«Η ποιηση ειναι το μοναδικο μας αλλοθι»

Την συγγραφέα και ποιήτρια Παυλίνα Παμπούδη φιλοξενούμε σήμερα στον «Κόσμο», ιδρυτικό μέλος και Γενική Γραμματέα της Εταιρείας Ελλήνων Συγγραφέων, η οποία μιλά για την πολιτική, τον συνδικαλισμό, την συγγραφή και την έμπνευση. «Άρχισα να γράφω γιατί ήταν κάτι που ούτε έκανε θόρυβο, ούτε λέρωνε. Μοναχικό παιδί ήμουνα, έπρεπε να αυτο απασχολούμαι στο σπίτι, αν ζωγράφιζα θα λέρωνε, έτσι καθόμουν και έγραφα…», δηλώνει και στο ερώτημα τι είναι αυτό που την εμπνέει απαντά: «Τα πάντα. Μια λέξη που θα ακούσω, μια κατσαρίδα που θα περάσει, ένα συννεφάκι, ένα πουλάκι, τα πάντα. Πρέπει να είσαι συνέχεια σε εγρήγορση, ό,τι προλάβεις να το μετατρέπεις σε έργο».

Γιατί αρχίσατε το γράψιμο;

Άρχισα να γράφω γιατί ήταν κάτι που ούτε έκανε θόρυβο, ούτε λέρωνε. Μοναχικό παιδί ήμουνα, έπρεπε να αυτοαπασχολούμαι στο σπίτι, αν ζωγράφιζα θα λέρωνε, έτσι καθόμουν και έγραφα…

Η γραφή λέτε ότι δεν ενοχλεί…

Ενοχλεί, αλλά δεν το καταλαβαίνουν. Όταν το κατάλαβαν οι γονείς μου, ήταν αργά.

Δεν υπάρχουν παιδικά βιβλία…

Πάντα έλεγα ότι δεν έχω γράψει ούτε ένα βιβλίο για παιδιά. Τώρα με τον δεύτερο άνδρα μου, που είναι εκδότης και προσπαθώ να στήσω μια σειρά που την λέω «Παραμύθο-λογοτεχνία» για να το εμπεδώσουν γράφω: Γράφω βιβλία δήθεν για παιδιά. Και στα εργοβιογραφικά μου γράφω: Βιβλία δήθεν για παιδιά και από κάτω: Βιβλία δήθεν για μεγάλους. Εννοώ ότι τα βιβλία πρέπει να απευθύνονται σε όλες τις ηλικίες, σε όλα τα ύψη ανθρώπων.

Πότε γράφετε, όταν είστε ήρεμη ψυχικά;

Νομίζω ότι γράφεις κάτω από όλες τις συνθήκες, με τον ίδιο τρόπο που ο Ντα Βίντσι ζωγράφιζε σε πολύ δύσκολες συνθήκες και σε συνθήκες απόλυτης ηρεμίας. Είναι μια πολύ περίεργη δουλειά το γράψιμο.

Είναι ταλέντο ή είναι τεχνική που ακολουθείται πιστά;

Και τα δύο. Είναι και δουλειά.

Είστε και ποιήτρια;

Ναι, αλλά ποίηση δεν μπορείς να γράψεις καθημερινά. Δεν είναι στο χέρι σου, είναι όποτε σου έρθει. Πρέπει, όμως, να είσαι γύρω – γύρω στο αντικείμενο, σαν πεταλούδα, να μην το αφήνεις να σου ξεφεύγει. Άσχετο, αν τη μια θα κάνεις μια μετάφραση, την άλλη απλώς θα διαβάσεις, την τρίτη μπορείς να προσπαθήσεις να γράψεις πεζό ή τραγούδια, δεν πρέπει να απομακρύνεσαι. Και όταν έρθει το ποίημα, εκεί το αρπάζεις, πρέπει να είσαι σε εγρήγορση.

Έχετε επαφή με την επικαιρότητα, φαίνεται από τις αναφορές σας, έχετε και με την πολιτική;

Αναγκαστικά. Υπάρχει κανένας που δεν αναγκάζεται να έχει. Είπα σε μια εκδήλωση ότι θα πρέπει να δώσουμε χώρο στα παιδιά, να παίξουν με τα νοήματα, με τα χρώματα και με τις λέξεις, πριν μεγαλώσουν και αρχίσουν να παίζουν πολιτική και πόλεμο και χρηματιστήριο. Είναι ένα παιχνίδι η πολιτική που δεν μ’ αρέσει.

Επειδή έχει ξεφτίσει;

Όχι, πάντα ήταν ψεύτικα τα πράγματα, πάντα ήταν στημένα. Δεν μ’ αρέσει να ξέρω ότι μας κοροϊδεύουν.

Δεν θα βγαίνατε δηλαδή στους δρόμους;

Έχω βγει πάρα πολλές φορές στους δρόμους παρά το γεγονός ότι ξέρω ότι ξέρω. Τελευταία βγήκα να διαμαρτυρηθώ με πνευματικούς ανθρώπους για τον ευτελισμό της καθημερινότητας.

Έχουμε πνευματικούς ανθρώπους στη χώρα μας; Απορώ γιατί τόση σιωπή από την πλευρά τους;

Έχουμε, αλλά είναι απασχολημένοι, στα γραφεία τους και στις καρέκλες τους.

Λένε ότι δεν μιλάτε εσείς οι πνευματικοί συχνά…

Ήμουν συνδικαλίστρια για πολλά χρόνια, αυτό που έκανα και έμεινε ήταν η Ημέρα Ποίησης. Πριν το ‘97 κανένας δεν ήθελε να ακούσει για ποίηση, ούτε καν οι ποιητές. Οι ποιητές οι ίδιοι δεν ήθελαν να βγει στον κόσμο η ποίηση με το σκεφτικό ότι «δεν πετάμε μαργαρίτες στα γουρούνια». Μπορείς να το φανταστείς αυτό;

Πάντως και όσοι βγαίνουν έξω και μιλάνε με τους ανθρώπους δεν έχουν δεχτεί και μικρό πόλεμο, δείτε για παράδειγμα την περίπτωση της κ. Δημουλά….

Αν δεν είχε προηγηθεί ο εορτασμός, δεν θα μπορούσε να το κάνει. Οι συγγραφείς είναι ανασφάλιστοι, είναι μια ομάδα ανθρώπων οι οποίοι παίρνουν τιμητικές συντάξεις μαζί με τους καραγκιοζοπαίχτες, τους ηθοποιούς και άλλα συναφή επαγγέλματα. Είχα ασχοληθεί και με το θέμα της ασφάλισης. Είναι τελείως στον αέρα το πώς αξιολογούνται.

Την κριτική την λαμβάνετε σοβαρά υπ’ όψιν;

Αν την λάμβανα σοβαρά υπ’ όψιν, θα έπρεπε να σταματήσω να γράφω. Ευτυχώς με σώζει το γεγονός ότι είμαι αφηρημένη. Ξεχνάω τι συμβαίνει και ακολουθώ αυτό που σκέφτομαι.

Από τον κόσμο γύρω σας εμπνέει κάτι;

Όλα. Τα πάντα. Μια λέξη που θα ακούσω, μια κατσαρίδα που θα περάσει, ένα συννεφάκι, ένα πουλάκι, τα πάντα. Πρέπει να είσαι συνέχεια σε εγρήγορση, ό,τι προλάβεις να το μετατρέπεις σε έργο.

Σας ενδιαφέρει να αφήσετε πίσω σας κάτι;

Δεν το σκέφτομαι, μπροστά μου θέλω να αφήσω πράγματα.

Έχετε ζηλέψει βιβλίο που γράφτηκε από άλλον;

Βέβαια, αλλιώς δεν θα έγραφα. Έχω ζηλέψει καταρχήν τον Ιούλιο Βέρν, ζηλεύω τον Κάρολο Ντίκενς, η ζήλια ως τέτοιο κίνητρο είναι πάρα πολύ καλή.

Διαβάζετε;

Διαβάζω αναγκαστικά. Ο δεύτερος άνδρας μου είναι εκδότης και κάνω όλη την λάντζα του εκδοτικού οίκου εγώ. Διορθώσεις, επιμέλεια, μεταφράσεις, εξώφυλλα κ.α.

Την σηκώνει την ποίηση η εποχή μας;

Ναι, αν δεν υπήρχε ποίηση τι θα κάναμε; Η ποίηση είναι το μοναδικό μας άλλοθι, επιβάλλεται, πρέπει, την χρειαζόμαστε.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.