Καρυδιωτες και Ροδοπιτες απολαυσαν τις καρυινες ιστοριες του, «με την αριστοτεχνια παλιου παραμυθα», αφηγητη τους Γιαννη Ιωαννιδη, που «μιλουν για τα σπουδαια του κοσμου με εναργεια και λιτοτητα»
―Ένα εκ των διηγημάτων της συλλογής είναι αφιερωμένο στον αείμνηστο Δήμαρχο Κομοτηνής Τάσο Βαβατσικλή
Υπό το απαλό θρόισμα των φύλλων και τις χρυσές ακτίνες του δειλινού, ο οικείος και φιλόξενος πάντοτε προαύλιος χώρος της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κομοτηνής, στη σκιά του Τσανακλείου Μεγάρου, μεταμορφώθηκε, το απόγευμα της Παρασκευής 19 Ιουνίου 2026, σε ένα Καρυδιώτικο λογοτεχνικό σύμπαν, μέσω της παρουσίασης της πρώτης συλλογής διηγημάτων του Γιάννη Ιωαννίδη, «Ξυπνήστε ρε! Δεκαπέντε “Καρύδια”* διηγήματα» (εκδ. Παρατηρητής της Θράκης, Κομοτηνή 2026), στην οποία για πρώτη φορά ο γενέθλιος τόπος του συγγραφέα καθίσταται και λογοτεχνικός.
Άνθρωπος των αριθμών και της ακρίβειας, ο κ. Ιωαννίδης υπηρέτησε επί χρόνια τη δημόσια εκπαίδευση ως μαθηματικός, όμως η αγάπη του για τα γράμματα συμπορεύτηκε αθόρυβα –ή έστω όχι τόσο έντονα δημοσίως– και παράλληλα με την επιστήμη του. Ως συστηματικός αναγνώστης, βρήκε στη γραφή το δικό του απάνεμο λιμάνι: Με την ποίηση να κρατά τα ηνία των εσωτερικών του μονολόγων και τα διηγήματα να γίνονται το ιδανικό πλάτωμα για να αγναντέψει τις ομορφιές, αλλά και τις κακοτοπιές τούτου του κόσμου.
Η εκδήλωση διοργανώθηκε στο πλαίσιο των δράσεων της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κομοτηνής και της ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ. «Κομοτηνή Εν Δράσει», από τις εκδόσεις Παρατηρητής της Θράκης και τον Πολιτιστικό Σύλλογο Καρυδιάς και Φίλων, με καθοδηγητές, στο καρύινο λογοτεχνικό σύμπαν του Γιάννη Ιωαννίδη, οικεία και αγαπημένα του πρόσωπα, ήτοι την κ. Σοφία Μενεσελίδου, φιλόλογο και επιστημονική σύμβουλο του Δημάρχου Κομοτηνής, τον κ. Γιάννη Σιούλα, δημοσιογράφο, την κόρη του κ. Χρύσα Ιωαννίδου, ηθοποιό και σκηνοθέτη, στην ανάγνωση διηγημάτων από τη συλλογή, και την κ. Τζένη Κατσαρή-Βαφειάδη, στον ρόλο της συντονίστριας.
Αγησίλαος Βεσεξίδης
«Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου του, ο συγγραφέας μάς προσφέρει ένα πολύτιμο έργο μνήμης και καταγραφής»
Η εκδήλωση ξεκίνησε με τον χαιρετισμό που απηύθυνε ο κ. Αγησίλαος Βεσεξίδης, Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Καρυδιάς και Φίλων, ενός ιστορικού Συλλόγου, με σπουδαίο έργο στη διάσωση και ανάδειξη του πολιτισμού της Καρυδιάς. Συντοπίτης του συγγραφέα, ο κ. Βεσεξίδης εστίασε στη σημαντική και διαρκή προσφορά του κ. Ιωαννίδη στον τόπο, μέσω των πολλαπλών δράσεων και ρόλων του. Μεταξύ άλλων ανέφερε: «Η παρουσίαση του βιβλίου συνιστά μια ξεχωριστή ευκαιρία αναγνώρισης και τιμής προς έναν άνθρωπο που έχει συνδέσει ουσιαστικά την πορεία και τη δράση του με την ιστορία και την εξέλιξη του τόπου μας και, κυρίως για μένα, της ιδιαίτερης πατρίδας μας, της Καρυδιάς. Ο κ. Ιωαννίδης υπήρξε ιδρυτικό μέλος του Συλλόγου μας, του Συλλόγου Καρυδιάς και Φίλων, και διετέλεσε μάλιστα και Πρόεδρος. […] Με συνέπεια, ήθος και υπευθυνότητα συνέβαλε καθοριστικά στη θεμελίωση και την ανάπτυξη του Συλλόγου μας, ο οποίος συνεχίζει μέχρι και σήμερα να υπηρετεί τον πολιτισμό, την παράδοση και τη συνοχή της τοπικής κοινότητας της Καρυδιάς. Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου του, ο συγγραφέας μάς προσφέρει ένα πολύτιμο έργο μνήμης και καταγραφής. Αναδεικνύει πρόσωπα, βιώματα, εικόνες και αφηγήσεις που γεννήθηκαν και διαμορφώθηκαν στον τόπο μας, συμβάλλοντας στη διατήρηση της συλλογικής μας ταυτότητας. Πρόκειται για ιστορίες που υπερβαίνουν το προσωπικό βίωμα και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της κοινής μας κληρονομιάς. Άλλωστε η ιστορική συνέχεια διαιωνίζεται σε κάθε τόπο μέσω των ανθρώπων».
«Το βιβλίο διαβάζεται απνευστί. Από την πρώτη ιστορία μέχρι και την τελευταία, ο αναγνώστης θα έχει την ευκαιρία να αποδυθεί σε μια περιδιάβαση σ’ έναν όμορφα παράταιρο λογοτεχνικό πλανήτη, όπου αντηχούν ντοπιολαλιές και κυριαρχούν μικρές ιστορίες μεγάλων στο θυμικό ηρώων. Θα τον συνεπάρουν η συγκίνηση της απώλειας, η τρυφεράδα της αγάπης και του νοιαξίματος, το θρόισμα των φύλλων και το λύγισμα των δέντρων, τα αλυχτίσματα των σκυλιών, που συνδιαμορφώνουν τα χνάρια των ανθρώπων. Θα γοητευτεί από τα λαϊκά γιατροσόφια, που θεραπεύουν σώματα και ψυχές και από τη συνοδοιπορία των γενεών, που εναλλάσσονται κρατώντας η μία το χέρι της άλλης και εγγράφοντας με τις μικροϊστορίες τους τη συλλογική ιστορία του τόπου»
Σοφία Μενεσελίδου
«Από την πρώτη ιστορία μέχρι και την τελευταία, ο αναγνώστης θα έχει την ευκαιρία να αποδυθεί σε μια περιδιάβαση σ’ έναν όμορφα παράταιρο λογοτεχνικό πλανήτη»
Τον λόγο έλαβε στη συνέχεια η κ. Σοφία Μενεσελίδου, η οποία, αφού αναφέρθηκε στη μακροχρόνια φιλία που τη συνδέει με τους ιδεολογικούς «καθοδηγητές» της τα χρόνια της εφηβείας της, κ. Σιούλα και κ. Ιωαννίδη, και αφού επεσήμανε ότι «ένα εκ των διηγημάτων της συλλογής είναι αφιερωμένο στον αείμνηστο δήμαχο Κομοτηνής, και πολιτικό συνοδοιπόρο πολλών εξ ημών, Τάσο Βαβατσικλή», επικέντρωσε την αναγνωστική της θεώρηση στο διηγηματικό σύμπαν του κ. Ιωαννίδη: «Η συλλογή αυτή, των δεκατριών εκ των δεκαπέντε διηγημάτων συνιστά ένα εξαίσιο εγχείρημα καταγραφής όλων εκείνων των στοιχείων που δομούν τον γενέθλιο τόπο του συγγραφέα μας. Άνθρωποι, ζώα, πουλιά, σπίτια, αντικείμενα, δέντρα, φυτά διαπλέκονται αρμονικά κι αλληλένδετα και συνδιαμορφώνουν έναν κόσμο θαυμαστό, περίπλοκο και μυσταγωγικό.
Η Καρυδιά της προσφυγιάς, της μετανάστευσης, της αγωνίας για επιβίωση, της πάλης για πρόοδο και ανάπτυξη, της λαϊκής σοφίας, της παράδοσης και της νεωτερικότητας, μετουσιώνεται σε ένα περίφημο λογοτεχνικό σύμπαν. Ένα σύμπαν, που ως άλλο μεταξένιο, νοερό νήμα συνδέει γόνιμα και δημιουργικά τις διαδρομές του χθες με αυτές του παρόντος και του μέλλοντος. Το ήθος των παλιών ανθρώπων και η κοσμοθεώρηση του αδιατάρακτου της συνύπαρξης όλων των έμβιων όντων με το φυσικό περιβάλλον, γίνεται η στέρεη βάση εκτύλιξης των διηγημάτων. Πάθη, μικρότητες, μεγαλοθυμίες, ματαιώσεις αλλά και δικαιώσεις ονείρων, έχουν ως σκηνικό τους μια φύση –ως επί το πλείστον αυτή της Καρυδιάς– που περιγράφεται με έναν καθηλωτικά γλαφυρό τρόπο. Τέτοιον, που καθιστά το τοπίο και τα όσα το συναποτελούν μάρτυρες και ενεργούς συμμετέχοντες στα διαδραματιζόμενα. […]
Το βιβλίο αυτό διαβάζεται απνευστί. Από την πρώτη ιστορία μέχρι και την τελευταία, ο αναγνώστης θα έχει την ευκαιρία να αποδυθεί σε μια περιδιάβαση σ’ έναν όμορφα παράταιρο λογοτεχνικό πλανήτη, όπου αντηχούν ντοπιολαλιές και κυριαρχούν μικρές ιστορίες μεγάλων στο θυμικό ηρώων. Θα τον συνεπάρουν η συγκίνηση της απώλειας, η τρυφεράδα της αγάπης και του νοιαξίματος, το θρόισμα των φύλλων και το λύγισμα των δέντρων, τα αλυχτίσματα των σκυλιών, που συνδιαμορφώνουν τα χνάρια των ανθρώπων. Θα γοητευτεί από τα λαϊκά γιατροσόφια, που θεραπεύουν σώματα και ψυχές και από τη συνοδοιπορία των γενεών, που εναλλάσσονται κρατώντας η μία το χέρι της άλλης και εγγράφοντας με τις μικροϊστορίες τους τη συλλογική ιστορία του τόπου.
Θα παρακινηθεί ολόθυμα από το ακροτελεύτιο διηγηματικό κάλεσμα της κοινωνικής εγρήγορσης και θα απομείνει περιδεής και συγκινημένος μ’ ένα δάκρυ στις άκρες των ματιών του, αντικρίζοντας τον Γιώργη του δέκατου τέταρτου διηγήματος να θρηνεί τους νεκρούς του και να ανασυνθέτει τον παράδεισο της ευτυχίας που απώλεσε οριστικά, θωρώντας τις φωτογραφίες τους κρεμασμένες σ’ ένα αρντίτς, σ’ ένα βελονωτό δεντράκι του τόπου του, μπροστά στη θαλπωρή της φλόγας ενός τζακιού. Γιατί, όπως και στον βίο μας, έτσι και στο βιβλίο τούτο, τα πάντα είναι τόπος κι ενθύμηση».
«Η φωνή του συγγραφέα συμπυκνώνεται στο άμεσο κάλεσμα “Ξυπνήστε ρε!”. Πρόκειται για κραυγή που απευθύνεται σε όλους μας, καλώντας μας να νιώσουμε, να συγκινηθούμε, να θυμηθούμε εντέλει τι σημαίνει άνθρωπος. Αλλά και να δούμε κατάματα την αλήθεια, αφιλτράριστη, καθαρή και γι’ αυτό κρίσιμη και χρήσιμη. Πρόκειται συνάμα και για ένα κάλεσμα αφύπνισης, ώστε να ξεφύγουμε από τη ληθαργική αφασία που μας συνέχει και να σταθούμε μαχητικά απέναντι σε μια πραγματικότητα που οδηγεί τη ζωή μας σε κατάσταση αφόρητη»
(Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την εισήγηση της κ. Μενεσελίδου ΕΔΩ)
Γιάννης Σιούλας
«Ένας τόπος για να υπάρξει στη συλλογική μνήμη πρέπει να μυθολογηθεί και σ’ αυτό συντελεί η γραφή του Γιάννη Ιωαννίδη»
Ένας «Κομοτηναίος» στην ψυχή ακολούθησε με τη δική του εισήγηση, ο Λαρισαίος κ. Γιάννης Σιούλας, που υπήρξε φοιτητής της Νομικής Σχολής του ΔΠΘ και πρώτος αρχισυντάκτης της εφημερίδας μας, ο οποίος, μεταξύ άλλων, σχολίασε τον τρόπο με τον οποίο ο συγγραφέας αφουγκράζεται και μεταπλάθει λογοτεχνικά τον γενέθλιο τόπο του. «Αναφερόμενος στο βιβλίο, επιθυμώ να ξεκινήσω επισημαίνοντας αυτό που ο συμπατριώτης μου φιλόλογος και συγγραφέας Θωμάς Ψύρρας είχε πει, πως “ένας τόπος για να υπάρξει στη συλλογική μνήμη πρέπει να μυθολογηθεί”. Υπ’ αυτήν την έννοια, σ’ αυτό συντελεί η γραφή του Γιάννη Ιωαννίδη σ’ αυτό το βιβλίο για την Καρυδιά, τον γενέθλιο τόπο του. Το βιβλίο “Ξυπνήστε ρε! Δεκαπέντε ‘Καρύδια’* διηγήματα” είναι ένα βιβλίο ζωντανό και γεμάτο αλήθειες. Είναι ένα ταξίδι θα μπορούσε κάποιος να υποστηρίξει στην Καρυδιά μέσα από τις ζωές ανθρώπων της. Ο Γιάννης δεν γράφει με γλυκιά νοσταλγία. Αντιθέτως χρησιμοποιεί καθαρά χρώματα και λόγο αληθινό. Δεν εξωραΐζει, δεν επιχειρεί να φτιασιδώσει την πραγματικότητα που καταγράφει. Μιλά για τους καθημερινούς ανθρώπους αντλώντας από τη μνήμη του στοιχεία για τις ζωές τους, τους καημούς και τα πάθη τους. Τα διηγήματά του δεν αποτελούν μόνο κείμενα αναμνήσεων αλλά έναν ζωντανό διάλογο με το παρελθόν.
Αν έπρεπε να συνοψίσω σε λίγα λόγια τα χαρακτηριστικά του βιβλίου που παρουσιάζουμε, θα έλεγα τα εξής:
—Ο τόπος παρουσιάζεται ως ζωντανός οργανισμός. Η Καρυδιά δεν είναι απλώς το φόντο όπου εκτυλίσσονται όσα περιγράφει ο συγγραφέας. Τα σπίτια, τα ζώα, τα ποτάμια γίνονται ένα με τους ανθρώπους. […]
—Τέλος, η φωνή του συγγραφέα συμπυκνώνεται στο άμεσο κάλεσμα “Ξυπνήστε ρε!”. Πρόκειται για κραυγή που απευθύνεται σε όλους μας, καλώντας μας να νιώσουμε, να συγκινηθούμε, να θυμηθούμε εντέλει τι σημαίνει άνθρωπος. Αλλά και να δούμε κατάματα την αλήθεια, αφιλτράριστη, καθαρή και γι’ αυτό κρίσιμη και χρήσιμη. Πρόκειται συνάμα και για ένα κάλεσμα αφύπνισης, ώστε να ξεφύγουμε από τη ληθαργική αφασία που μας συνέχει και να σταθούμε μαχητικά απέναντι σε μια πραγματικότητα που οδηγεί τη ζωή μας σε κατάσταση αφόρητη».
(Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την εισήγηση του κ. Σιούλα ΕΔΩ)
Γιάννης Ιωαννίδης
«Ίσως είναι καιρός να ξυπνήσουμε την ανθρωπιά που κοιμάται βαθιά μέσα μας»
Μεταξύ αγαπημένων προσώπων, ολοκληρώνοντας ο συγγραφέας περιέγραψε τη βαθιά αγάπη για τον τόπο του, καθώς και την επιθυμία του να αφεθεί στα τρικυμιώδη κύματα της γραφής. Χαρακτηριστικά ανέφερε: «Αυτά που διαβάσατε ή που θα διαβάσετε δεν είναι γραμμένα στον παρόντα χρόνο. Δεν είναι μνήμες που τις έβγαλα από το ντουλάπι του χρόνου. Δεν είναι ιστορίες που άκουσα ή έζησα κι αφού τις επεξεργάστηκα σας τις παρουσιάζω σε αυτό το μικρό βιβλιαράκι. Είναι ερεθίσματα ζωής που απλά ζωγραφίζουν τους καρπούς της καθημερινής προσπάθειας ζωντανών ανθρώπων με καημούς και πάθη. Οι καρποί αυτοί, προερχόμενοι από τον γενέθλιο τόπο μου, την Καρυδιά, αποκαλούνται “Kαρύδιοι”. Είναι κάτι που άγγιξε τις αισθήσεις μου διαφορετικά από το σύνηθες, που προκάλεσε τη γραφίδα να τρέξει να το σημειώσει και η ψυχή να το εξετάσει καλύτερα. Χρωστάω πολλά στον γενέθλιο αυτόν τόπο, που για μένα δεν είναι μία μόνο τελεία στον χάρτη –στους περισσότερους χάρτες ούτε τελεία. Είναι εκεί όπου, όπως συνηθίζω να λέω, σταμάτησε ο Θεός, πήρε βελόνα κι ομορφιά και κέντησε μ’ αυτήν τον τόπο όλο. Εκεί γεννήθηκα και μεγάλωσα. Εκεί έζησα με ανθρώπους πολύ δουλεμένους, μετανάστες, ιδιόρρυθμους, αλληλέγγυους μεταξύ τους, που μπόρεσαν να στήσουν την Καρυδιά με ομόνοια, αγάπη, μεράκι και αρχοντιά. Μπόρεσαν να ριζώσουν με τις χοντρές ατσάλινες ρίζες τους, όπως λέει ο ποιητής του χωριού, να την αγαπήσουν, να την κάνουν τόπο όπου αξίζει να επιστρέφεις, άσχετα αν δεν έχεις φύγει ποτέ. Εκεί συνάντησα την έμπνευση που είχε σταθμεύσει κυριολεκτικά για να μελετήσει τους ανθρώπους της και να πάρει ίσως κάτι από αυτούς να το μοιράσει στα ταξίδια της».
Παράλληλα, ο κ. Ιωαννίδης δεν θα μπορούσε να μην εστιάσει και σ’ ένα από τα διηγήματα που ξεχωρίζει, αυτό που έχει δώσει και τον τίτλο στη συλλογή, το «Ξυπνήστε ρε!»: «Το διήγημα αυτό γράφτηκε πριν από 25 τουλάχιστον χρόνια και εξακολουθεί στις μέρες μας να είναι επίκαιρο. Ίσως πρέπει να αφήσουμε στην άκρη την ανοχή μας, την οποία θεοποίησαν, και να βγάλουμε γλώσσα στην αδιαντροπιά και στην ασχήμια του κόσμου. Ίσως πρέπει να βγούμε απ’ τον λαβύρινθο του μικρόκοσμου όπου έχουμε χαθεί. Ίσως πρέπει να αποτινάξουμε τα σκεπάσματα του εφησυχασμού. Ίσως είναι καιρός να ξυπνήσουμε την ανθρωπιά που κοιμάται βαθιά μέσα μας».
Μετά και την ομιλία του συγγραφέα, ακολούθησαν λόγια από καρδιάς και από την κόρη του, και εκπληκτική αναγνώστρια των δύο διηγημάτων της συλλογής που ακούστηκαν, κ. Χρύσα Ιωαννίδου, προς την οποία απευθυνόμενος ο συγγραφέας εκδήλωσε την αγάπη και την εκτίμησή του, ενώ η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την υπογραφή αντιτύπων από τον συγγραφέα και κυρίως με την απόδοση θερμών συγχαρητηρίων προς το πρόσωπό του για το δώρο, το «διαρκέστερο του χαλκού», που προσέφερε με τη λογοτεχνία του στον γενέθλιο τόπο του.
«Το διήγημα “Ξυπνήστε ρε!” γράφτηκε πριν από 25 τουλάχιστον χρόνια και εξακολουθεί στις μέρες μας να είναι επίκαιρο. Ίσως πρέπει να αφήσουμε στην άκρη την ανοχή μας, την οποία θεοποίησαν, και να βγάλουμε γλώσσα στην αδιαντροπιά και στην ασχήμια του κόσμου. Ίσως πρέπει να βγούμε απ’ τον λαβύρινθο του μικρόκοσμου όπου έχουμε χαθεί. Ίσως πρέπει να αποτινάξουμε τα σκεπάσματα του εφησυχασμού. Ίσως είναι καιρός να ξυπνήσουμε την ανθρωπιά που κοιμάται βαθιά μέσα μας»
Η Κομοτηνή σύσσωμη «παρούσα»
Στο πλευρό του Γιάννη Ιωαννίδη, για την παρουσίαση του πρώτου του λογοτεχνικού πονήματος, βρέθηκε πλήθος Κομοτηναίων. Παλιοί μαθητές του, που θέλησαν να τιμήσουν τον δάσκαλό τους, συνάδελφοι από τα χρόνια της εκπαιδευτικής του διαδρομής, καθώς και φίλοι του που κατέκλυσαν τον χώρο, δημιουργώντας μια ιδιαιτέρως «αγαπητική» ατμόσφαιρα. Μεταξύ των παρευρισκόμενων που τίμησαν με την παρουσία τους τον συγγραφέα ήταν ο Δήμαρχος Κομοτηνής κ. Γιάννης Γκαράνης και η σύζυγός του δικηγόρος κ. Νόπη Μαρουφίδου, ο δικηγόρος και πρ. Υπουργός κ. Γιώργος Πεταλωτής, η Αντιδήμαρχος Πολιτισμού και Νέας Γενιάς του Δήμου κ. Νατάσα Λιβεριάδου, η γενική γραμματέας του Δήμου Κομοτηνής κ. Μαρία Σοφιανού, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Καλλιτεχνών Νομού Ροδόπης «Αθηνίων» κ. Άρης Ασσαριωτάκης, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Ηπειρωτών κ. Γιάννης Τσαμπάζης, ο πρ. Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Καρυδιάς και Φίλων κ. Χρήστος Δεληγεωργίου, ο συγγραφέας βιβλίων της γαλλικής γλώσσας Γιώργος Γεωργαντάς με τη σύζυγό του, ο κ. Γιώργος Μανανάς, η φιλόλογος κ. Κρίνα Μενεσελίδου, ο συντ. εκπαιδευτικός κ. Δημήτρης Κολτσίδας, η συντ. περιφερειακή υπάλληλος κ. Δόξα Γελάτου, η επίσης περιφερειακή υπάλληλος κ. Μαρίνα Κούρου με τον σύζυγό της Βασίλη, η κ. Ελένη Γελάτου, η συντ. καθηγήτρια και συγγραφέας κ. Βάντα Παπαϊωάννου-Βουτσά, η κ. Βασιλική Φιλιππίδου, η κ. Ισιδώρα Καρταλάκη, η σύζυγος του συγγραφέα κ. Αναστασία Ιωαννίδου, ο ηθοποιός κ. Σεραφείμ Γιολδάσης, και πολλοί πολλοί άλλοι …
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
