«Η Κ. Καλλιντζη κρατησε για δεκαετιες και συνεχιζει να κρατα γερα σφιγμενη στη χουφτα της την καταγωγη της»
Θα ήθελα να σας καλωσορίσω στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κομοτηνής και να σας ευχαριστήσω που ήρθατε αυτό το ζεστό απόγευμα του Ιουνίου, για να «καταδυθούμε» μαζί σε ένα μικρό, αλλά πολύ τρυφερό βιβλίο της συναδέλφου και φίλης Κωνσταντίνας Καλλιντζή, γραμμένο στη διάλεκτο της Αγίας Παρασκευής Λέσβου.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω τις εκδόσεις Παρατηρητής της Θράκης και την κ. Τζένη Κατσαρή-Βαφειάδη, για την πρωτοβουλία προώθησης του βιβλίου, την κ. Πηνελόπη Καμπάκη-Βουγιουκλή, Ομότιμη Καθηγήτρια Γλωσσολογίας ΔΠΘ, και την κ. Αγγελική Ευθυμίου, Καθηγήτρια Γλωσσολογίας στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΔΠΘ, που ανέλαβαν την παρουσίασή του. Πολλές ευχαριστίες οφείλονται και στους δύο ηθοποιούς, την κ. Θεοδώρα Μάλαμα και τον κ. Γιώργο Καζαντζή, που ανέλαβαν το δύσκολο εγχείρημα της ανάγνωσης αποσπασμάτων σε μια άγνωστη σε αυτούς διάλεκτο.
Όπως πάντα, δεδομένο είναι το «ευχαριστώ» μας στην κ. Νάγια Δαλακούρα, τη συνάδελφο που ανέλαβε όλες τις απαραίτητες διαδικασίες της διοργάνωσης και στο φυλακτικό προσωπικό του Μουσείου. Δεν θα μπορούσα να παραλείψω και τον σύζυγο της κ. Καλλιντζή, τον γνωστό και μη εξαιρετέο Θανάση Μπακαλίδη, που με πολύ μεράκι ανέλαβε κάποιες από τις αθέατες πλευρές της διοργάνωσης. Το ούζο από την Αγία Παρασκευή που θα πιούμε μετά το τέλος της εκδήλωσης μας το κερνάει εκείνος. Το τοπικό έδεσμα που θα γευτείτε το έκανε η ίδια η συγγραφέας. Το λαδοτύρι είναι φυσικά Μυτιλήνης.
Για κάποιον άλλο συγγραφέα δεν θα μιλούσα σήμερα καθόλου, καθώς η εκδήλωση έχει αμιγώς λογοτεχνικό και γλωσσολογικό προσανατολισμό. Όμως, εφόσον μια περίεργη στροφή του υπηρεσιακού μου βίου με έφερε σε αυτήν τη θέση, δεν θα μπορούσα να μην προλογίσω μια εκδήλωση που αφορά την Κωνσταντίνα Καλλιντζή, πάντοτε Ντίνα για μένα, με την οποία γνωριζόμαστε από το πολύ μακρινό 1989.
Περάσαμε μαζί στις εξετάσεις για την υπηρεσία, δουλέψαμε μαζί σε ανασκαφές και στην προετοιμασία του Μουσείου Αβδήρων, διορθώσαμε η μία τη διατριβή της άλλης, θρηνήσαμε μαζί απώλειες, χαρήκαμε μαζί γάμους, γλέντια και βαφτίσεις. Κοινώς ζήσαμε μαζί για περισσότερα από 35 χρόνια, αν και είμαστε δύο τελείως διαφορετικά άτομα. Το γιατί συμπορευτήκαμε παραμένει δυσερμήνευτο, καθώς δεν μπορέσαμε ποτέ να συμφωνήσουμε σε κομβικά θέματα, όπως π.χ. το εάν η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής θα μπορούσε να νοηθεί ως το όγδοο θαύμα του κόσμου, εάν το λάδι της Θάσου είναι ανώτερο από της Μυτιλήνης ή εάν η ρίγανη της Σαμοθράκης έχει καλύτερο άρωμα. Και φυσικά υπήρχαν πάντοτε μεταξύ μας δύο θέματα ταμπού, τα οποία αποφεύγουμε να θίξουμε: Το πρώτο είναι εάν η Αγία Παρασκευή είναι κωμόπολη ή χωριό, το δεύτερο εάν το πανηγύρι του ταύρου πρέπει να συνεχίζεται στις μέρες μας.
Το βιβλίο για το οποίο θα σας μιλήσουν σήμερα η κ. Καμπάκη-Βουγιουκλή και η κ. Ευθυμίου αφορά βέβαια πρωτίστως την Αγία Παρασκευή Λέσβου, γενέτειρα της κ. Καλλιντζή. Την πληροφορία αυτή στη δίνει η ίδια η Ντίνα αμέσως, ελάχιστα λεπτά αφότου τη γνωρίσεις. Κράτησε για δεκαετίες και συνεχίζει να κρατά γερά σφιγμένη στη χούφτα της την καταγωγή της, προασπίστηκε με κάθε τρόπο την ιδιαιτερότητα της ταυτότητάς της, είτε αυτή είχε να κάνει με τη διάλεκτο, τα ήθη, τα έθιμα της Λέσβου, τη μαγειρική είτε την αξεπέραστη και ανυπέρβλητη ποιότητα του λαδιού της. Και φυσικά πάντα είχε να διηγηθεί μια γλαφυρή ιστορία από το χωριό της, είτε πραγματική είτε –όπως μερικές φορές υποψιάζομαι– διανθισμένη με κάποιες δόσεις φαντασίας.
Αυτά που μόλις σας ανέφερα διακρίνονται εύκολα και στο βιβλίο της: αγάπη για τον τόπο της, προσοχή στη λεπτομέρεια, ισχυρή φαντασία και φυσικά χιούμορ. […]
Θα κλείσω με τον εξής καλό λόγο: Η Ντίνα αξίζει τον θαυμασμό μας, όχι μόνο γιατί κατέγραψε τη μητρική της διάλεκτο, αλλά πρωτίστως γιατί κατάφερε να είναι μια πολύχρωμη πινελιά σε έναν μονόχρωμο κόσμο. Και αυτό στις ημέρες μας δεν είναι καθόλου δεδομένο, γιατί σήμερα που μιλάμε όλοι τόσο πολύ και τόσο εύκολα για ταυτότητες και διαφορετικότητα τείνουμε να γίνουμε όλο και ποιο ομοιόμορφοι και αδιάφοροι. Σας ευχαριστώ.
*Η Δόμνα Τερζοπούλου είναι Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Εβρου κα αν. Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ροδόπης. Το παρόν κείμενό της είναι ο χαιρετισμός της στην εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου της Κωνσταντίνας Καλλιντζή, «Ένι ανιτσhιφαλάδα να πιτάξ ντ γκαρπουζουφλάδα; Διάλεκτος της Αγίας Παρασκευής Λέσβου», που διοργανώθηκε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ροδόπης, το Εργαστήριο Γλωσσολογίας +ΜόρΦωΣη και το Εργαστήριο Έρευνας και Διδασκαλίας της Ελληνικής Γλώσσας του ΔΠΘ, τις Νεότερες Θράσσες Συγγραφείς και τις εκδόσεις Παρατηρητής της Θράκης στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κομοτηνής, την Πέμπτη 25 Ιουνίου 2026.
Βλ. το σχετικό ρεπορτάζ ΕΔΩ
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
