Οι Ροδοπιτες αγκαλιασαν με εορταστικη ευφροσυνη  το Λευκωμα «Φωτογραφιζοντας το παρελθον – Μορφες και χρωματα της Ροδοπης|Picturing the past – Figures and colours of Rhodope»

Με συγκινητική ομοθυμία, σύμπασες οι πληθυσμιακές ομάδες της Ροδόπης που έδωσαν το παρόν στην εκδήλωση παρουσίασης του δίγλωσσου, στα ελληνικά και αγγλικά, Λευκώματος με τίτλο  «Φωτογραφίζοντας το παρελθόν – Μορφές και χρώματα της Ροδόπης», το υιοθέτησαν απεριφράστως, καθότι η παράδοση και οι μνήμες της ιστορίας είναι ζώσες στον τόπο. Με τη συμβολή των εθνοτοπικών συλλόγων που ζυμώνονται μαζί της, τη σωματικοποιούν, τη μεταφέρουν, ακόμη και με τους χορούς και τα τραγούδια τους, τον εορτασμό των τοπικών αγίων και των τοπικών γιορτών, τις μικροσυλλογές παραδοσιακού πολιτισμού που είναι παντού διάσπαρτες στη Ροδόπη. Ερήμην κεντρικής στρατηγικής για την αξιοποίησή του και ελλείψει πολιτικών στην ελληνική περιφέρεια που θα αναδείκνυαν και θα αξιοποιούσαν επ’ ωφελεία του τόπου και του πολιτισμού του, τον άυλο και υλικό πολιτισμό του, δεδομένου όντος ότι οι μη αστικοί οικισμοί εγκαταλείπονται και η ύπαιθρος χώρα ερημώνει και μαζί της και οι μικροσυλλογές λαϊκού πολιτισμού και, κυρίως, οι συνήθειες και οι παραδόσεις.

Ανάσα ζωής σ’ ό,τι χάνεται

Μια εύφορη ανάσα ζωής σ’ ό,τι χάνεται έδωσε τελικά αυτό το Λεύκωμα που μέσα από τις φωτογραφίες του Μιχάλη Παππά, με τη συνδρομή στην έρευνα και την υπόδειξη προσώπων και τόπων για τη σκηνοθεσία της φωτογραφίας της Ροδοπίτισσας δρ Εθνογραφικής Μουσειολογίας Νάγιας Δαλακούρα, κατέγραψε όχι μόνον αυθεντικές παραδοσιακές ενδυμασίες, γεμάτες από τη μνήμη των προσώπων που τις έζησαν και τις φόρεσαν, αλλά  και τεχνικές κατασκευής των παλαιών σπιτιών στη θρακική αγροτική ενδοχώρα, παράλληλα  με τη λιτή και φτωχή αισθητική των κατοίκων τους μετά την πρώτη εικοσαετία του εικοστού αιώνα, και συνάμα χαρακτηριστικές  μνημειακές υποδομές όπως ναούς και αντιπροσωπευτικές εικόνες από το εσωτερικό τους κι επιπλέον, στοιχεία από το φυσικό περιβάλλον της Ροδόπης, με τα ποτάμια, τις θάλασσες, τις  λίμνες και τα δάση της,  κι ακόμη στοιχεία από την αγροτική παραγωγή του παρόντος, και όχι μόνον…

Από τις «στολές» στα ενδύματα

Ετσι αν και στο δημόσιο χώρο ετέθη, έστω κι εμμέσως το ζήτημα της αυθεντικότητας των ενδυμασιών και της αλλοίωσής τους που υιοθετείται από κάποιους εθνοτοπικούς συλλόγους, το Λεύκωμα είναι κάτι πολύ περισσότερο από αυτό: τα κεντίδια, τα υφάσματα, τις ποδιές, αφού συγγνωστή επιλογή της επιστημονικής επιτροπής συναποτελούμενης από τον Καθηγητή του ΤΕΦΑΑ κ. Δημήτρη Γουλιμάρη, την Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του ΤΙΕ/ΔΠΘ κ. Νάντια Μαχά και την κ. Δαλακούρα, ήταν οι ενδυμασίες να μιλήσουν για τα πρόσωπα που τις φορούσαν και την ιστορία τους, κι αυτό πλήρως επιτεύχθηκε, και κατ’ αντιπαράθεση, έστω και έμμεση με αυτό που ορισμένοι πολιτιστικοί, εθνοτοπικοί, σύλλογοι ονομάζουν «στολές», και είναι προϊόντα γενικευμένου  εμπορίου. Κατ’ αντιπαράθεση,  μια και  στο Λεύκωμα τα ενδύματα που φωτογραφίζονται είναι οικογενειακά κειμήλια, μουσειακά εκθέματα, αντικείμενα από προσωπικές συλλογές ή συλλογές πολιτιστικών φορέων, πολλά από τα οποία εκτίθενται δημόσια για πρώτη φορά.

Στην εκδήλωση έδωσαν το παρών, ο Μητροπολίτης Μαρωνείας και Κομοτηνής κ. Παντελεήμων, η  Αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού κ. Φανή Μπαχαρίδου, ο Αναπληρωτής Περιφερειάρχη κ. Νικόλαος Ευκαρπίδης, οι οποίοι και χαιρέτησαν την πρωτοβουλία, ενώ για το Λεύκωμα μίλησαν ο Αντιπεριφερειάρχης Ροδόπης κ. Μανώλης Ταπατζάς – η ομιλία του φιλοξενείται ολόκληρη στη διπλανή σελίδα– και η εμπνεύστρια της ιδέας του,  που την υλοποίησε επιπλέον, κ. Νάγια Δαλακούρα. Την εκδήλωση συντόνισε η δημοσιογράφος κ. Νατάσσα Βαφειάδου. 

Οι χαιρετίσαντες την έκδοση του Λευκώματος, μεταξύ άλλων, επεσήμαναν τα κάτωθι:

Μητροπολίτης Μαρωνείας και Κομοτηνής κ. Παντελεήμων

«Το εορταστικό κλίμα των Χριστουγέννων επαυξάνεται με το γεγονός της παρουσίασης αυτού του Λευκώματος»

«Το εορταστικό κλίμα των Χριστουγέννων επαυξάνεται με το γεγονός της παρουσίασης αυτού του Λευκώματος το οποίο καταγράφει και φωτογραφίζει το παρελθόν και το παρόν, παράγει ιδιαίτερο πολιτισμό, και ανοίγει δρόμους για το μέλλον. Η ανάπτυξη ενός τόπου ξεκινά από τα σπλάχνα του, ώστε η όποια άλλη ανάπτυξη έπεται, να σέβεται τα ιδιαίτερα ιστορικά και πολιτιστικά  χαρακτηριστικά του και τους ανθρώπους του. Συγχαρητήρια στον Περιφερειάρχη, στον Αντιπεριφερειάρχη και στους συνεργάτες τους».

Φανή  Μπαχαρίδου, Αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού

«Ο πολιτισμός είναι ψηλά στην ατζέντα της Περιφέρειας ΑΜ-Θ»

Με πλούσια και πολύχρονη εμπειρία στα πολιτιστικά του νομού Έβρου και τη διοργάνωση γεγονότων πανελλήνιας και διασυνοριακής εμβέλειας, η κ. Μπαχαρίδου κατέστησε, μέσω του χαιρετισμού της, σαφές  πόσα πολλά και σημαντικά αναπτυξιακά πρόσημα συγκεντρώνουν τα projects πολιτισμού.     «Η Ροδόπη»,  ανέφερε «με την πλούσια ιστορία και την πολιτιστική ποικιλία, αποτελεί μοναδικό “καμβά”. Το Λεύκωμα δεν είναι απλώς μια συλλογή εικόνων ενδυμασιών και τόπων, αλλά μια ζωντανή αφήγηση που μας ταξιδεύει στο παρελθόν αναδεικνύοντας αξίες και παραδόσεις που μας έχουν διαμορφώσει και μας καθορίζουν μέχρι και σήμερα. Είναι ένας οδηγός της τοπικής παράδοσης, ένας θησαυρός για τις επόμενες γενιές. Ελπίζω το Λεύκωμα να εμπνεύσει κι άλλους να ανακαλύψουν και να εκτιμήσουν την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά της Ροδόπης καθώς και να ενθαρρύνει τη διατήρηση και προώθηση της τοπικής κουλτούρας. Συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές. Ο πολιτισμός είναι ψηλά στην ατζέντα της Περιφέρειας ΑΜ-Θ».

Νικόλαος  Ευκαρπίδης,  Αναπληρωτής Περιφερειάρχη

«Εξαιρετικό φωτογραφικό Λεύκωμα που συνδυάζει την τέχνη, την επιστήμη και την παράδοση»

Ο  κ. Ευκαρπίδης έκανε λόγο για «εξαιρετικό φωτογραφικό Λεύκωμα», που «αποτελεί έργο που συνδυάζει την τέχνη, την επιστήμη και την παράδοση». «Η εικαστική ματιά του φωτογράφου» ανέφερε μεταξύ άλλων, «αποτύπωσε με εξαιρετικό τρόπο παραδοσιακές ενδυμασίες τη Ροδόπης αναδεικνύοντας την  ψυχή και τις ιστορίες πίσω από αυτές. Παράλληλα, η επιστημονική επιτροπή εξασφάλισε την αυθεντικότητα και την τεκμηρίωση που απαιτούσε το έργο, το οποίο διασφαλίζει την παράδοση και τη μεταφέρει στις επόμενες γενιές.[…] Η Περιφέρεια ΑΜ-Θ στηρίζει ενεργά τέτοιες δράσεις που αναδεικνύουν την πολιτιστική ταυτότητα της περιοχής μας, διασυνδέοντας την τουριστική ανάπτυξη και την προβολή της σε εθνικό και διεθνές επίπεδο», επιλέγοντας με την ευχή  «το Λεύκωμα να ταξιδέψει όσο γίνεται πιο μακριά μεταφέροντας την ομορφιά και την πολιτιστική κληρονομιά της Ροδόπης».

Νάγια  Δαλακούρα, δρ Εθνογραφικής Μουσειολογίας

«Η ποικιλομορφία μας είναι αυτή που κάνει όλους εμάς τους ανθρώπους της Ροδόπης ξεχωριστούς»

Ακολούθησε η ομιλία του κ. Αντιπεριφερειάρχη, που μπορείτε να διαβάσετε εδώ, ενώ τον λόγο τελευταία έλαβε η κ. Νάγια Δαλακούρα, η οποία παρουσίασε ποια ήταν η στόχευση της έκδοσης του Λευκώματος, αναφέροντας μεταξύ άλλων και τα ακόλουθα.

«Το Λεύκωμα έχει στόχο την ανάδειξη των ανθρώπων και των ιστοριών τους. Δώσαμε ιδιαίτερο βάρος στον βιογραφικό “λόγο” των εικονιζόμενων ενδυμασιών, ηχηρός μέσα στην αφωνία του, για να γνωρίσουμε καλύτερα τους ανθρώπους τους και τις ιστορίες τους. Άλλωστε, τα ενδύματα, με τον συμπυκνωμένο “λόγο” τους, συνθέτουν τις εικόνες των τοπικών πολιτισμών. Επίσης, σε αυτό το Φωτογραφικό Λεύκωμα, τα περισσότερα αυθεντικά ενδύματα είναι φορεμένα από απογόνους, και όπου υπήρξε εφικτό, σε απόλυτη συνάφεια με την καταγωγή τους.

Για τη σειρά της παρουσίασης μέσα στο βιβλίο διατηρήσαμε μια χρονολογική μορφή: Ξεκινήσαμε με τους Χριστιανούς της Κομοτηνής, περάσαμε στους Μουσουλμάνους της Κομοτηνής, έπειτα στους Εβραίους, με παρουσία από τον 16ο αιώνα, τους Ρομά, με παρουσία από τον 17ο αιώνα, τους Αρμένιους, που έρχονται τον 18ο αιώνα, και τους Ηπειρώτες, τον 19ο αιώνα. Στη συνέχεια εστιάζουμε στους τέσσερις ντόπιους οικισμούς: τη Μαρώνεια, τη Γρατινή, τον Ίασμο και το Κόσμιο. Ακολουθούν όλοι οι προσφυγικοί πληθυσμοί, και ολοκληρώνουμε με τους ορεινούς πληθυσμούς, τους Πομάκους και τους Σαρακατσάνους.

Η ποικιλομορφία μας είναι αυτή που κάνει όλους εμάς τους ανθρώπους της Ροδόπης ξεχωριστούς».

Ακολούθησε η προβολή βίντεο και power point με τα περιεχόμενα του βιβλίου, καθώς και βίντεο από τα back stage των φωτογραφιών, ενώ στη συνέχεια ο λόγος  δόθηκε στους εκπροσώπους των πολιτιστικών συλλόγων για να μεταφέρουν την εμπειρία τους, οι οποίοι και μεταβίβασαν στο ακροατήριο τη βαθιά ικανοποιήσή τους από το μόλις παρουσιασθέν Λεύκωμα. Αμέσως μετά, ο Αντιπεριφερειάρχης Ροδόπης κ. Ταπατζάς επέδωσε τιμητική πλακέτα στην εμπνεύστρια του Λευκώματος κ. Νάγια Δαλακούρα και οι κ. Μπαχαρίδου και Ευκαρπίδης στους κ. Δ. Γουλιμάρη και Νάντια Μαχά.

Με το πέρας της εκδήλωσης παρουσίασης οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να απολαύσουν 22 σε μεγάλο μέγεθος φωτογραφικά στιγμιότυπα από το Λεύκωμα που συνιστούν μια ιδιαιτέρως αξιοσημείωτη έκθεση, να προμηθευτούν, με το ονοματεπώνυμό τους, δωρεάν το Λεύκωμα και να γευτούν τα εξαιρετικά εδέσματα του μπουφέ που ετοίμασαν τα Ζαχαροπλαστεία – Catering  Σπίτι του Γλυκού.    

Να, λοιπόν, που ενίοτε σε 90 σελίδες και σε 80 φωτογραφίες χωρά ένας ολόκληρος κόσμος, ο κόσμος της Ροδόπης μας.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.