Βλεμμα, μνημες, αισθησεις απο το παρελθον της παλιας Ξανθης

Το έργο «Απόηχοι» ξαναζωντανεύει την Ξάνθη της belleépoque

Στις 6 Νοεμβρίου ημερίδα παρουσίασης του έργου και των αποτελεσμάτων του

Μια παλιά φωτογραφία, ως ιστορικό ντοκουμέντο, δεν περιορίζεται μόνο στην οπτική εμπειρία. Μπορεί να διεγείρει την ικανότητά μας να φανταζόμαστε και να ενεργοποιούμε μνήμες. Όταν πρόκειται για μη βιωμένο παρελθόν, μας επιτρέπει να ταυτιστούμε μέσω όμοιων ή παρόμοιων αισθητηριακών εμπειριών. Μέσα από αυτήν τη διαδικασία, μια φωτογραφία γίνεται κάτι περισσότερο από ένα απλό στιγμιότυπο· γίνεται ένα παράθυρο που μας επιτρέπει να εισέλθουμε σε έναν ολόκληρο κόσμο αισθητηριακών βιωμάτων.

Μια παλιά φωτογραφίαόμως, και η σχετική με αυτήν έρευνα,μπορεί να λειτουργήσει και ως παράθυρο για παρελθόντα ηχοτοπία; Ήχοι από το φυσικό ή ανθρωπογενές περιβάλλον μπορούν νααναπαρασταθούν και να οδηγήσουν τον ακροατή σε μια ακόμα βαθύτερη σχέση με το παρελθόν, σε μια ακόμα πιο ευρεία κατανόηση και αντίληψή του;

Ανασύσταση ηχοτοπίων του παρελθόντος

Αυτός είναι ο στόχος του έργου «ΑΠΟΗΧΟΙ, Ανακατασκευή της ζωής παραδοσιακών οικισμών μέσω διαδραστικών εμπειριών και τρισδιάστατου ήχου». Το ερευνητικό έργο Απόηχοι υλοποιείται από το Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά, την εταιρεία πολιτιστικής παραγωγής και διαχείρισης MENTOR και τη Rabbeats, εταιρεία που δραστηριοποιείται στον χώρο της μουσικής παραγωγής και του audiopostproduction για τη διαφήμιση.

Η ομάδα του έργου, αποτελούμενη από ερευνητές διαφόρων κλάδων, βυθίστηκε σε μια θάλασσα βιβλίων, λευκωμάτων, ψηφιακών και αναλογικών φωτογραφικών αρχείων προκειμένου να δημιουργήσει ένα σώμα τεκμηρίων για την Παλιά Ξάνθη της belleépoque, της εποχής του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα.Η Παλιά Ξάνθη, με τα καλντερίμια της να αφηγούνται ιστορίες αιώνων και τα αρχοντικά της να στέκονται ως μάρτυρες περασμένων εποχών, είναι ένα τοπίο που λειτουργεί ως μια αληθινή χρονοκάψουλα, ένας περιέκτης θορύβων και ψιθύρων του παρελθόντος. Ο επισκέπτης, καθώς περπατά εντός της, καλείται να ενεργοποιήσει όλες του τις αισθήσεις. Και από την επιστημονική τεκμηρίωση και τη βιβλιογραφία για το τοπίο, τα κτίρια, τα ηχοτοπία, τα υλικά κατάλοιπα και τις μαρτυρίες, η ομάδα του έργου πέρασε στην ανασύσταση ηχοτοπίων του παρελθόντος μέσω ψηφιακών εφαρμογών επαύξησης της πραγματικότητας. 

Το σενάριο

Για να επικοινωνηθεί όλη αυτή η προσπάθεια στο ευρύ κοινό, τους επισκέπτες της Παλιάς Ξάνθης, δημιουργήθηκε ένα σενάριο. Πώς, όμως, μπορείς να γράψεις ένα κείμενο για μια κοινωνία της οποίας δεν υπήρξες μέλος, σε μια εποχή που δεν έζησες; Στο ερώτημα αυτό καλούνται κατά καιρούς να απαντήσουν, ο καθένας με τον δικό του τρόπο, ιστορικοί, αρχαιολόγοι, πεζογράφοι, ποιητές, δοκιμιογράφοι και, στην εποχή μας, διαφόρων ειδών δημιουργοί περιεχομένου, υπηρετώντας μια ποικιλία ερευνητικών προσεγγίσεων, λογοτεχνικών ειδών και εκφραστικών μέσων.

Το σενάριο έπρεπε να πληροί πολλές προϋποθέσεις. Οι περιγραφόμενοι ήχοι έπρεπε να αντιστοιχούν στο ιδιαίτερο χωροχρονικό πλαίσιο. Τι ήχοι θα ακούγονταν σε ένα ξανθιώτικο παζάρι στα τέλη του 19ου αιώνα; Πώς θα μπορούσε να λυθεί το πρόβλημα της ενσωμάτωσης αληθοφανών διαλόγων; Να χρησιμοποιηθεί τοπική διάλεκτος ή μια μορφή αστικής καθαρεύουσας; Κάθε σημείο ενδιαφέροντος απαιτούσε το δικό του σενάριο και χαρακτηριζόταν από τιςδικές του, μοναδικές προκλήσεις. Η επισταμένη ιστορική έρευνα, η υπακοή στο συγκείμενο, ο διεπιστημονικός χαρακτήρας των ερευνητών, αλλά πρωτίστως το μεράκι και η αγάπη της ομάδας για την Ξάνθη αποτέλεσε «καύσιμο» που τροφοδότησε την προσπάθεια να αντιμετωπιστούν αυτές οι προκλήσεις.

Ημερίδα παρουσίασης

Και να που στις 6 Νοεμβρίου 2024, στις 6.00μμ θα γίνει η παρουσίαση όλης αυτής της δουλειάς που έγινε στο πλαίσιο του Απόηχοι, στον Πολυχώρο Τέχνης και Σκέψης στην Ξάνθη. Στόχος του έργου ήταν ο σχεδιασμός και ανάπτυξη τεχνολογικών εργαλείων και μεθοδολογίας για τη δημιουργία και παρουσίαση διαδραστικού περιεχομένου για επισκέπτες χώρων πολιτισμού, με έμφαση σε παραδοσιακούς οικισμούς. Γι’ αυτόν τον σκοπόέχει υιοθετηθεί καινοτόμος μεθοδολογία για την ανακατασκευή εμπειριών και η χρήση τεχνολογιών αιχμής, ειδικά τεχνολογίας τρισδιάστατου ήχου, για να αναπτυχθούν δύο πιλοτικές εμπειρίες, για την Παλιά Πόλη της Ξάνθης και το Ιστορικό Κέντρο της Αθήνας. Η ανάπτυξή τους θα αποτελέσει οδηγό για δημιουργία γενικών τεχνολογικών εργαλείων και μεθοδολογίας για την παραγωγή και παρουσίαση αντίστοιχων εμπειριών σε άλλους χώρους ιστορικής και πολιτιστικής σημασίας.

Το πρόγραμμα της ημερίδας περιλαμβάνει

18.00-18.15: Προσέλευση-εγγραφή

18.15-18.30: Χαιρετισμοί

18.30-18.50: Εισαγωγή-καλωσόρισμα

Δρ Βασίλειος Κατσούρος, Διευθυντής Ινστιτούτου Επεξεργασίας του Λόγου, Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά /

Δρ Γιάννης Ιωαννίδης, Επιστημονικός Υπεύθυνος έργου, Καθηγητής Πληροφορικής ΕΚΠΑ, Συνεργαζόμενο μέλος ΔΕΠ Ε.Κ. Αθηνά

18.50-19.00 :Απόηχοι: γενική παρουσίαση, ένταξη στο ευρύτερο πλαίσιο έρευνας και τεχνολογίας.

Δέσποινα Τσιαφάκη, Διευθύντρια ερευνών, Υπεύθυνη Τμήματος Πολιτισμού και Δημιουργικών Βιομηχανιών, Συντονίστρια έργου

19.00-19.10Απόηχοι: παρουσίαση εφαρμογών έργου, τεχνολογία και καινοτομία.

Μαρία Μποϊλέ, Συνεργαζόμενη ερευνήτρια ΙΕΛ/ΕΚ Αθηνά

19.10-19.20 Απόηχοι: παρουσίαση εφαρμογών έργου, ιστορική έρευνα και σενάριο.

Νατάσα Μιχαηλίδου, Κατερίνα Σέρβη, Συνεργαζόμενες ερευνήτριες ΙΕΛ/ΕΚ Αθηνά

19.20-19.30:Απόηχοι: παρουσίαση των εργασιών διάχυσης του έργου.

Πάνος Γκιόκας, Ιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας πολιτιστικής παραγωγής και διαχείρισης MENTOR

19.30-19.40: Η συμβολή της Κατίνας Βέικου-Σεραμέτη στην καταγραφή της ξανθιώτικης διαλέκτου.

Θανάσης Μουσόπουλος, Φιλόλογος-συγγραφέας-ποιητής

19.40-19.50: Οι ήχοι της παλιάς πόλης. Ξαθθιώτικα ή καθαρεύουσα;

Πηνελόπη Καμπάκη-Βουγιουκλή, Oμότιμη καθηγήτρια Γλωσσολογίας του ΔΠΘ

19.50-20.00: Παλιές φωτογραφίες της Ξάνθης: διαδικτυακές συλλογές και μελέτη των πηγών.

Τάσος Τεφρωνίδης, Συλλέκτης, διαχειριστής της σελίδας «Παλιές φωτογραφίες της Ξάνθης»

20.00-20.30: Συζήτηση με το κοινό

Info

Η εγγραφή για την παρακολούθηση της ημερίδας είναι απαραίτητη και γίνεται μέσω του εξής συνδέσμου: https://forms.office.com/pages/responsepage.aspx?id=AnfgavfFOE-bh6ytYqddk8cvtIEbKRtJi97ZdPpSrnJUQ1lCTURXM1dJUEI3MElFTTZHVDg1RVJBWS4u&route=shorturl

Οι Απόηχοι αποτελούν μια δράση ενίσχυσης επενδύσεων «Ερευνώ – Δημιουργώ – Καινοτομώ» (ID 16971) / ΠΣΚΕ ΤΑΕΔΚ-06192, που υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0, με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU.

google-news Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.