Περιηγηση στα δυτικα παραλια του Ευξεινου Ποντου απο την Εταιρεια Θρακικων Ερευνων

Με ριζωμένη την πεποίθηση πως η γνώση προκύπτει από τη σύζευξη της θεωρίας με την πράξη, η Εταιρεία Θρακικών Ερευνών, μετά την ολοκλήρωση της θεωρητικής ανάλυσης θεμάτων που αγγίζουν το χώρο της Θράκης, έκρινε αναγκαίο να πραγματοποιήσει εκδρομή σε χώρους όπου διαδραματίστηκαν σημαντικά, από κάθε άποψη, γεγονότα (πράξη) και εκδηλώθηκαν πρωτόγνωρα φαινόμενα.

Στόχος της τριήμερης εκδρομής (24-25-26/05/2024) στο χώρο των δυτικών παραλίων του Ευξείνου Πόντου ήταν η σύσφιξη των δεσμών του Νεοελληνισμού με μια περιοχή στην οποία δραστηριοποιήθηκαν οι Έλληνες, δημιούργησαν αποικίες, ανέπτυξαν το εμπόριο και άφησαν ανεξίτηλα τα ίχνη της παρουσίας τους εγκαταλείποντας στην εποχή μας τους ερειπιώνες των κτισμάτων τους να λιώνουν κάτω από το αμείλικτο φως του ήλιου και την αναπόφευκτη φθορά του χρόνου. Επιτρέπουν μόνο μέσα από τα υπολείμματά τους την εκτίναξη μερικών ακτίνων φωτός για να δηλώσουν τη λαμπρότητα και τη δόξα παρωχημένων εποχών. Παράλληλα, η εκδρομή στόχευε στην κατανόηση των γνώσεων που συσσωρεύτηκαν για την χερσαία και την παράλια Θράκη από τους αρχαίους χρόνους έως και την εποχή μας.

Καταγράφοντας τα όσα έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια της εκδρομής, η Εταιρεία Θρακικών Ερευνών αναφέρει σε ανακοίνωσή της:

«Ξεναγός και ερμηνευτής των προσλαμβανόμενων από τις αισθήσεις παραστάσεων, των περιοχών που επισκεφθήκαμε, ήταν η συνταξιούχος ομότιμη καθηγήτρια της φιλοσοφίας, κ. Ευτέρπη Θεοκλίεβα, κάτοικος της περιοχής στην οποία πρόκειται να κινηθούμε. Με λόγο σαφή, ακριβή και χωρίς τη χρήση γλωσσικών υπερβολών μας μεταφέρει αναλλοίωτη την πραγματικότητα που ίσχυσε για την περιοχή που επισκεπτόμαστε από τους αρχαίους χρόνους έως τους βυζαντινούς και τους νεότερους. Σωζόπολη, Μεσημβρία, Πύργος, Αγχίαλος, ονόματα της ελληνικής γλώσσας με αναγωγή της χρήσης τους στην ομηρική εποχή, ονόματα που ερεθίζουν το πατριωτικό συναίσθημα και αποτελούν τεκμήρια της ελληνικής καταγωγής τους, δοσμένα σε περιοχές χαμηλού υψόμετρου, «πλησίον της θαλάσσης» (Αγχίαλος), συμβάλλουν στην εύκολη διείσδυση της ομάδας μας στους λοφώδεις καταπράσινους κάμπους της Νότιας Βουλγαρίας.

Παρασκευή 24/05/2024

Απαλλαγμένοι από την ενόχληση των αποσκευών, καταναλώνουμε την πλούσια σε θερμίδες τροφή που μας προσφέρουν και κατόπιν ακολουθούμε την κατεύθυνση που μας υποδεικνύουν τα αισθητήρια όργανα μαγεμένα από την πολυχρωμία και την περίεργη συνύπαρξη του παλιού και ξεφτισμένου με το λαμπερό και νέο αντικείμενο του παρόντος.

Αναφερόμαστε στην αρχαία «Άνθεια», η οποία ονομαζόταν και «Απολλωνία Ποντιακή» ή «Απολλώνια Μάγκνα».

Η περιοχή της άρχισε να κατοικείται από τη νεολιθική περίοδο, αποικία όμως ιδρύθηκε από τον Αναξίμανδρο τον 7^ο αιώνα π.Χ. (611-547 π.Χ.) Αυτός συνοδευόμενος από Έλληνες εισήλθε στον Εύξεινο Πόντο και εγκαταστάθηκε στα δυτικά παράλιά του. Κατά τη βυζαντινή περίοδο η πόλη μετονομάστηκε σε Σωζόπολη. Το δεύτερο όνομά της (Απολλώνια) οφείλεται στην ύπαρξη ναού αφιερωμένου στον Απόλλωνα, που περιείχε ένα κολοσσιαίο άγαλμα του θεού, έργο του περίφημου γλύπτη Κάλαμι, το οποίο μεταφέρθηκε αργότερα από τον Λούκουλλο στη Ρώμη. Τα νομίσματά της πρωτοεμφανίστηκαν τον 6^ο αιώνα π.Χ. και φέρουν το όνομα «Απολλωνία» και την εικόνα του Απόλλωνα. Κατά την Οθωμανική περίοδο η πόλη παρακμάζει και γίνεται ένα άσημο ψαροχώρι. Η Σωζόπολη ξεσηκώθηκε κατά την Επανάσταση του 1821 και ενίσχυσε με τις δυνάμεις της τον ιερό απελευθερωτικό αγώνα. Το 1906 στο πλαίσιο της ανταλλαγής πληθυσμών ορισμένοι κάτοικοι της Σωζόπολης εγκατέλειψαν την πόλη τους κι εγκαταστάθηκαν στη Χαλκιδική.

Αρκετή η κούραση από το ταξίδι και την προσπάθεια της τακτοποίησης του δωματίου διαμονής, αναγκαία η ξεκούραση.

Επικαλούμαστε το Μορφέα να απλώσει τα φτερά του ύπνου και να μας καλύψει με το πέπλο της λήθης.

Σάββατο 25/05/2024

Η ημέρα καταναλώθηκε σε περιήγηση στον αρχαιολογικό χώρο της Μεσημβρίας, ο οποίος είναι ένας συμπαγής βραχώδης τόπος καλυμμένος από αρχαία στρώματα οικοδόμησης. Διανύσαμε τα τετρακόσια μέτρα δρόμου που ενώνουν το χερσαίο τμήμα με τη νησίδα την οποία κατέχει η αρχαία πόλη της Μεσημβρίας. Αυτή είναι δημιούργημα των Μεγαραίων και ιδρύθηκε τον 6^ο αιώνα π.Χ. Σήμερα αποκαλείται από τους Βούλγαρους «Νέσεμπαρ». Στην είσοδο της νησίδας, πάνω σε πέτρινη στήλη προβάλλεται το ανάγλυφο τοπογραφικό διάγραμμα της Μεσημβρίας. Διακρίνονται τα δύο εμπορικά λιμάνια της, το βόρειο και το νότιο και προσφέρεται για επίσκεψη το Αρχαιολογικό Μουσείο που βρίσκεται παράπλευρα. Ωραίες προσθήκες από σκούρο μάρμαρο κάνουν διακριτή την κάθε λεπτομέρεια των αντικειμένων, που λούζονται από το λευκό φως των λαμπτήρων του Μουσείου. Μετά από ολιγόλεπτη ενημέρωση της κ. Ευτέρπης Θεοκλίεβα για το περιεχόμενο του Μουσείου και τη θέση των αντικειμένων μέσα σε αυτό ακολουθεί η ερμηνεία του καθενός με ποικίλες πληροφορίες. Άροτρο με ενσωματωμένο το ξύλινο υνί του, υδροσωλήνες που μεταφέρουν το νερό μέσα από υπόγεια ανοίγματα, περίτεχνα κοσμήματα, νομίσματα που αποκαλύπτουν το εύρος των οικονομικών σχέσεων της πόλης με άλλες περιοχές της χερσαίας και νησιωτικής Θράκης. Επισήμανση των στρωμάτων κατοίκησης από τον 6^ο αιώνα π.Χ. ως και τα βυζαντινά. Έξω από το Μουσείο τα αρχαιολογικά τεκμήρια εξακολουθούν να κάνουν έντονη την παρουσία τους και να χρωματίζουν το παρόν με την ιδιαιτερότητα της μορφής τους αλλά και να επιτυγχάνουν με την ύπαρξή τους τη διείσδυση του παρελθόντος μέσα στο παρόν. Τα ευρήματα του Μουσείου ενισχύονται από οικοδομικές κατασκευές της εποχής τους. Παραδείγματος χάρη, δύο Βασιλικές Εκκλησίες, Βιβλιοθήκες και Θέρμες προσφέρουν ποιότητα στη ζωή των ανθρώπων ενώ η υδροληψία από πήλινες σωλήνες εξασφαλίζει υγιεινές συνθήκες χρήσης και κατανάλωσης του νερού. Είναι γνωστό ότι οι πρώτοι Έλληνες δηλώνουν την παρουσία τους στην περιοχή τον 6^ο αιώνα π.Χ., ενώ κατά τη ρωμαϊκή περίοδο γίνεται σοβαρό οχύρωμα προστασίας για τα δυτικά παράλια του Ευξείνου. Σύμφωνα με τα αρχαιολογικά δεδομένα η πόλη (Μεσημβρία, Nesebar) καταλάμβανε ολόκληρη τη χερσόνησο και είχε κατασκευάσει από τον 5^ο αιώνα π.Χ. ισχυρά τείχη από ορθογώνιους πωρόλιθους. Πάνω από το βόρειο λιμάνι είχε κατασκευαστεί ο ναός του Δία του Υπερδέξιου, ενώ πάνω από το νότιο λιμάνι είχε ανεγερθεί ο ναός του Απόλλωνα. Στην πόλη υπήρχαν κι άλλοι ναοί, όπως του Ηρακλή, της Αθηνάς, της Δήμητρας, του Διονύσου, του Ασκληπιού. Στο κέντρο της πόλης υπήρχε αρχαία αγορά που αποτελούσε τον πυρήνα από τον οποίο εξακτινόνονταν οι διάφορες μορφές της κοινωνικοπολιτικής ζωής.

Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές στη βυζαντινή Μεσημβρία λειτουργούσαν ναοί, εφόσον η πόλη ήταν Επισκοπή, όπως η Βασιλική των Αγίων Αποστόλων, η Παλαιά Μητρόπολη ή Ναός της Αγίας Σοφίας, η Βασιλική της Θεοτόκου Ελεούσας, κ.α.

Ο κύκλος της απορίας, της αναζήτησης, της πιθανής ερμηνείας και ξανά της απορίας φαίνεται να έχει ατέρμονη πορεία στον τομέα που μας απασχολεί, δηλαδή την ιστορία ενός τόπου. Άπειρα τα αναιτιολόγητα και ανικανοποίητη η δίψα για γνώση. Ο μόνος φραγμός που την περιορίζει είναι η πείνα για το φθαρτό μας σώμα. Ήρθε η ώρα του φαγητού. Σταματά η διδαχή και συγκεντρωνόμαστε όλοι με κοινή κατεύθυνση το ξενοδοχείο.

Κυριακή 26/05/2024

Πρωινό Κυριακής 26/05/2024. Ουρανός καθαρός, προοιωνίζεται ανέφελη και διαυγή ατμόσφαιρα, γεγονός που διευκολύνει την εκπλήρωση του θρησκευτικού καθήκοντος, του εκκλησιασμού, που είχε προγραμματιστεί από την αρχή της εκδρομής. Ενσωματωνόμαστε στο σύνολο των πιστών που με κατάνυξη παρακολουθούν τη διαδικασία της θείας λειτουργίας η οποία είναι ως προς το τυπικό της όμοια με τη δική μας εφόσον είναι δημιούργημα της ελληνικής ορθόδοξης εκκλησίας.

Τελικός προορισμός πριν από την αναχώρησή μας για το «πάτριον έδαφος» είναι η Αγχίαλος. Κι εδώ έχουμε επανάληψη του μοτίβου του εκπατρισμού. Οι Έλληνες δημιουργούν πόλεις και πολιτισμό και οι αλλοεθνείς εκδιώκουν, εκπατρίζουν, καταστρέφουν. Οι κάτοικοι της Αγχιάλου, παραθαλάσσια περιοχή του Ευξείνου Πόντου (σήμερα ονομάζεται «Πομόριε») ζούσαν στη βραχώδη χερσόνησο που βρίσκεται στον κόλπο του Μπουργκάς.

Ιδρύθηκε από τους Αρχαίους Έλληνες και το όνομα της προέρχεται από τη συνένωση του επιρρήματος άγχι=κοντά, πλησίον και αλς=θάλασσα. Δηλώνει τον/το παραθαλάσσιο. Είναι πιθανό αρχικά να ονομαζόταν Απολλωνία από τους ιδρυτές της και τελικά να επιβλήθηκε το Αγχίαλος. Το 1934 μετονομάστηκε στα βουλγαρικά «Πομόριε». Κατά τον Όμηρο, οι Θράκες είναι οι πρώτοι που κατοίκησαν τα παράλια του Ευξείνου, διαμόρφωσαν τρόπο ζωής που περιέκλειε την τόλμη, την αποφασιστικότητα και την καρτερικότητα. Από τα βυζαντινά χρόνια η ζωή και η ελπίδα των Αγχιαλιτών στηριζόταν στην ευσπλαχνία του Αγίου Γεωργίου του οποίου την εορτή τιμούσαν στην πατρίδα τους αλλά τον τιμούν και γενικά σε όποιο μέρος της γης είναι εγκατεστημένοι. Λαμπρό χάλκινο άγαλμά του έχουν τοποθετημένο σε κεντρικό σημείο της Αγχιάλου οι κάτοικοι της πόλης αυτής.

Τελικά, η επίσκεψη των τόπων στους οποίους μεγαλούργησαν οι Έλληνες (Σωζόπολη, Μεσημβρία, Πύργος, Αγχίαλος) και η επικοινωνία με ανθρώπους που κατοικούν στους τόπους αυτούς μας δημιουργεί την επιθυμητή ψευδαίσθηση πως αποτελούν συνέχεια της πολιτισμικής μας κατάστασης, αλλά και οι κληρονόμοι των παραδόσεων, της νοοτροπίας και των αντιλήψεων που εμφύτεψαν σ΄ αυτά τα μέρη οι πρόγονοί μας. Επομένως είναι φορείς του ελληνικού πνεύματος και πνευματικά συγγενείς».

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.