«Χρυσοσκονη στα γενια του Μαγγελανου – Νικος Καββαδιας»

Ο Νίκος Καββαδίας είναι μια ειδική περίπτωση στα ελληνικά γράμματα. Η ποίησή του αγαπήθηκε διαχρονικά. Την εποχή της Μεταπολίτευσης δεν υπήρχε φοιτητικό δωμάτιο που δεν είχε τα βιβλία του σε περίοπτη θέση, ορισμένα δε μελοποιημένα ποιήματα του από τον Σπανό έως τον Μικρούτσικο έγιναν «σημαίες». Ποτέ όμως δεν έφτασε την αίγλη των «μεγάλων», του Ρίτσου, του Ελύτη, του Σεφέρη. Ήταν πάντα ένας δημοφιλής του περιθωρίου. Το «γιατί» έγινε αυτό αναζητεί ένας ομότεχνός του, ο Δημήτρης Καλοκύρης. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Μαραμπού (ψευδώνυμο του Ν. Καββαδία) ήταν από την εμφάνισή του «ταγμένος» στο περιθώριο. Σωστά επισημαίνεται ότι η συλλογή «Μαραμπού» εμφανίστηκε στο κενό δύο κόσμων, στον ρομαντισμό του ΄20 και τον εστετισμό του ΄30 και έγινε αποδεκτός, γιατί ο συναισθηματισμός του συνόψιζε με νόμιμο πλέον τρόπο ό, τι υπήρξε «πέτρα σκανδάλου» για την κατεξοχήν «αστική» και «επιτυχημένη» γενιά της λογοτεχνίας μας. Ήταν ο «τρελός», ο «γραφικός» της εποχής. Μαζί με τον Καρυωτάκη ενσάρκωναν την άρνηση στα παραδεδομένα, την κατάφαση στη φυγή.

Προτού ταξιδέψει ο ίδιος τραγούδησε για όλους τους αταξίδευτους, για τους «σαλεμένους», τους αποσυνάγωγους. Όταν οι άλλοι σχεδίαζαν ιδεολογήματα και κλαίγανε τα καράβια τους που βυθίστηκαν στο λιμάνι της Σμύρνης, ο Μαραμπού τραγουδούσε «το υπέροχο αντίο των μαντιλιών». Όμως ο Καββαδίας δεν έμεινε, γιατί ήταν περιθωριακός (υπήρξαν και άλλοι πολλοί στην ελληνική λογοτεχνία) αλλά γιατί ταυτόχρονα ήταν «άγρυπνος» και μια φωνή εκτός συμφερόντων και προδιαγραφών. Γι΄ αυτό κιόλας οι «επίσημοι» ιστορικοί της ελληνικής λογοτεχνίας τον τοποθέτησαν στα «λιμά» όπως και άλλους, τον Δημοσθένη Βουτυρά, τον Κώστα Καρυωτάκη… Όμως κάποτε η ελληνική λογοτεχνία θα γραφτεί ανάποδα και τότε πολλά πράγματα θα επανεξεταστούν, καθώς οι θεωρούμενοι μικροί θα έχουν υπέρ τους το βάρος του χρόνου. Σε αυτό το βιβλιαράκι ο Καλοκύρης διασώζει αυτή την αξία του ποιητή και πεζογράφου Καββαδία, προσφορά σε όσους τον αγαπούν σήμερα και «πάσα» για τον μελετητή του μέλλοντος.

Γιάννης Μπασκόζος, «Εξπρές», 23/5/2004

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.