Απο το Κοζουλτζια στο Ορμενιο ν. Εβρου: Η προσφυγικη οικογενεια Γιαννακιδη

Στα σοκάκια της μνήμης…

[Η Χρυσούλα Ιωαννίδου, γεννημένη και μεγαλωμένη στο ακριτικό Ορμένιο του νομού Έβρου, παραμένει σταθερά δεμένη με τον τόπο της, έναν τόπο που δεν εγκατέλειψε ποτέ και που εξακολουθεί να τροφοδοτεί τη δημιουργική της πορεία. Με βαθιά αίσθηση καθήκοντος διετέλεσε Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας και σήμερα, παράλληλα με τις αγροτικές της ασχολίες, αφιερώνει ολοένα και περισσότερο χρόνο σε μια πνευματική, αλλά εξίσου απαιτητική εργασία: τη διαφύλαξη της προφορικής ιστορίας και των καθημερινών βιωμάτων ανθρώπων που κινδυνεύουν να χαθούν αμετάκλητα, με πιο πρόσφατο γραπτό πόνημά της τη συλλογή «Ιστορίες Γυναικών – “Μακρινή Μητέρα * Ρόδο μου Αμάραντο”» (εκδ. Παρατηρητής της Θράκης, 2025).

Στην ενότητα «στα σοκάκια της μνήμης» συγκεντρώνει μικρά θραύσματα από το παρελθόν του Ορμενίου και ολόκληρης της Θράκης, διατηρώντας άσβεστες τις φωνές των προγόνων μας. Με ιδιαίτερη φροντίδα και σεβασμό επιχειρεί να καταγράψει την ιστορία προσφυγικών οικογενειών που εγκατέλειψαν το Ουρούμκιοϊ και το Κόζουλτζια και εγκαταστάθηκαν στο Ορμένιο, τη Φτελιά και άλλες περιοχές του ν. Έβρου.

Στο προηγούμενο κείμενό της, με αφορμή τα ιστορικά γεγονότα του 1947, αναφέρθηκε στον ματωμένο εμφυλιακό Οκτώβρη εκείνης της εποχής (βλ. εδώ). Με το νέο της κείμενο, επανέρχεται στα του εμφυλίου, αλλά εστιάζοντας σε μια συγκεκριμένη προσφυγική οικογένεια που εγκατέλειψε το Κόζουλτζια της Ανατολικής Ρωμυλίας και εγκαταστάθηκε στο Ορμένιο, αυτή του Ιωάννη Γιαννακίδη, ο οποίος, εκτός από την προσφυγιά, ήρθε αντιμέτωπος και με τη σκληρότητα συγχωριανών του, μέσα στο κλίμα διχασμού και πολιτικών παθών που χαρακτήρισε τα χρόνια του εμφυλίου.]

Ο αείμνηστος Ιωάννης Γιαννακίδης (Καραγιανάκς), που παρότι εγκατέλειψε το αντάρτικο, βρήκε άδοξο θάνατο από τους «εχθρούς» του (Φωτογραφικό αρχείο Χρυσούλας Θεοχαρίδου)

Ο Ιωάννης Γιαννακίδης (Καραγιανάκς) γεννήθηκε στο Κόζουλτζια Αν. Ρωμυλίας. Στη συνέχεια, εγκαταστάθηκαν με την οικογένειά του στο Ορμένιο, όπου και υπήρξε Πρόεδρος τη διετία 1945-1946. Στα χρόνια του εμφυλίου, αυτός έφυγε στο αντάρτικο. Στις 21/10/1947 η γυναίκα του, Μάρω, και το μικρό τους μωρό σκοτώθηκαν –ήταν από τις γυναίκες των ανταρτών που πλήρωσαν για τους άνδρες τους που φύγανε στο βουνό.

Ο μεγαλύτερος από τα αγόρια τους, ο Νίκος, έβοσκε τα πρόβατα στα γκιόλια, όταν ακούστηκε ο πυροβολισμός. Έτρεξε τότε προς το σπίτι και είδε τη μάνα του σκοτωμένη. Μετά το τραγικό αυτό γεγονός, έφυγε και πέρασε τα σύνορα, πέρα στη Βουλγαρία. Η κόρη τους, λίγο αργότερα, παντρεύτηκε. Τον μικρότερο γιο τον έστειλαν στο ορφανοτροφείο.

Στη φωτογραφία, διακρίνεται στο κέντρο η κόρη του Μηλιά, στα αριστερά ο γιος της Βασίλης και στα δεξιά η κόρη της Χρυσούλα (Φωτογραφικό αρχείο Χρυσούλας Θεοχαρίδου)

Ύστερα από μερικά χρόνια, ο Καραγιανάκς συναντήθηκε με τον γιο του, Νίκο, στη Σόφια και έμαθε όσα είχαν συμβεί στην οικογένειά του. Τότε, έφυγε αμέσως από το αντάρτικο και πήγε να παραδοθεί. Έτσι και αλλιώς, αυτά τα ιδανικά που πίστεψε δεν υπήρχαν εκεί. Από τη Βουλγαρία πέρασε στην Τουρκία, όπου οι Τούρκοι τον έστειλαν στην Ελλάδα και τελικά φυλακίστηκε στη Θεσσαλονίκη. Πήρε, όμως, χάρη και επέστρεψε στο Ορμένιο. Εκεί δεν είχε πια σπίτι να μείνει. Μόνο η κόρη του ήταν στο Ορμένιο παντρεμένη. Ήθελε να είναι κοντά της, να την προστατεύει από κάποιους που ήθελαν ακόμη να της κάνουν κακό, για να πονέσουν τον πατέρα της.

Ο Καραγιανάκς παντρεύτηκε για δεύτερη φορά στη Φτελιά. Μα αυτοί που τον καταδίωκαν από την αρχή τον κυνηγούσαν ακόμα. Ο εμφύλιος είχε τελειώσει, όμως η καταδίωξη από τους άσπονδους εχθρούς του συνεχιζόταν. Έτσι, έβαλαν κάποιον φίλο τους να τον παρακολουθεί. Όταν εκείνος τους υπέδειξε σε ποιο χωράφι θα όργωνε ο Καραγιανάκς μια μέρα, τότε τοποθέτησαν εκεί νάρκες. Την επομένη, όταν ο Καραγιανάκς πήγε να οργώσει, μια νάρκη έσκασε και τον χτύπησε. Δεν άφησε την τελευταία του πνοή εκεί που χτυπήθηκε, αλλά πάνω στο τρένο, όπου τον έβαλαν για να τον πάνε στο γιατρό, μα ήταν πλέον αργά. 

google-news Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.