Εφυγε απο τη ζωη ο Ιωαννης Μητρακας

Έφυγε από τη ζωή την Κυριακή 5 Ιουλίου σε ηλικία 90 ετών ο σπουδαίος Εβρίτης ζωγράφος Ιωάννης Μητράκας. Υπήρξε εμβληματική μορφή πανευρωπαϊκής αποδοχής στους εικαστικούς κύκλους. Η εξόδιος ακολουθία θα τελεσθεί την Τετάρτη 8 Ιουλίου 2026, στις 10:00 από το Α’ Κοιμητήριο του Δήμου Αθηναίων. Η οικογένεια επιθυμεί αντί στεφάνων τη δωρεά σε φιλανθρωπικό φορέα της αρεσκείας του καθενός ή στον ίδιο τον Σύλλογο Φίλων Πινακοθήκης Μετανεοβυζαντινών Εικαστικών Τεχνών Ιωάννης Μητράκας, με έδρα την Αλεξανδρούπολη Μετανεοβυζαντινών Εικαστικών Τεχνών «Ιωάννης Μητράκας».

Η πορεία του Ιωάννη Μητράκα

Ο Μητράκας γεννήθηκε το 1936, στον Προβατώνα Έβρου από πρόσφυγες γονείς της Ανατολικής Ρωμυλίας και πρωτοεμφανίστηκε στον εικαστικό χώρο το 1970 εκθέτοντας τους Λιγνιτωρύχους, στο «Πρακτορείο Πνευματικής Συνεργασίας» του καβαφιστή Μάριου Βαϊάνου.

Ξεκίνησε ως αυτοδίδακτος ζωγράφος με έρεισμα τη βυζαντινή τέχνη και σε μισό αιώνα αδιάλειπτης πορείας μας έδειξε έναν άλλο τρόπο νόησης και αισθητικής διατύπωσης: να μην περιγράφουμε τα συναισθήματα φωτογραφικά αλλά να τα αποδίδουμε ποιητικά.

Τα έργα του «ουρανοκατέβατα» υπάρχουν στο χώρο, σ’ έναν ανοιχτό διάλογο μορφών, θεματογραφίας, αισθητικής και περιεχομένου, ώστε να είναι εμφανής η λεπτή ισορροπία εντυπώσεων, ανάμεσα στη βυζαντινή στερεότητα και τις αιωρούμενες ζωγραφιές του καλλιτέχνη, ανάμεσα στην κατασταλαγμένη ιστορία και το αενάως διαμορφούμενο παρόν.

Από τη βυζαντινή τέχνη, αρχικά υιοθέτησε την τεχνική της αυγοτέμπερας, τη σημασιολογική προοπτική, τη σχηματοποίηση του χώρου και το πλάσιμο των μορφών. Αυτή η πρωτόλεια τεχνική τού επέτρεψε αρχικά να ζωγραφίσει το σεβασμό του προς τον καθημερινό μόχθο των λιγνιτωρύχων του Αλιβερίου Ευβοίας, όπου είχε εγκατασταθεί από το 1965, πριν διοριστεί το 1967 μετά από διαγωνισμό, ως κοινωνικός λειτουργός της ΔΕΗ.

Κι επειδή ο σεβασμός στην παράδοση και τη θρησκεία των λαϊκών ανθρώπων χαρακτηρίζει περισσότερο τους ακρίτες των συνόρων μας, στα μάτια του, οι λιγνιτωρύχοι αγιοποιήθηκαν.

Στην πορεία, η βαθιά γνώση για τη λαϊκή τέχνη και τη θρακική παράδοση, το ενδιαφέρον για την επιστήμη, ο θαυμασμός για την κληρονομιά του Ελληνισμού και η αγάπη για τον άνθρωπο και ιδίως τα συναισθήματα της προσφυγιάς, του επέτρεψαν να ξανοιχτεί και σε άλλες θεματογραφίες δημιουργώντας ένα προσωπικό πάνθεο ιδεαλιστικών ηρώων, αγιοποιημένων εργατών και πνευματικών μορφών της επιστήμης και της ελληνικής παράδοσης.

Οι ήρωές του: αγιοποιημένοι λιγνιτωρύχοι, λαϊκοί άνθρωποι, αυτοκράτορες, παγανιστικοί θεοί ή άγιοι, μορφοποιημένες ιδέες και έννοιες είναι ενεργές φιλοσοφικές συνειδήσεις, ζωγραφισμένες με τέτοιο τρόπο, ώστε να δίνουν την εντύπωση, ότι ανήκουν σ’ έναν υπερρεαλιστικό κόσμο, όπου το όνειρο λειτουργεί υποσυνείδητα αποκαλύπτοντας τους μηχανισμούς διαχρονίας του Ελληνισμού.

Κατά καιρούς τιμήθηκε με διακρίσεις και βραβεία, με σημαντικότερο τον τίτλο, Άρχων Αγιογράφος του Οικουμενικού Πατριαρχείου (2000).

Συλλυπητήρια ανακοίνωση από την Πινακοθήκη Μεταβυζαντινών Εικαστικών Τεχνών «Ιωάννης Μητράκας»

Για την απώλεια του εμβληματικού εικαστικού η Πινακοθήκη Μεταβυζαντινών Εικαστικών Τεχνών «Ιωάννης Μητράκας» εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία επισημαίνει τα εξής:

«Ο Ιωάννης Μητράκας, Άρχων Αγιογράφος της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας, του Οικουμενικού Πατριαρχείου, έθεσε την προσωπική του σφραγίδα στην Τέχνη καθώς γεφύρωσε τη βυζαντινή παράδοση με τη σύγχρονη εποχή. Εστίασε στην πολιτιστική κληρονομιά και με τη διεισδυτική παρατήρηση της ρέουσας κοινωνίας ανέδειξε τη συμπόνια, την εργατικότητα και την ανδρεία ως διαχρονικές αξίες εκπεφρασμένες μέσω του έργου του.

Ευτύχησε στη διάρκεια του βίου του να τύχει αναγνώρισης με μέγιστη μεταξύ αυτών τη διάκριση που έλαβε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως το έτος 2000, όπως επίσης και πρόσφατα στην αγαπημένη του Θράκη και δη στον Έβρο με την ίδρυση της Πινακοθήκης Μετανεοβυζαντινών Εικαστικών Τεχνών «Ιωάννης Μητράκας» με την ευγενική υποστήριξη του Δήμου Αλεξανδρούπολης και την προσθήκη προσωνυμίας του ονόματός του, στο 7ο Δημοτικό Σχολείο Αλεξανδρούπολης – Ιωάννης Μητράκας, από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.

Το έργο του Ιωάννη Μητράκα είχε την τιμή να φιλοξενηθεί μεταξύ πολλών διακεκριμένων χώρων, στα Μουσείο Μπενάκη, Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών – Ίδρυμα Βούρου-Ευταξία, Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης και σε δεκάδες άλλους χώρους ανά την Επικράτεια, όπως επίσης στην Ελβετία, Ιταλία, Δανία, Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ κλπ., καθώς η επαφή του έργου του με το κοινό τον κινητοποιούσε.

Ο Ιωάννης Μητράκας όντας πρωτοπόρος της ζωγραφικής ενεργοποίησε τα ερεθίσματα από την άλλη του ιδιότητα ως σκαπανέας της κοινωνικής εργασίας σε μια περίοδο που οι ανάγκες ξεπερνούσαν κατά πολύ τις δυνατότητες αρωγής που υπηρέτησε. Επέδρασε στη ζωή και βοήθησε να βρουν τον δρόμο τους χιλιάδες που ήρθαν σε επαφή μαζί του, μεταξύ άλλων στις κατασκηνώσεις της ΧΑΝ, στον σωφρονισμό ανηλίκων, στην κοινωνική ασφάλιση, ιδιαίτερα της ΔΕΗ στην πρώτη γραμμή όπoυ ενεργούσε συνεκτικά με τους μοναδικά θαρραλέους λιγνιτωρύχους στο Αλιβέρι, Εύβοιας.

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου Φίλων Πινακοθήκης Μετανεοβυζαντινών Εικαστικών

Τεχνών Ιωάννης Μητράκας, με έδρα την Αλεξανδρούπολη, για την απώλεια του Προέδρου του Ιωάννη Μητράκα, εκφράζει τη θλίψη και τα ειλικρινή συλλυπητήρια στους οικείους του.

Ας είναι ελαφρύ το χώμα που θα τον σκεπάσει».

Από τον «ΠτΘ» τα θερμά μας συλλυπητήρια στους οικείους του.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.