Αποχαιρετωντας την Αθανασια Συκιωτου

Λίγες μέρες πριν την εκπνοή του 2025, έφυγε από τη ζωή η Καθηγήτρια Εγκληματολογίας της Νομικής Σχολής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Αθανασία Π. Συκιώτου, αφήνοντας δυσαναπλήρωτο κενό στην πανεπιστημιακή κοινότητα του ΔΠΘ, που υπηρέτησε ακάματα για 20 και πλέον έτη, αλλά και στη νομική επιστήμη εν γένει.

Η Αθανασία Π. Συκιώτου γεννήθηκε στην Αθήνα, όπου και περάτωσε βασικές και πανεπιστημιακές σπουδές. Μετά την αποφοίτησή της από τη Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, μετέβη στη Γαλλία, όπου συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στις ποινικές και εγκληματολογικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, αποκτώντας και διδακτορικό δίπλωμα στην Αντεγκληματική Πολιτική με τον βαθμό «Άριστα μετ΄επαίνου», ομοφώνως, τελώντας υπό την καθοδήγηση της Καθηγήτριας Mireille Delmas-Marty, και έχοντας λάβει υποτροφία από το Ίδρυμα Μαραγκοπούλου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Διετέλεσε Εμπειρογνώμων του Συμβουλίου της Ευρώπης από το 2004 και του ΟΗΕ από το 2009 για θέματα, κυρίως, οργανωμένου εγκλήματος, εμπορίας ανθρώπων, προστασίας ανηλίκων και καταπολέμησης της έμφυλης βίας. Επίσης, μετείχε στην ειδική ομάδα Εμπειρογνωμόνων-Ακαδημαϊκών του UNODC “Education for Justice” (E4J) από τη σύσταση της ομάδας το 2015. Από το 2012 κατείχε την έδρα της UNITWIN της UNESCO για τη βία. Από τον Απρίλιο του 2023 κατείχε τη θέση της Προέδρου του Κεντρικού Επιστημονικού Συμβουλίου Φυλακών (ΚΕΣΦ), ενώ από το 2024, έπειτα από αρκετά χρόνια στον συντονισμό, ανέλαβε τη διεύθυνση του Εργαστηρίου Εγκληματολογικών Επιστημών της Νομικής Σχολής ΔΠΘ.

Μερικές αράδες βιογραφικού παρατιθέμενες στον εν λόγω «αποχαιρετισμό» δεν δύνανται να ενσωματώσουν τα χαρακτηριστικά εκείνα που την έκαναν να ξεχωρίσει και να διαγράψει μια περίλαμπρη πορεία στον επιστημονικό χώρο.

Η μαθητεία της, σε προδιδακτορικό και διδακτορικό επίπεδο, δίπλα στη σπουδαία γαλλίδα Καθηγήτρια Mireille Delmas-Marty, σφυρηλάτησε, όπως η ίδια ανέφερε στον δικό της αποχαιρετισμό στη μέντορά της, το 2022, τη ζωή της, ενσωματώνοντας στη νομική της θέαση σπουδαίες αξίες, που ωστόσο στη σύγχρονη πραγματικότητα τείνουν να λησμονούνται, όπως η πολυπρισματικότητα, αλλά και συνάμα η ενότητα του δικαίου, αποκρούοντας το δόγμα του χωρισμού σε κλάδους και της χωριστής εξέτασης του καθενός.

Η γοητεία που της ασκούσε η Αντεγκληματική Πολιτική (αντικείμενο με το οποίο καταπιάστηκε στη διδακτορική της διατριβή) φανερωνόταν σε κάθε συζήτηση εντός ή εκτός των ακαδημαϊκών εδράνων.  Η ίδια διαγίγνωσκε μια διολίσθηση του μοντέλου της Αντεγκληματικής Πολιτικής ενόψει και της ραγδαίας εξάπλωσης της παγκοσμιοποίησης. Το 2019, κυκλοφόρησε στα γαλλικά το βιβλίο της με τίτλο La politique criminelle sur le fil, στο οποίο ουσιαστικά ενσωμάτωσε όλη την ενασχόλησή της με την Αντεγκληματική Πολιτική, αλλά και τις επιρροές από την αγαπημένη της μέντορα Delmas-Marty, που η ίδια αναγνώρισε ότι αποτελεί επάξια συνέχεια του έργου της.

Τόνιζε, ιδιαιτέρως, την επιτακτική ανάγκη επαναπροσανατολισμού του σωφρονιστικού συστήματος, προκειμένου να απεμπολίσει την τακτική στείρας καταστολής, η οποία το μόνο που πετυχαίνει είναι η υπερφόρτωση των σωφρονιστικών καταστημάτων, ή της αχρήστευσης/εξουδετέρωσης των εγκληματιών, δίνοντας βαρύτητα στην (επαν)ένταξη στο κοινωνικό σύνολο των άλλοτε κρατουμένων.

Η διεισδυτικότητά της την οδήγησε να διαγνώσει το πρόβλημα της θυματοποίησης του ατόμου με τη χρήση του διαδικτύου, όταν το διαδίκτυο δεν είχε λάβει ακόμα τη σημερινή τερατώδη, σε ορισμένες περιπτώσεις, μορφή, κυκλοφορώντας το 2009 τη μονογραφία με θέμα Το διαδίκτυο ως σύγχρονο όχημα θυματοποίησης. 

Το 2021, κυκλοφορώντας το βιβλίο με τίτλο Εγκληματολογία και Τοξικολογία επιχείρησε ένα ρηξικέλευθο εγχείρημα προσεγγίζοντας τις δύο επιστήμες μαζί και το έγκλημα με τη μορφή της δηλητηρίασης από τοξικές ουσίες, εισχωρώντας, μάλιστα, σε αμιγώς ιατρικά ζητήματα, καθώς ανέλυε ακόμα και τις παρενέργειες των τοξικών ουσιών και το αντίδοτό τους.

Εκτός από τη λαμπρή της επαγγελματική ανέλιξη, διακρινόταν ιδιαιτέρως για το ήθος, τη συνέπεια και την ευγένειά της. Η ευαισθητοποίησή της απέναντι στα κοινωνικά ζητήματα ήταν παροιμιώδης, όπως και η έγνοια της να προσφέρει, όσο το δυνατόν περισσότερα, από τα πολλά μετερίζια που βρέθηκε, τα οποία συνέχισε να υπηρετεί ικμωδώς και αδιάλειπτα μέχρι το τέλος…

«Χρωστάμε και σε όσους ήρθαν,

 πέρασαν, θα ΄ρθούνε, θα περάσουν.

 Κριτές θα μας δικάσουν

οι αγέννητοι, οι νεκροί»  Κ. Παλαμάς

Αγαπημένη μου Καθηγήτρια, σε αποχαιρετώ με το δικό σου φως που πάντα εξέπεμπες…με βαθιά ευγνωμοσύνη.

*Η Παναγιώτα Παναγοπούλου είναι τελειόφοιτη της Νομικής Σχολής ΔΠΘ και Μέλος του Εργαστηρίου Εγκληματολογικών Επιστημών της ίδιας σχολής

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.