Το ΔΠΘ στα Βραβεια Γκονκουρ Ελλαδος: Μια εμπειρια γλωσσας, λογοτεχνιας και κριτικης σκεψης
Με τη συμμετοχή φοιτητών από δώδεκα ελληνικά πανεπιστήμια αναμένεται να πραγματοποιηθεί τη Τρίτη 14 Ιουλίου στο Γαλλικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης η συνεδρίαση για την ανάδειξη του φετινού νικητή του Βραβείου Γκονκούρ Ελλάδος, ενός θεσμού που φέρνει τους Έλληνες γαλλόφωνους φοιτητές σε επαφή με τη σύγχρονη γαλλική λογοτεχνία.
Ανάμεσα στις πανεπιστημιακές ομάδες που συμμετέχουν και φέτος, στην 7η χρονιά της διοργάνωσης είναι και εκείνη του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, με επιστημονικά υπεύθυνο τον Στέφανο Γραβάνη, διδάσκοντα της Γαλλικής στη Νομική Σχολή του ΔΠΘ. Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες του Δημοκριτείου είχαν την ευκαιρία, στη διάρκεια της χρονιάς, να μελετήσουν τα μυθιστορήματα της βραχείας λίστας της Ακαδημίας Γκονκούρ, να τα συζητήσουν μεταξύ τους, αλλά και να συμμετάσχουν σε διαδικτυακές συναντήσεις με τους συγγραφείς.
Ο θεσμός των εθνικών Βραβείων Γκονκούρ, που έχει αναπτυχθεί σε περισσότερες από 40 χώρες, έχει ως στόχο την προώθηση της γαλλικής γλώσσας και της σύγχρονης γαλλικής λογοτεχνίας. Στην ελληνική του εκδοχή, δίνει στους φοιτητές τη δυνατότητα να λειτουργήσουν ως μέλη μιας λογοτεχνικής επιτροπής, να αξιολογήσουν έργα, να διατυπώσουν επιχειρήματα και να αναπτύξουν κριτική σκέψη.
Στέφανος Γραβάνης: «Δεν είμαστε απλώς λέσχη ανάγνωσης»
Μιλώντας για τη συμμετοχή της ομάδας του ΔΠΘ, ο κ.Στέφανος Γραβάνης σημείωσε ότι το Δημοκρίτειο συμμετέχει στον θεσμό τα τελευταία χρόνια, με τη Νομική Σχολή να έχει διαμορφώσει μια σταθερή παρουσία στην ελληνική επιτροπή.
Όπως εξήγησε, η συμμετοχή δεν περιορίζεται στην απλή ανάγνωση των βιβλίων, αλλά αποτελεί μια ουσιαστική διαδικασία αξιολόγησης. «Δεν διαβάζουμε απλώς, δεν είμαστε λέσχη ανάγνωσης», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι οι φοιτητές καλούνται να επιλέξουν το έργο που θεωρούν καλύτερο, με βάση τα δικά τους κριτήρια, τις αναγνωστικές τους προτιμήσεις, αλλά και την ανάλυση των θεματικών και αφηγηματικών επιλογών κάθε συγγραφέα.
Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι τα έργα που εξετάστηκαν φέτος κινήθηκαν σε θεματικές με έντονο κοινωνικό, νομικό και πολιτικό ενδιαφέρον. Όπως επισήμανε, η σύγχρονη γαλλική λογοτεχνία στρέφεται συχνά σε υβριδικές μορφές γραφής, συνδυάζοντας τη μυθοπλασία με τη μαρτυρία, το χρονικό, τη δημοσιογραφική αφήγηση, τη βιογραφία και την αυτοβιογραφία.
Αυτή ακριβώς η διάσταση, σύμφωνα με τον κ. Γραβάνη, καθιστά τη συμμετοχή ιδιαίτερα σημαντική για τους φοιτητές της Νομικής. Μέσα από τα έργα, οι φοιτητές έρχονται σε επαφή όχι μόνο με τη λογοτεχνική γραφή, αλλά και με φαινόμενα που αφορούν την κοινωνία, το δίκαιο, την έμφυλη βία, την ιστορική μνήμη, την ταυτότητα και τις σύγχρονες πολιτισμικές πραγματικότητες.
Παράλληλα, ευχαρίστησε θερμά τα μέλη της ομάδας για τη συνέπεια και τη συμβολή τους, κάνοντας ειδική αναφορά στη Σοφία Δασκαλοπούλου, η οποία, όπως είπε, στήριξε από την αρχή το εγχείρημα, αλλά και στους υπόλοιπους φοιτητές που συμμετείχαν ενεργά στη διαδικασία, συμβάλλοντας στην παρουσία της Νομικής του Δημοκριτείου στον θεσμό. Ιδιαίτερα στάθηκε και στον Αντώνη Ψαρρά, προσφάτως απόφοιτο της σχολής, ο οποίος στήριξε θερμά το θεσμό του Γκονκούρ Ελλάδος και συμμετείχε ενεργά και στις διάφορες εκπροσωπήσεις της Νομικής ΔΠΘ στο θεσμό κατά τα τέσσερα έτη φοίτησής του.
Η εμπειρία των φοιτητών
Για τους φοιτητές και τις φοιτήτριες που συμμετείχαν, η διαδικασία αποτέλεσε μια απαιτητική αλλά ιδιαίτερα γόνιμη εμπειρία. Η Ελένη Κοτταράκου, φοιτήτρια του Β’ έτους της Νομικής Σχολής, ανέφερε ότι επέλεξε να συμμετάσχει λόγω της αγάπης της για τη γαλλική γλώσσα, βλέποντας στον διαγωνισμό μια ευκαιρία να εξασκήσει τις γλωσσικές της δεξιότητες μέσα από την ανάγνωση αξιόλογων λογοτεχνικών έργων.
Όπως τόνισε, η διαδικασία την βοήθησε να αναπτύξει την κριτική της σκέψη και να έρθει σε επαφή με θεματικές όπως η ελευθερία της προσωπικής ταυτότητας, η διαφορετικότητα, η κοινωνική πίεση, η ενδοοικογενειακή βία, η ιστορική μνήμη και οι οικογενειακές ρίζες. Ξεχώρισε ιδιαίτερα το έργο «La Nuit au Coeur» της Nathacha Appanah, το οποίο πραγματεύεται τις συνθήκες επιβίωσης γυναικών απέναντι στη συζυγική κακοποίηση, επισημαίνοντας ότι η αφήγηση της προκάλεσε βαθιά συγκίνηση.
Η Σοφία Δασκαλοπούλου, έχοντας συμμετάσχει και σε προηγούμενες χρονιές, χαρακτήρισε τη φετινή εμπειρία ως μία από τις πιο απαιτητικές. Όπως ανέφερε, η ανάγνωση των έργων λειτούργησε για εκείνη ως μια απόδραση από την καθημερινότητα και ως τρόπο να βλέπει τον κόσμο μέσα από διαφορετικές οπτικές. Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε και στη δυνατότητα επικοινωνίας με φοιτητές άλλων πανεπιστημίων, καθώς οι συζητήσεις γύρω από τα βιβλία εξελίχθηκαν σε ουσιαστικούς διαλόγους.
Ο Σάββας Δράκος, από την πλευρά του, υπογράμμισε ότι, παρότι είχε ισχυρή σχέση με τη γαλλική γλώσσα, δεν είχε προηγουμένως ασχοληθεί σε βάθος με τη γαλλική λογοτεχνία. Η συμμετοχή του στην ομάδα τον έφερε, όπως είπε, «στα βαθιά», μέσα από βιβλία που αγγίζουν δύσκολα κοινωνικά θέματα και φέρνουν τον αναγνώστη αντιμέτωπο με την πραγματικότητα. Ιδιαίτερη εντύπωση του προκάλεσαν τα έργα που αναφέρονται στην έμφυλη βία και στις γυναικοκτονίες, καθώς του δημιούργησαν προβληματισμό και τον ώθησαν να σκεφτεί πώς τέτοια ζητήματα θα μπορούσαν να προσεγγιστούν και από τη σκοπιά του δικαίου.
Ο ίδιος δήλωσε ότι θα ήθελε να συνεχίσει τη συμμετοχή του και τα επόμενα χρόνια, τονίζοντας ότι η ομάδα του Δημοκριτείου λειτούργησε με συνέπεια, διάθεση και ουσιαστική ανταλλαγή απόψεων.
Ο Αλέξανδρος Καναβάκης στάθηκε στην αγάπη του για τη γαλλική γλώσσα και τον γαλλικό πολιτισμό, σημειώνοντας ότι η συμμετοχή στην ομάδα τού έδωσε την ευκαιρία να έρθει για πρώτη φορά σε ουσιαστική επαφή με τη σύγχρονη γαλλική λογοτεχνία. Όπως ανέφερε, και τα τέσσερα έργα είχαν κάτι διαφορετικό να του προσφέρουν, ενώ από νομική σκοπιά ξεχώρισε ιδιαίτερα το βιβλίο που πραγματεύεται τις γυναικοκτονίες, καθώς τον ώθησε να εμβαθύνει περισσότερο στον νομικό συλλογισμό και στον τρόπο με τον οποίο τέτοια ζητήματα αντιμετωπίζονται από το δίκαιο.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η λογοτεχνία έχει θέση ακόμη και μέσα στο απαιτητικό πρόγραμμα των νομικών σπουδών, καθώς βοηθά τους φοιτητές να διευρύνουν τους ορίζοντές τους, να καλλιεργήσουν την κριτική τους σκέψη και να ενισχύσουν δεξιότητες που θα τους φανούν χρήσιμες και στην επαγγελματική τους πορεία.
Η Ματίνα Μωραΐτη ανέφερε ότι η συμμετοχή στην επιτροπή αποτέλεσε για εκείνη μια ευκαιρία να συνεχίσει την επαφή της με τα γαλλικά και τα βιβλία, δύο πεδία που αγαπούσε από μικρή ηλικία. Αν και αρχικά ανησύχησε για το κατά πόσο θα μπορούσε να συνδυάσει τις απαιτήσεις της Νομικής με την ανάγνωση των έργων, τελικά η εμπειρία τής άφησε θετικό αποτύπωμα.
Όπως είπε, το βιβλίο της Nathacha Appanah την άγγιξε περισσότερο, ιδίως ως γυναίκα, καθώς αναφέρεται στις γυναικοκτονίες, ένα ζήτημα που παραμένει οδυνηρά επίκαιρο. Η ίδια σημείωσε ότι η διαδικασία την ώθησε να σκέφτεται πιο οργανωμένα, να χρησιμοποιεί περισσότερο τη λογική και να καλλιεργεί τη δημιουργικότητά της.
Στην ομάδα συμμετέχει κι ο έτερος βετεράνος της ομάδας, ο Αντώνης Ψαρράς, που στήριξε την Επιτροπή Γκονκούρ ΔΠΘ, από το πρώτο έτος φοίτησής του, ωστόσο οι στρατιωτικές του υποχρεώσεις δεν του επέτρεψαν να είναι παρών στη συνέντευξη.
Η τελική συνεδρίαση της Επιτροπής Γκονκούρ Ελλάδος, θα πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη, την Τρίτη 14 Ιουλίου, όπου θα παρευρεθεί εκπρόσωπος της ομάδας του ΔΠΘ, με τον υπεύθυνο συντονιστή καθηγητή.
Tα τέσσερα βιβλία της βραχείας λίστας Goncourt για το βραβείο Ελλάδος 2026
- La nuit au Coeur, Natacha Appanah, Editions Gallimard, 2025,
- Le bel obscur– Caroline Lamarche, Ed.Seuil, 2025
- Colκhoze -Emmanuel Carrère, Ed. P.O.L
- La maison Vide -Laurent Mauvignier, Ed.Minuit, 2025
Οι φοιτητές που συμμετέχουν στην επιτροπή του ΔΠΘ για το 2025-26
- Α’Ετος: Σάββας Δράκος, Ματίνα Μωραΐτη, Αλέξανδρος Καναβάκης
- Β’Ετος: Ελενα Κοτταράκου
- Δ’Ετος: Σοφία Δασκαλοπούλου
- Τελειόφοιτος: Αντώνης Ψαρράς
Συντονιστής Επιτροπής ΔΠΘ: Στέφανος Γραβάνης, ΕΕΠ Γαλλικής Γλώσσας, Νομική ΔΠΘ
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
