Γιατι φευγουν στο εξωτερικο οι νεοι μας;

Πέρα από τους κυβερνητικούς διθυράμβους για τη μικρή αύξηση στον κατώτατο μισθό το πρόβλημα καθημερινά μεγαλώνει. Την ώρα, λοιπόν, που η κυβέρνηση πανηγυρίζει για την αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ (μικτά), η πραγματικότητα για χιλιάδες νέους Έλληνες παραμένει σκληρή και αμείλικτη. Η μαζική φυγή στο εξωτερικό και η συνεχιζόμενη υπογεννητικότητα δεν είναι τυχαία φαινόμενα· αποτελούν σύμπτωμα βαθύτερων κοινωνικών και οικονομικών προβλημάτων που δεν λύνονται με αποσπασματικές παρεμβάσεις και μικροαυξήσεις στον κατώτατο μισθό.

Η «βελτίωση» που δεν φτάνει

Αναμφίβολα, κάθε αύξηση μισθού είναι καλοδεχούμενη. Όμως, τα 920 ευρώ μικτά απέχουν πολύ από το να εξασφαλίσουν αξιοπρεπή διαβίωση, ιδιαίτερα σε αστικά κέντρα όπου το κόστος στέγασης έχει εκτοξευθεί. Ενοίκια που απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος, λογαριασμοί ενέργειας, τρόφιμα και βασικές ανάγκες αφήνουν ελάχιστο περιθώριο για αποταμίευση και πολύ περισσότερο για δημιουργία οικογένειας.

Για πολλούς νέους, η σύγκριση με χώρες του εξωτερικού είναι αναπόφευκτη. Εκεί όπου οι μισθοί είναι πολλαπλάσιοι και οι προοπτικές εξέλιξης σαφώς καλύτερες, η επιλογή της μετανάστευσης μοιάζει όχι απλώς λογική, αλλά και αναγκαία.

Εργασιακή ανασφάλεια και έλλειψη προοπτικής

Δεν είναι μόνο το πολύ χαμηλό  ύψος του μισθού. Είναι και η ποιότητα της εργασίας. Ελαστικά ωράρια, απλήρωτες υπερωρίες, περιορισμένες ευκαιρίες εξέλιξης και ένα περιβάλλον που συχνά δεν ανταμείβει την προσπάθεια και την εξειδίκευση. Νέοι επιστήμονες και επαγγελματίες αισθάνονται εγκλωβισμένοι σε μια αγορά που δεν αξιοποιεί τις δεξιότητές τους.

Αντίθετα, στο εξωτερικό βρίσκουν οργανωμένες δομές, αξιοκρατία και σαφή επαγγελματική πορεία. Δεν είναι μόνο οικονομική επιλογή· είναι και επιλογή αξιοπρέπειας.

Η υπογεννητικότητα ως κοινωνικό σύμπτωμα

Το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας είναι άμεσα συνδεδεμένο με όλα τα παραπάνω. Όταν οι νέοι δεν μπορούν να εξασφαλίσουν σταθερή εργασία και αξιοπρεπές εισόδημα, η δημιουργία οικογένειας μετατίθεται επ’ αόριστον – ή εγκαταλείπεται πλήρως.

Η απόφαση για παιδί δεν είναι μόνο συναισθηματική. Είναι βαθιά οικονομική και κοινωνική. Απαιτεί ασφάλεια, στήριξη και προοπτική. Σε μια χώρα όπου αυτά λείπουν, η υπογεννητικότητα δεν αποτελεί έκπληξη αλλά αναμενόμενο αποτέλεσμα. Και η γήρανση του πληθυσμού θα αυξάνεται συνεχώς σε επικίνδυνο βαθμό.

Οι κυβερνητικοί διθύραμβοι και η πραγματικότητα

Οι εξαγγελίες για αυξήσεις μισθών παρουσιάζονται συχνά ως μεγάλες επιτυχίες. Όμως, όταν δεν συνοδεύονται από ουσιαστικές πολιτικές για τη στέγαση, την παιδεία, την υγεία και την ενίσχυση της οικογένειας, παραμένουν επιφανειακές. Χωρίς κανένα αντίκρισμα. Η πραγματική ερώτηση δεν είναι αν αυξήθηκε και πόσο ο κατώτατος μισθός, είναι αν ένας νέος άνθρωπος μπορεί να ζήσει, να εξελιχθεί και να δημιουργήσει στην Ελλάδα. Δεν νομίζω να υπάρχουν νέοι που να ονειρεύονται να ζήσουν στο εξωτερικό. Υπάρχουν νέοι που εξαναγκάζονται να φύγουν στο εξωτερικό.

Τι χρειάζεται πραγματικά;

Η αντιμετώπιση του φαινομένου της μετανάστευσης και της υπογεννητικότητας των νέων στη χώρα μας απαιτεί συνολική και  μακροχρόνια σταθερή στρατηγική:

—Ουσιαστική αύξηση του διαθέσιμου οικογενειακού εισοδήματος, και όχι μόνο ονομαστική.

—Πολιτικές αξιοπρεπούς στέγασης για νέους.

—Σταθερό και αξιοκρατικό εργασιακό περιβάλλον.

—Στήριξη της οικογένειας με πρακτικά μέτρα (παιδικοί σταθμοί, επιδόματα, άδειες, ουσιαστική υγειονομική φροντίδα).

—Επενδύσεις στην παιδεία και την καινοτομία.

—Αξιοποίηση της πληθώρας ταλέντων που «παράγει» η χώρα μας.

Χωρίς αυτά, η χώρα θα συνεχίσει να χάνει το πιο δυναμικό κομμάτι του πληθυσμού της. Θα πληρώνουμε να μορφώσουμε τους νέους μας, για να απολαμβάνουν τα αποτελέσματα της εργασίας τους οι ξένοι. Οι περισσότεροι γιατροί στη Γερμανία και την Αγγλία είναι Ελληνόπουλα, για τα οποία η χώρα μας ξόδεψε τεράστια ποσά να σπουδάσει.

Η αύξηση του κατώτατου μισθού μπορεί να αποτελεί ένα μικρό βήμα, αλλά δεν είναι η λύση. Όσο η καθημερινότητα των νέων παραμένει ασφυκτική και οι προοπτικές τους περιορισμένες, τα αεροδρόμια θα γεμίζουν με αναχωρήσεις και τα σχολεία  θα αδειάζουν. Η ύπαιθρος θα ερημώνει και όσο και να φωνασκούν οι ειδικοί της αντιμεταναστευτικής ροής, οι ξένοι μετανάστες θα καλούνται να δώσουν διέξοδο στις  κατώτερες εργασιακές ανάγκες της χώρας. Η χώρα μας  θα συνεχίσει να ερημώνει και τότε, καμία αύξηση κατώτατου μισθού και κανένας διθύραμβος δεν θα μπορεί να κρύψει τη γυμνή πραγματικότητα. Η Ελλάδα θα μετατραπεί σε μια χώρα γερόντων και μεταναστών.

*Ο Θεόδωρος Κ. Ορδουμποζάνης είναι νομικός και συγγραφέας, με πιο πρόσφατο βιβλίο του το μυθιστόρημα «Οι καστανιές της μνήμης» (εκδ. Επικοινωνία ΑΕ, Κομοτηνή 2026).

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.