığında toplam 111 milyon euro tazminat ödenmesine hükmetti.

21 Ekim 2026 Çarşamba günü açıklanan karar kapsamında, Heineken ile Yunanistan’daki iştiraki Athinaiki Zythopoiia (AZ), Yunan rekabet mevzuatının ihlalinden kaynaklanan zararın giderilmesinden müştereken sorumlu tutuldu.

Athinaiki Zythopoiia’nın ürün portföyünde Amstel ve Heineken’in yanı sıra Alfa, Mamos, Nymfi, Noctua ve Fischer biraları da bulunuyor.

Dimitris Kris: “Bu karar yalnızca başlangıç”

Makedonya Trakya Bira Fabrikası Kurumsal Gelişim Direktörü Dimitris Kris, mahkemenin kararından duydukları memnuniyeti dile getirerek gelişmeyi şirket tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri olarak nitelendirdi.

Kris, “Heineken, yaklaşık otuz yıl boyunca, Athinaiki Zythopoiia’nın 2014 yılına kadar uzanan uygulamalarının Makedonya Trakya Bira Fabrikası ve Yunan tüketiciler üzerinde yarattığı büyük zarara ilişkin sorumluluktan kaçınmak için elinden geleni yaptı” dedi.

Kararı, Gümülcine merkezli şirketin uğradığı zararın telafisi yönünde somut bir adım olarak değerlendiren Kris, bunun aynı zamanda yıllar süren hukuk mücadelesinde gösterilen çabanın da bir karşılığı olduğunu ifade etti.

“Ayrıca bu karar, Heineken gibi çok uluslu bir devle karşı karşıya olsanız bile sıkı çalışmanın, doğru planlamanın ve kararlılığın haklı sonuca ulaşmayı sağlayabileceğini gösteriyor” diyen Kris, “Bu karar yalnızca başlangıç. Mücadelemiz devam ediyor” diye işaret etti.

Otuz yıllık rekabet ihlali iddialarının ardından dönüm noktası niteliğinde karar

Karar, 2017 yılında Makedonya Trakya Bira Fabrikası’nın Heineken’e karşı Amsterdam İlk Derece Mahkemesi’nde dava açmasıyla başlayan uzun hukuk sürecinin son aşamasını oluşturuyor.

Dava, Yunanistan Rekabet Komisyonu’nun Aralık 2015’te aldığı kararın ardından açılmış, Komisyon, Heineken’in Yunanistan’daki iştiraki Athinaiki Zythopoiia’nın en az 16 yıl boyunca hâkim durumunu kötüye kullandığını ve rakiplerini Yunan bira pazarının dışında bırakmaya yönelik uygulamalarda bulunduğunu tespit etmişti.

Bu karar doğrultusunda, Heineken’in Yunanistan iştirakine kesilen ceza, bağımsız otoritenin o güne kadar tek bir kuruluşa verdiği en yüksek meblağlı para cezası olarak kayıtlara geçmişti. Uygulamaların ciddiyeti, Athinaiki Zythopoiia’nın o dönemdeki üst yöneticilerinin de aynı dosya kapsamında Yunan mahkemelerince kesin olarak mahkûm edilmesiyle ortaya konulmuştu.

Makedonya Trakya Bira Fabrikası’nın açtığı davada önemli bir aşama, Amsterdam İlk Derece Mahkemesi’nin Ekim 2024’te verdiği ara kararla yaşandı. Mahkeme, Heineken ile Athinaiki Zythopoiia’nın tek bir ekonomik bütünlük oluşturduğuna hükmederek, iştirakin hukuka aykırı uygulamalarından doğan zarardan iki şirketin birlikte sorumlu olduğuna karar verdi.

Heineken’in Hollanda mahkemelerinin davaya bakma yetkisine yönelik itirazı da sonuçsuz kaldı. Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın Şubat 2025’teki görüşünün ardından Hollanda Yüksek Mahkemesi, geçen Haziran ayında bu itirazı kesin olarak reddetti.

Hollanda mahkemesi, Makedonya Trakya Bira Fabrikası’nın ekonomik modelini esas aldı

Tazminat miktarının hesaplanmasında mahkeme, Makedonya Trakya Bira Fabrikası’nın ekonomik danışmanı Oxera tarafından hazırlanan modeli esas aldı. Heineken ve ekonomik danışmanı CRA tarafından sunulan savunmalar ise genel olarak kabul görmedi.

Mahkeme, zararı değerlendirirken Yunanistan Rekabet Komisyonu’nun Athinaiki Zythopoiia’nın Yunan bira pazarındaki uygulamalarının niteliği, süresi ve kapsamına ilişkin kapsamlı bulgularını da dikkate aldı.

Kararın Avrupa Birliği’ndeki çok uluslu şirketler açısından önemli sonuçları olabilir

Makedonya Trakya Bira Fabrikası’nın açıklamasına göre kararın önemi Yunanistan sınırlarını aşıyor. Karar, Avrupa Birliği’nde bir ana şirketin, iştirakinin gerçekleştirdiği hukuka aykırı eylemlerden sorumlu tutulabileceğini teyit ediyor.

Heineken’in Athinaiki Zythopoiia’daki payının %98,8 olduğu belirtilirken, iştirak üzerindeki ekonomik kontrolünün tartışmasız olduğu vurgulanıyor.

Bu gelişme, Avrupa’daki şirketler açısından da geniş kapsamlı sonuçlar doğurabilir. Karar, başka AB üyesi ülkelerde rekabet mevzuatını ihlal ettiği tespit edilen iştiraklerin faaliyetleri nedeniyle zarar gören işletmelerin, tazminat taleplerini çok uluslu şirketlerin merkezlerinin bulunduğu ülkelerde ileri sürebilmesinin önünü açabilecek bir hukuki emsal niteliği taşıyor.

Heineken’in Yunanistan dışındaki bazı iştirakleri de yerel rekabet otoritelerinin incelemeleriyle karşı karşıya kaldı. Avusturya’da Federal Rekabet Kurumu, Yunanistan’da tespit edilen uygulamalara benzerlik gösteren faaliyetler nedeniyle Heineken ve iştiraki Brau Union hakkında Viyana Kartel Mahkemesi nezdinde süreç başlattı.

Yunanistan’da ise Rekabet Komisyonu, 2015 tarihli ilk kararının ardından bira pazarında rekabete aykırı olduğu öne sürülen uygulamalara ilişkin yeni bir soruşturma başlattı.

Soruşturmanın Athinaiki Zythopoiia aleyhine yeni bulgularla sonuçlanması durumunda, Makedonya Trakya Bira Fabrikası’nın kazandığı davanın oluşturduğu hukuki emsal, zarara uğrayan diğer işletmelerin de yeni tazminat taleplerinde bulunmasına zemin hazırlayabilir.

Marina Koutsogianni: “AB’de rekabete aykırı uygulamalardan zarar gören bireyler ve KOBİ’ler için emsal niteliğinde”

Makedonya Trakya Bira Fabrikası İletişim Sorumlusu Marina Koutsogianni, yaptığı açıklamada, Heineken’in bugün Athinaiki Zythopoiia’nın Yunan bira pazarındaki rekabete aykırı uygulamalarının gerçek maliyetiyle karşı karşıya olduğunu belirtti.

Yunanistan, Hollanda, Avusturya, Macaristan ve ABD’deki rekabet otoritelerinin bulgularıyla birlikte değerlendirildiğinde kararın, söz konusu grubun ihlallerinin ciddiyetini ve kapsamını ortaya koyduğunu söyleyen Koutsogianni, Hollanda İlk Derece Mahkemesi’nin kararının önemini şu sözlerle vurguladı: “Bu karar, AB genelinde çok uluslu şirketlerin rekabete aykırı uygulamaları nedeniyle zarara uğrayan bireylerin ve küçük ve orta ölçekli işletmelerin tazminat talepleri açısından bir dönüm noktasıdır.”

Makedonya Trakya Bira Fabrikası hakkında

Makedonya Trakya Bira Fabrikası, 1996 yılında Gümülcine’de kuruldu. Şirket, modern dönemde Yunan sermayeli bir bira üreticisi olarak yerli pazara Yunan birası sunan ilk kuruluş oldu.

Şirket, 1998 yılında Vergina Premium Lager markasını piyasaya sürdü. O dönemde Yunanistan bira pazarı, 19. yüzyıldan bu yana yabancı bira üreticilerinin ağırlıklı olduğu bir yapıdaydı.

Bugün Makedonya Trakya Bira Fabrikası, Yunanistan’da ve uluslararası pazarlarda faaliyet gösteren önemli Yunan sermayeli bira üreticilerinden biri olmayı sürdürüyor. Şirket, geniş premium ve özel üretim bira portföyünün yanı sıra Avrupa ve uluslararası yarışmalarda kazandığı ödüllerle de öne çıkıyor.

Şirket ayrıca, Yunanistan’ın ilk maltlık arpa sözleşmeli tarım programını hayata geçirdi. Yüzlerce Yunan üreticiyle doğrudan iş birliği yapan kuruluş, Yunanistan menşeli özel maltların üretimi ve ihracatında da önemli faaliyetler yürütüyor.

Yunanistan Rekabet Komisyonu’nun bulgularına göre, dava konusu olan Athinaiki Zythopoiia uygulamaları, Vergina’nın 1998 yılında Yunanistan pazarına girmesinden birkaç ay sonra başladı ve en az 16 yıl boyunca devam etti.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.