Έναν διεθνούς εμβέλειας επιστήμονα στον χώρο της λατινικής φιλολογίας επιτιμοποιεί το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας

01.11.2019 22:05

Νατάσσα Βαφειάδου

Χάρης Μιχαλόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Λατινικής Φιλολογίας «Ο Robert Maltby έχει αφιερώσει τη ζωή του πάνω στη μελέτη της λατινικής λογοτεχνίας»

Δείτε περισσότερα στο: http://www.paratiritis-news.gr/

Άρτεμις Αρχοντογεώργη, φιλόλογος και υποψήφια διδάκτωρ
«Πολύ μεγάλη τιμή και συγκίνηση για το Τμήμα τόσο η υποδοχή όσο και η παρουσία του σε αυτή την εκδήλωση»

 
Τα όσα πρόκειται να συμβούν το διήμερο 6 και 7 Νοεμβρίου κατά την επιτιμοποίηση του ομότιμου καθηγητή του πανεπιστημίου Leedsκ. Robert Maltby, αλλά και του διεθνούς συνεδρίου που θα ακολουθήσει, ανέλυσαν, φιλοξενούμενοι στην εκπομπή «Με το Ν και με το Β» του Ράδιο Παρατηρητής ο κ. Χάρης Μιχαλόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Λατινικής Φιλολογίας του Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας του ΔΠΘ και η κ. Άρτεμις Αρχοντογεώργη, φιλόλογος και υποψήφια διδάκτωρ του Τμήματος. Οι δύο εμπλεκόμενοι με την οργάνωση των εκδηλώσεων, αναφέρθηκαν τόσο στο έργο και την προσωπικότητα του κ. Robert Maltby, τη συμβολή του τόσο στον χώρο της λατινικής φιλολογίας όσο και στο Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας, αλλά και τα όσα αναμένεται να διαμειφθούν κατά τη διάρκεια των εργασιών του συνεδρίου που θα ακολουθήσει…
 
Ο λόγος στους ίδιους λοιπόν…
 

«Μια από τις μεγαλύτερες εν ζωή μορφές στον χώρο των λατινικών σπουδών»

 
ΠτΘ: κ. Μιχαλόπουλε, διαβάζοντας και τις σχετικές ανακοινώσεις, δεν θυμάμαι -τουλάχιστον στο πρόσφατο παρελθόν- ένα διεθνές συνέδριο να συνδέεται τόσο άμεσα με ένα πρόσωπο…

Χ.Μ.: Ακριβώς. Ο καθηγητής Robert Maltby, ομότιμος καθηγητής Λατινικής Φιλολογίας του πανεπιστημίου του Leeds της Μεγάλης Βρετανίας, είναι μια από τις μεγαλύτερες εν ζωή μορφές στον χώρο των λατινικών σπουδών με ένα διεθνούς εμβέλειας και αναγνώρισης έργο αλλά και μια μακροχρόνια ερευνητική, συγγραφική και διδακτική παρουσία. Αφενός, έχει συγγράψει πλήθος μονογραφιών και επιστημονικών άρθρων σε πολλούς τομείς της λατινικής φιλολογίας και αφετέρου είναι ένας άνθρωπος που έχει δείξει αδιάπτωτο ενδιαφέρον για το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας συμμετέχοντας-μεταξύ άλλων- ως μέλος της πρώτης επιτροπής εξωτερικής αξιολόγησης του τμήματός μας όπου με την τεχνογνωσία και την μεγάλη πείρα που έχει, θητεύοντας επί πολλά χρόνια σε θέσεις αξιολόγησης και πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών, όχι μόνο σε βρετανικά πανεπιστήμια αλλά και σε ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, μας βοήθησε να εκσυγχρονίσουμε, να αναμορφώσουμε και να διαμορφώσουμε ένα από τα πιο ευέλικτα, σύγχρονα και μοντέρνα προγράμματα σπουδών στο Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας.
 
Ιδιαίτερα δε με τις συμβουλές του, ωφελήθηκε ο τομέας των Λατινικών Σπουδών και το ενδιαφέρον του ήταν τέτοιο, ώστε κάποια χρόνια μετά την επίσκεψή του εδώ-βέβαια είχε έρθει και παλαιότερα δίνοντας διαλέξεις στο πανεπιστήμιό μας- υπήρξε ο άνθρωπος με την  πρωτοβουλία του οποίου  ήρθαν εδώ στην Κομοτηνή περίπου 1.600 τόμοι  παλαιτύπων βιβλίων και επιστημονικών περιοδικών από την αδιάθετη βιβλιοθήκη του πανεπιστημίου του Leeds,όταν αυτό συγχωνεύτηκε. Καταλαβαίνετε πόσο μεγάλη ήταν αυτή η συμβολή στη δική μας ισχνή, ειδικά όσον αφορά τα κλασικά γράμματα, βιβλιοθήκη. Είναι δηλαδή ένας άνθρωπος, ο οποίος προσφέρει με κάθε δυνατό τρόπο. Αυτό είναι κάτι το οποίο έχει δείξει έμπρακτα και στο παρελθόν αλλά ακόμα και τώρα, μέσω των φοιτητών του, οι οποίοι πλέον συνεχίζουν ως διδάσκοντες σε πολλά πανεπιστήμια όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό. Προσωπικά, είχα την τιμή να μαθητεύσω κοντά του καθώς ήταν ο επόπτης της διδακτορικής μου διατριβής.
 
ΠτΘ: κ. Αρχοντογεώργη, δεν αποτελεί τεράστια τιμή ένας τόσο καταξιωμένος επιστήμων να επιλέγει από όλο τον κόσμο το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του ΔΠΘ για την προσφορά αυτή;

A.A.: Ναι, πραγματικά είναι πολύ μεγάλη τιμή και συγκίνηση για το τμήμα τόσο η υποδοχή όσο και η παρουσία του σε αυτή την εκδήλωση. Η συμβολή του Robert Maltby ειδικά στο πολυσυζητημένο θέμα των λατινικών, δεν αφορά μόνο στη δωρεά της βιβλιοθήκης αλλά και στο ότι αυτή τη στιγμή στο τμήμα τα λατινικά διδάσκονται με έναν μοντέρνο-σύγχρονο τρόπο που στηρίζεται σε μία μέθοδο εκμάθησης που εισήγαγε ο ίδιος στο βιβλίο του «Τα λατινικά από τις πηγές». Επομένως, έχουμε ως παρακαταθήκη και μια αρκετά πια σύγχρονη μέθοδο διδασκαλίας των λατινικών στο Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας.
 

«Ένας ειδήμονας σε πολλά πεδία του χώρου της λατινικής φιλολογίας»


ΠτΘ: Το τιμώμενο πρόσωπο έχει και πλούσιο συγγραφικό έργο σε ό,τι αφορά την ρωμαϊκή κωμωδία…

Χ.Μ.: Και όχι μόνο. Έχει συμβολή επίσης στην ετυμολογία, την ρωμαϊκή ερωτική ελεγεία. Γενικά είναι ένας ειδήμονας σε πολλά πεδία του χώρου της λατινικής φιλολογίας. Ένας άνθρωπος, ο οποίος ακόμη κα μετά την συνταξιοδότηση του, δεν σταμάτησε να γράφει, να ερευνά. Έχει αφιερώσει τη ζωή του πάνω στη μελέτη της λατινικής λογοτεχνίας με πάθος αλλά και με πολλή αγάπη και μεράκι  για να τα μεταδώσει όλα αυτά στους φοιτητές του. Αναμένουμε με πάρα πολύ ενδιαφέρον το καινούργιο του βιβλίο “Corpus Tibulianum”.
 
ΠτΘ: Με αφορμή την αναγόρευση το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας θα διοργανώσει και ένα διεθνές συνέδριο το οποίο θα έχει συμμετοχές από πάρα πολλές χώρες της Ευρώπης…

Α.Α.:  Πράγματι, έχουμε τη χαρά να φιλοξενούμε συνέδρους από πάρα πολλές χώρες της Ευρώπης. Συγκεκριμένα, δώδεκα συνέδρους από την Αγγλία, την Αυστρία, την Ιταλία, την Κύπρο και από την Ελλάδα οι οποίοι θα τιμήσουν με την παρουσία τους την αναγόρευση του Robert Maltby σε επίτιμο διδάκτορα και παράλληλα θα προσφέρουν με τις εισηγήσεις τους νέες οπτικές στη διδασκαλία και όχι μόνο αυτή της λατινική γλώσσας. Δεν ξέρω αν έχει γίνει κάτι αντίστοιχο ξανά στην πόλη.

Χ.Μ.: Η επιλογή των συμμετεχόντων δεν είναι τυχαία. Σκεφτήκαμε να επενδύσουμε την τελετή αναγόρευσης με ένα ακαδημαϊκό περιεχόμενο και έτσι όλοι οι συμμετέχοντες είναι είτε παλαιοί φοιτητές του καθηγητή Μaltby, είτε άνθρωποι με τους οποίους συνεργάστηκε στενά σε όλα αυτά τα χρόνια τη ακαδημαϊκής του καριέρας. Θέλουμε να τους ευχαριστήσουμε ήδη από τώρα, γιατί εν μέσω πολλών ακαδημαϊκών υποχρεώσεων και βεβαρημένου προγράμματος, μόλις επικοινωνήσαμε μαζί τους, όλοι ανταποκρίθηκαν με πολλή μεγάλη χαρά στο κάλεσμα να τιμήσουν έναν άνθρωπο, ο οποίος τους έδωσε πολλά και παράλληλα πήρε και από εκείνους πολλά. Νομίζουμε ότι η ατμόσφαιρα θα είναι πολύ φιλική.
 
ΠτΘ: Οι εργασίες του συνεδρίου θα πραγματοποιηθούν στην αγγλική γλώσσα και είναι ανοιχτές στο κοινό;

X.M: Είναι ανοιχτές προς το ευρύ κοινό και μάλιστα διαλέξαμε επίτηδες έναν χώρο που να βρίσκεται μέσα στον πολεοδομικό ιστό της πόλης, ώστε να είναι ευκολότερη η πρόσβαση. Καμιά φορά δημιουργεί έναν δισταγμό ίσως όταν κάτι γίνεται στο πανεπιστήμιο. Εμείς θα βρισκόμαστε στην καρδιά της πόλης απέναντι από το Σπαθί, δίπλα στην πλατεία, στην αίθουσα του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου. Το συνέδριο είναι ανοιχτό προς όλη την ακαδημαϊκή κοινότητα, προς τους φοιτητές, τους συναδέλφους πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης αλλά και προς το γενικό κοινό της πόλης.
 
Συνέδρια με τέτοια στόχευση και με τόσο σημαντικούς ομιλητές από το εξωτερικό, είναι η αλήθεια ότι δεν είναι εύκολο να γίνουν και δεν γίνονται συχνά γι’ αυτό είναι μια μοναδική ευκαιρία για όλους να έρθουν στον βαθμό που τους επιτρέπουν τα προγράμματα τους, να το παρακολουθήσουν.
 
Οι εισηγήσεις θα γίνουν στα αγγλικά κάτι το οποίο δεν θεωρώ παράγοντα αποτροπής αλλά ίσα ίσα μια πρόκληση και ειδικά για τους φοιτητές μας μια εξαιρετική άσκηση μέσω της οποίας θα μπορέσουν να διακρίνουν τι εστί ακαδημαϊκή ζωή και κοινότητα. Όλες οι εισηγήσεις είναι πρωτότυπες. Παράγεται γνώση, συζητούνται αντιλογίες ή συμφωνίες και  αυτή είναι η ουσία της ερευνητικής δουλειάς.
 
Επιπλέον, θα δοθούν βεβαιώσεις παρακολούθησης σε όσους το επιθυμούν, κάνοντας την εγγραφή τους, η οποία είναι δωρεάν. Σας περιμένουμε όλους σ’ αυτή την πολύ σημαντική,  κατά τη γνώμη μας δραστηριότητα, που έρχεται να αναβαθμίσει και το πνευματικό επίπεδο και την ήδη δραστήρια σε κίνηση πόλη μας.
 

«Τα κλασικά κείμενα αντέχουν σε πολλαπλές αναγνώσεις εδώ και αιώνες»

 
ΠτΘ: Με αφορμή τον τίτλο του συνεδρίου «(Παλιά) Όρια και (Νέες) Προοπτικές» σε ό,τι αφορά τη λατινική γλώσσα θα ήθελα να σας ρωτήσω ποια είναι τα όρια των νέων ενδεχομένων ανακαλύψεων ή των νέων προοπτικών που μπορεί να γεννούνται εν έτη 2019 στην διδασκαλία μιας επιστήμης, η οποία είναι άμεσα συνδεδεμένη με το παρελθόν σε παγκόσμιο επίπεδο;

Χ.Μ.: Αυτή είναι η ομορφιά των ανθρωπιστικών επιστημών. Τα κλασικά κείμενα-και γι’ αυτό τα αποκαλούμε κλασικά-αντέχουν σε πολλαπλές αναγνώσεις εδώ και αιώνες. Θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε τη μεταφορά ενός καθρέπτη. Τα κείμενα αυτά είναι ο καθρέπτης και κάθε κοινωνία, κάθε εποχή, στέκεται απέναντι σε αυτόν ψάχνοντας να βρει σε αυτά τα κείμενα ζητήματα που την ενδιαφέρουν. Αλλιώς διαβάζαμε τη λατινική λογοτεχνία και την αρχαία ελληνική λογοτεχνία το 1900, αλλιώς το 1050, αλλιώς το 2012. Οι αναζητήσεις μας σήμερα, στρέφονται γύρω από μετακινήσεις πληθυσμού, έμφυλων ταυτοτήτων κλπ. Διαβάζουμε τα κείμενα, χρησιμοποιώντας νέες θεωρίες, όπως ψυχανάλυσης ή κινηματογράφου. Είναι ένας εξαιρετικά μοντέρνος και παρθένος χώρος, παρά το κέλυφος. Με την κ. Αρχοντογεώργη και με την ομάδα από το ΕΚΠΑ συμμετέχουμε σε ένα ερευνητικό πρόγραμμα που ασχολείται με την οικοκριτική, η οποία ερευνά την οικολογία και τις οικολογικές αποτυπώσεις στην λατινική λογοτεχνία.
 
ΠτΘ: Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν πεδία τα οποία ενδεχομένως δεν έχουν ερευνηθεί στον βαθμό που θα έπρεπε;

Α.Α.: Σίγουρα υπάρχει πεδίο έρευνας και όσο εμφανίζονται νέες θεωρίες ανοίγονται και νέες προοπτικές. Επίσης, να πω ότι ακόμη και στη διδασκαλία της γλώσσας υπάρχουν νέες μέθοδοι διδασκαλίας. Προσεγγίζουμε τη γλώσσα με μοντέρνες τεχνικές και θεωρώ πως φαίνεται ότι δεν είναι μια νεκρή γλώσσα. Κατά το ταξίδι που έκανε μερίδα φοιτητών του τμήματος στη Ρώμη, έγινε αντιληπτό το  πώς ενσωματώνεται η λατινική γλώσσα και ο πολιτισμός μέσα σε μια ζωντανή πόλη, κάτι το οποίο θεωρώ πολύ σημαντικό να καταλάβουμε.
 

«Έχουμε μάθει να συμπλέουμε και να συνεργαζόμαστε με τους ανθρώπους των φορέων και αυτό θα συνεχίσουμε να κάνουμε»

 
ΠτΘ: κ.Μιχαλόπουλε, θα ήθελα να σταθώ στα συναισθήματα τα οποία τρέφει κάποιος αναλαμβάνοντας και την ευθύνη να τιμήσει ένα πρόσωπο το οποίο συνέβαλε τα μέγιστα σε αυτό που είστε σήμερα. Δεν είναι πολύ μεγάλο το άγχος και η ευθύνη;

X.M: Πάρα πολύ. Είναι πολύ μεγάλη η συγκίνηση. Ισορροπείς πολύ συχνά ανάμεσα στη συγκίνηση και την ευθύνη. Δεν σας κρύβω ότι όλο αυτό το διάστημα, το μυαλό φεύγει προς το παρελθόν και δημιουργεί αναπόφευκτα αυτές τις συνδέσεις ανάμεσα στο τότε και στο τώρα.
Πρόκειται για έναν άνθρωπο εξαιρετικά χαμηλών τόνων. Πάρα πολλά πράγματα από τη πολυσχιδή του δραστηριότητα, τα πληροφορήθηκα όταν μου έστειλε ο ίδιος το βιογραφικό του για να υποβάλλουμε την πρόταση. Ο ίδιος με πάρα πολλή συγκίνηση αποδέχτηκε την πρότασή μας. Είναι ένας εξαιρετικά ήπιος, γλυκομίλητος άνθρωπος. Ελπίζω όλα να πάνε καλά. Η διάθεση όλων των ανθρώπων που έρχονται να συμμετάσχουν είναι η καλύτερη όπως επίσης και των εθελοντών φοιτητών μας, που από την πρώτη στιγμή με πολύ ενθουσιασμό και χαρά, πλαισίωσαν τη διοργάνωση του συνεδρίου. 

Α.Α.: Είναι πολύ δύσκολο να διεξάγεις ένα συνέδριο και πολλές φορές δεν πραγματοποιείται. Νομίζω ότι δεν θα πραγματοποιούταν αν δεν υπήρχαν όλοι όσοι στάθηκαν αρωγοί στην προσπάθεια αυτή. Θα ξεκινήσω από την Εταιρία Αξιοποίησης και Διαχείρισης Περιουσίας του ΔΠΘ, τον δήμο Κομοτηνής, τη ΔΕΚΚΠΑΚ και την κ. Λιβεριάδου, την Εφορία Αρχαιοτήτων Ροδόπης και την κ. Καραδήμα, το Τμήμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας, την κ. Μενεσελίδου και φυσικά τον κ. Χατζόπουλο, ο οποίος θα δώσει μια μικρή συναυλία στο τέλος του συνεδρίου στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κομοτηνής. Τους ευχαριστούμε όλους πάρα πολύ για τη συμβολή τους.

Χ.Μ.: Πραγματικά. Ιδιαίτερα θα ήθελα να σταθώ στον Δήμο Κομοτηνής γιατί σήκωσε ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της διοργάνωσης. Είναι βέβαια γνωστή η συνεργασία του τμήματος αλλά σε τέτοιες δύσκολες εποχές τίποτα δεν είναι δεδομένο. Έχουμε μάθει να συμπλέουμε και να συνεργαζόμαστε με τους ανθρώπους των φορέων και αυτό θα συνεχίσουμε να κάνουμε αλλά ειδικά σε αυτή την περίπτωση, το οικονομικό βάρος που σήκωσε ο Δήμος Κομοτηνής ήταν πάρα πολύ μεγάλο και θα ήθελα και από εδώ να τον ευχαριστήσω θερμότατα και με την ιδιότητα του πρόεδρου της οργανωτικής επιτροπής θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τους συναδέλφους μου, την κ. Άννα Μαστρογιάννη, τον κ. Γιάννη Ntεληγιάννη, την κ. Άρτεμη Αρχοντογεώργη για τον κόπο, τον χρόνο και την υποστήριξη τους σε όλα τα στάδια διοργάνωσης του συνεδρίου. Το ευχαριστώ είναι λίγο. Ελπίζω ότι όλα θα πάνε καλά.

ΓΝΩΜΕΣ

DUTH CORNER

Magazine