Τα σπιτια των ανθρωπων δεν ειναι απλως αριθμοι ηλεκτρονικων πλειστηριασμων

Μια ιδιαίτερα σημαντική υπενθύμιση για τα όρια της κρατικής εξουσίας και την υποχρέωση προστασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας έρχεται από το Συμβούλιο της Επικρατείας.

Ο λόγος για την προ ολίγων ημερών – πολυσήμαντη για δεκάδες χιλιάδες Έλληνες και Ελληνίδες –  απόφασή του που θέτει φραγμό στην κατάσχεση και στον πλειστηριασμό της μοναδικής κατοικίας για οφειλές προς το Δημόσιο, όταν υπάρχουν άλλα περιουσιακά στοιχεία ικανά να καλύψουν το χρέος.

Η υπόθεση αφορούσε κατοικία 162 τ.μ. στο Μοσχάτο, η οποία ανήκε κατά 50% σε διευθύνοντα σύμβουλο εταιρείας και κατά 50% στη σύζυγό του. Το ακίνητο είχε περιληφθεί σε πρόγραμμα πλειστηριασμού για ληξιπρόθεσμες οφειλές της εταιρείας προς το Δημόσιο.

Το ΣΤ΄ Τμήμα του ΣτΕ στην απόφασή του υποστήριξε ότι η κατοικία συνδέεται άμεσα με την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την ασφάλεια και την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικής και οικογενειακής ζωής. Επομένως, όταν το Δημόσιο επιδιώκει την είσπραξη οφειλών, οφείλει να εξετάζει προηγουμένως αν ο ίδιος σκοπός μπορεί να επιτευχθεί με ηπιότερα μέτρα.

Μια κρίσιμη εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας, που υπενθυμίζει ότι ακόμη και η νόμιμη επιδίωξη είσπραξης δημόσιων εσόδων δεν απαλλάσσει την Πολιτεία από την υποχρέωση επιλογής ηπιότερων μέσων.

Δεν πρόκειται, ασφαλώς, για γενική ασυλία της πρώτης κατοικίας από κάθε αναγκαστική εκτέλεση. Πρόκειται, όμως, για μια ουσιαστική δικαστική εγγύηση απέναντι στον κίνδυνο να μετατρέπεται η είσπραξη μιας οφειλής σε απώλεια της οικογενειακής στέγης, χωρίς προηγουμένως να έχουν εξεταστεί λιγότερο επαχθείς λύσεις.

Αρκεί βεβαίως τα όσα η απόφαση αυτή προβλέπει να ληφθούν υπόψιν και κυρίως να τηρηθούν από πλευράς των αρμοδίων, ήτοι των services και της Πολιτείας φυσικά, επί των οποίων διατηρούμε αρκετές επιφυλάξεις.

Ποιος άλλωστε τους ελέγχει;

Δεν χρειαζόταν η απόφαση του ΣτΕ – η ύπαρξη της οποίας σαφώς είναι σημαντική – για την διαπίστωση ότι η κατοικία δεν αποτελεί απλώς ένα περιουσιακό στοιχείο στον πίνακα των απαιτήσεων, αλλά συνδέεται με την οικογενειακή ζωή, την κοινωνική ασφάλεια και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Και η προστασία αυτών των αγαθών δεν μπορεί να εξαρτάται αποκλειστικά από τη δυνατότητα του πολίτη να αντέξει οικονομικά μια μακρά δικαστική διαμάχη.

Το ερώτημα στην συγκεκριμένη περίπτωση δεν είναι αν το Δημόσιο δικαιούται να εισπράττει όσα του οφείλονται. Το ερώτημα είναι πότε η είσπραξη μιας οφειλής – και μάλιστα από το κράτος – μετατρέπεται σε μια διαδικασία κοινωνικής εξόντωσης και ποιος τελικά αναλαμβάνει την ευθύνη για τους ανθρώπους που μένουν στον δρόμο.

Γιατί σε μια χώρα όπου η προστασία της κατοικίας καταλήγει να εξαρτάται από τις αντοχές, τις οικονομίες και τους δικηγόρους του κάθε οφειλέτη, κάτι έχει πάει πολύ στραβά με την ίδια την έννοια της κοινωνικής δικαιοσύνης. Αλλά θα μας πείτε…ψιλά γράμματα!

Υ.Γ.: Είναι σε κάθε περίπτωση παράδοξο να χρειάζεται το ανώτατο δικαστήριο να υπενθυμίζει στο ίδιο το κράτος κάτι που θα έπρεπε να αποτελεί αυτονόητη αρχή της λειτουργίας του: ότι οι άνθρωποι δεν είναι αριθμοί οφειλετών και τα σπίτια τους δεν είναι απλώς αριθμοί ηλεκτρονικών πλειστηριασμών.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.