Δεν ειναι σχολιασμος ειναι οχετος

Υπάρχουν στιγμές που δεν είναι το ίδιο το γεγονός που προκαλεί μεγαλύτερη ανησυχία, αλλά η αντίδραση απέναντί του. Αυτό ακριβώς συνέβη με τα μισαναπηρικά και ρατσιστικά σχόλια που ακολούθησαν την ανάρτηση του ρεπορτάζ για τη δημόσια παρέμβαση πολιτών στην Κομοτηνή με το μήνυμα ότι «οι ζωές των αναπήρων μετρούν όσο όλων των ανθρώπων» με την αφορμή της δολοφονίας του 20χρονου Θοδωρή στο Άργος από δύο αστυνομικούς.

Το γεγονός ότι, το 2026, μια αυτονόητη διαπίστωση –ότι κάθε ανθρώπινη ζωή έχει την ίδια αξία– μπορεί να προκαλεί ερωτηματικά, χλευασμό, απαξίωση ή ακόμη και ρητορική μίσους, δεν προσβάλλει τους ανθρώπους με αναπηρία – για την συγκεκριμένη περίπτωση – ή οποιονδήποτε άλλον ατομικά, προσβάλλει την ίδια την κοινωνία που επιτρέπει τέτοιες αντιλήψεις να εκφράζονται με τόση ευκολία και, πολλές φορές, με τόση βεβαιότητα.

Αρκεί κανείς να διαβάσει τα δημόσια σχόλια χρηστών των μέσων κοινωνικής δικτύωσης κάτω από τις αναρτήσεις του ρεπορτάζ τόσο του «ΠτΘ» όσο και συνάδελφων μέσων για να κατανοήσει αφενός ότι όσο και αν επιθυμούμε να λέμε ότι ζούμε σε μία «σύγχρονη» και «δημοκρατική» κοινωνία με «ενσυναίσθηση», σεβασμό και … όλους αυτούς τους πολύ ωραίους όρους με τους οποίους οι πολιτικοί και όχι μόνο εκπρόσωποί μας, μας απευθύνονται, όταν υπάρχουν τέτοια περιστατικά, όπως η δολοφονία ενός ανθρώπου από το χέρι της εξουσίας, για να καταλάβει κανείς την αναγκαιότητα τέτοιων παρεμβάσεων που έχουν ως πρώτο και κύριο στόχο να στείλουν το μήνυμα της μηδενικής ανοχής απέναντι στην βία – και την λεκτική – απέναντι στον οποιονδήποτε και το ο,τιδήποτε, απέναντι στον μισαναπηρισμό, τον ρατσισμό κ.ο.κ.

Βρισκόμαστε δυστυχώς για ακόμα μια φορά σε θέση να επισημάνουμε αυτό που θα έπρεπε να προκύπτει λογικά στο μυαλό απάντων, το ότι η διαφορετικότητα κάθε μορφής, εν προκειμένω η αναπηρία δεν αποτελεί λόγο υποτίμησης, αποκλεισμού ή ειρωνείας. Είναι μια πραγματικότητα που αφορά εκατομμύρια ανθρώπους και οικογένειες και αποτελεί δείκτη πολιτισμού, δημοκρατίας και σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Όταν, όμως, κάτω από μια ανάρτηση που προβάλλει ένα μήνυμα ισότητας εμφανίζονται σχόλια που αμφισβητούν ακόμη και αυτή τη θεμελιώδη αρχή και μάλιστα σε επίπεδο διαλόγου που «αγνοείται», τότε γίνεται ξεκάθαρο ότι το πρόβλημα δεν είναι οι δράσεις ευαισθητοποίησης. Είναι ότι αυτές εξακολουθούν να είναι απολύτως αναγκαίες.

Οι δημόσιες παρεμβάσεις υπέρ της συμπερίληψης δεν γίνονται επειδή κάποιοι επιδιώκουν να επιβάλουν μια «πολιτική ορθότητα». Γίνονται επειδή εξακολουθούν να υπάρχουν άνθρωποι που βιώνουν διακρίσεις, αποκλεισμό και προσβολές μόνο και μόνο λόγω της αναπηρίας τους. Και δυστυχώς, τα σχόλια που αναρτήθηκαν κάτω από το συγκεκριμένο ρεπορτάζ αποτελούν την πιο χαρακτηριστική απόδειξη.

Ο δημόσιος διάλογος μπορεί και πρέπει να χωρά διαφορετικές απόψεις. Δεν μπορεί όμως να γίνεται άλλοθι για την υποτίμηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας ή για τη διάδοση στερεοτύπων που στιγματίζουν συμπολίτες μας. Η ελευθερία της έκφρασης δεν μεταφράζεται σε ελευθερία προσβολής του άλλου.

Ίσως, τελικά, το πιο ηχηρό μήνυμα αυτής της υπόθεσης να μην ήταν το ίδιο το ρεπορτάζ, αλλά όσα αποκάλυψαν οι αντιδράσεις του, δυστυχώς για ακόμα μια φορά. Ότι έχουμε ακόμη δρόμο να διανύσουμε ως κοινωνία. Και ότι κάθε τέτοια πρωτοβουλία, κάθε δημόσια συζήτηση και κάθε υπενθύμιση πως οι ζωές των αναπήρων μετρούν όσο όλων των ανθρώπων δεν είναι περιττή· είναι περισσότερο αναγκαία από ποτέ.

Αντί επιλόγου

Και αυτήν την φορά, όπως πολλάκις στο παρελθόν, γίναμε αποδέκτες ερωτημάτων περί της μη διαγραφής σχολίων – προσβλητικών το λιγότερο – με αφορμή το προαναφερθέν γεγονός. Για την ομάδα του «ΠτΘ», η ευθύνη των αναγνωστών και των δημόσιων σχολιαστών είναι ένα ζήτημα της ίδιας του της κουλτούρας, ως προς τον σκοπό που θεωρούμε ότι ως μέσο υπηρετούμε.

Ως μέσο ενημέρωσης επιλέγουμε, κατά κανόνα, να μη διαγράφουμε σχόλια, ακόμη και όταν είναι ιδιαίτερα σκληρά ή προσβλητικά. Εξαίρεση αποτελούν μόνο όσα συνιστούν απειλή, υποκίνηση σε βία, στοχοποίηση προσώπων ή περιέχουν περιεχόμενο που μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνο για οποιονδήποτε, όπου εκεί ακολουθείτε και «άλλη» διαδικασία.

Η επιλογή αυτή δεν σημαίνει ανοχή στον μισαναπηρισμό, τον ρατσισμό ή σε οποιαδήποτε άλλη μορφή μίσους. Σημαίνει ότι πιστεύουμε στη δύναμη αλλά και στην ευθύνη του δημόσιου λόγου. Αυτού που άλλωστε υπηρετούμε επί 36 και πλέον έτη. Και όπως κάνουμε και εμείς καθημερινά, αναλαμβάνοντας την ευθύνη των όσων γράφουμε και διαβάζουμε, με ονοματεπώνυμο και υπογραφή, ως οφείλουμε φυσικά, πιστεύουμε ότι ο καθένας οφείλει να αναλαμβάνει την ευθύνη των όσων δημοσίως γράφει και εκφράζει. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται και ως προς τις νομικές πολλές φορές συνέπειες των πραγμάτων. Η ανωνυμία ή η ευκολία ενός σχολίου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν μπορούν να λειτουργούν ως ασπίδα απέναντι στην προσωπική ευθύνη.

Κάθε ημέρα δημοσιεύουμε ρεπορτάζ, άρθρα και σχόλια τα οποία φέρουν την υπογραφή των συντακτών τους. Οι άνθρωποι που γράφουν στις σελίδες μας αναλαμβάνουν πλήρως την ευθύνη των λόγων τους, γνωρίζοντας ότι θα κριθούν γι’ αυτούς. Το ίδιο θεωρούμε αυτονόητο ότι πρέπει να ισχύει και για όσους επιλέγουν να συμμετέχουν στον δημόσιο διάλογο, πολύ δε περισσότερο όταν αυτός διεξάγεται μέσα από τις πλατφόρμες μέσων κοινωνικής δικτύωσης και δη του «ΠτΘ». Επίσης με ό,τι αυτό συνεπάγεται και ως προς τις ενδεχόμενες νομικές συνέπειες και ευθύνες που προκύπτουν.

Εξάλλου, πολλές φορές, τα ίδια τα σχόλια αποκαλύπτουν περισσότερα για την κοινωνία μας από όσα θα μπορούσε να γράψει οποιοδήποτε άρθρο. Και όταν αυτά εκφράζουν προκατάληψη, μισαλλοδοξία ή απαξίωση απέναντι στον συνάνθρωπο, αποτελούν την πιο αδιάψευστη απόδειξη ότι ο αγώνας για μια κοινωνία ισότητας, σεβασμού και συμπερίληψης δεν έχει ακόμη κερδηθεί.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.