Οταν το «κλειδοπινακο» της ιστοριας της Αιγειρου ανοιγει…
Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την ίδρυση του προσφυγικού οικισμού της Αιγείρου και την εγκατάσταση των προσφύγων κατοίκων του, η γνωστή Καβακλιώτισσα συγγραφέας, συνταξιούχος φιλόλογος και γυμνασιάρχης Μαρούλα Ισπυρίδου χάρισε στην κυριολεξία στους Αιγειριώτες χωριανούς και φίλους της έναν καταπληκτικό τόμο τοπικής ιστορίας.
Καλαίσθητη και ενδιαφέρουσα η έκδοση, περιλαμβάνει πολλά στοιχεία και πληροφορίες για τους τόπους καταγωγής των κατοίκων της Αιγείρου, από την Ανατολική Ρωμυλία, την Ανατολική Θράκη και τον Πόντο. Στοιχεία ιστορικά, λαογραφικά, οργάνωσης των οικισμών, πληροφορίες της κοινωνικής, πολιτισμικής και πολιτιστικής ζωής τους καθώς και μαρτυρίες του απώτερου και πρόσφατου παρελθόντος. Όλα κατανέμονται σε δέκα κεφάλαια με πολλές επιμέρους ενότητες.
Η συγγραφέας επισκέφθηκε τις αλησμόνητες πατρίδες και στο πρώτο κεφάλαιο περιγράφει τη ζωή των προσφύγων στις πατρίδες τους. Στο δεύτερο περιέχεται η εγκατάσταση στην Αίγειρο και ακολουθεί η τοπική αυτοδιοίκηση στο τρίτο κεφάλαιο, ενώ το τέταρτο αναφέρεται στον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο και στην πολύ δύσκολη βουλγαρική κατοχή. Στο πέμπτο κεφάλαιο αναπτύσσεται η οικονομική ζωή της Αιγείρου και στο έκτο οι κρατικές υπηρεσίες. Ο οδηγισμός αποτελεί ξεχωριστό κεφάλαιο, το έβδομο, ενώ το όγδοο περιέχει την εκκλησιαστική ζωή και εξέλιξη. Πολύ περιεκτικό και με μεγάλο ενδιαφέρον είναι το ένατο κεφάλαιο: γεννήσεις, βαφτίσεις, αρραβώνες, γάμοι, λαϊκοί γιατροί, γιατροσόφια, πρακτικές μαίες. Ο αθλητισμός περιγράφεται αναλυτικά στο δέκατο και τελευταίο κεφάλαιο, έχοντας προμετωπίδα την ποδοσφαιρική ομάδα τον «Αστέρα» Αιγείρου.
Τα προσεγμένα, κατατοπιστικά και καλογραμμένα κείμενα συνοδεύουν πολύτιμα και σπάνια αρχεία, αποτέλεσμα πολύχρονης και κοπιαστικής έρευνας, καθώς και σπάνιο φωτογραφικό υλικό, από τις αρχές του 20ού αιώνα μέχρι τα πρόσφατα χρόνια, με λεπτομερείς και κατατοπιστικές υποσημειώσεις.
Ο «Κατάλογος προσφύγων συνοικισμού Κιρ Τσιφλίκ» του μπαρμπα-Ιβάντσιου, τον οποίο θυμούνται οι κάτοικοι της Αιγείρου και της γύρω περιοχής για τις θυμόσοφες κουβέντες του, περιέχεται στις σελίδες 281 μέχρι 295 του παραρτήματος. Είναι μοναδική και λεπτομερής καταγραφή όλων των προσώπων που ήρθαν κατά την πρώτη εγκατάσταση, πολύτιμο εργαλείο για όλους τους μετέπειτα ερευνητές της τοπικής ιστορίας.
Στον πρόλογό της η συγγραφέας, στη σελίδα 15, μεταξύ άλλων, εκφράζει τις ιδιαίτερες ευχαριστίες της στον σύζυγό της Απόστολο Αλεξίου, στον εφημέριο της Αιγείρου π. Ιωάννη Δίγκα, στην κ. Άννα Πατρωνίδου, στον διευθυντή του δημοτικού σχολείου Αιγείρου κ. Θεοδόση Αναστασιάδη, στην εικαστικό κ. Χρύσα Γκανούδη που φιλοτέχνησε το εξώφυλλο και στην κ. Τζένη Κατσαρή-Βαφειάδη για την επιμέλεια της έκδοσης. Στη σελίδα 301 αναφέρονται ονομαστικά, με αλφαβητική σειρά, όσοι και όσες βοήθησαν στην έκδοση με μαρτυρίες, αρχειακό υλικό, φωτογραφίες και έγγραφα. Οι πηγές άντλησης στοιχείων και πληροφοριών προέρχονται περίπου από σαράντα βιβλία και δημοσιεύσεις, όπως καταγράφονται στη σελίδα 300.
Το βιβλίο είναι μια άρτια καταγραφή τοπικής ιστορίας, γραμμένη με μεράκι, δείγμα ευαισθησίας, πατριωτισμού, πατριδογνωσίας, νοσταλγίας της συγγραφέα για τόπους που γνώρισε και ανθρώπους που αγάπησε.Είναι επαινετή η προσπάθειά της, άξια προσοχής και προβολής. Την ευχαριστούμε και της ευχόμαστε υγεία και μακροημέρευση. Να αξιωθεί να μας δώσει και άλλα γραπτά για τον τόπο της και όχι μόνο.
Το βιβλίο δεν πωλείται, είναι αυτοέκδοση της οικογένειας, σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων και διανέμεται δωρεάν. Όσοι το προμηθευτούν, καλό θα είναι να το διαθέσουν για μελέτη-ανάγνωση και στους συγγενείς και φίλους, ώστε η γνώση να φθάσει σε περισσότερους ενδιαφερόμενους.
Μετά από όλα αυτά που απόλαυσα, μελετώντας με πολλή προσοχή κάθε σημείο του πονήματός σου, Μαρούλα, και αφού έβαλα σε τάξη τα συναισθήματά μου, θα συμπληρώσω:
Άνοιξες το «κλειδοπίνακο» της ιστορίας της Αιγείρου και οι ζωές των Καβακλιωτών, των Ανατολικοθρακιωτών και των Ποντίων πέρασαν και «ευωδιάζουν» τα σπίτια μας. Συγκινήθηκαν οι μεγάλοι, έμαθαν την ιστορία των συγχωριανών τους, τον ακριβή τόπο της καταγωγής τους. Όλοι Έλληνες, με νοσταλγία για τις αλησμόνητες πατρίδες. Ενημερώθηκαν και οι νεότεροι για τους δρόμους που περπάτησαν οι παππούδες τους, τις τεράστιες δυσκολίες που πέρασαν, αλλά και το κουράγιο και τη θέληση που είχαν. Φαίνεται και εκφράζεται στο φωτογραφικό υλικό, με δημιουργία, χαμόγελο, γέλιο, χορό, τραγούδι, γλέντι και παιχνίδι. Το καβακλιώτικο, το θρακιώτικο και το ποντιακό γλωσσάρι είναι καταπληκτικά.
Μαρούλα, πιστεύω ότι ήθελες να γράψεις περισσότερα, έχεις το μεράκι, απέκτησες την εμπειρία, θα σου προσφερθούν τώρα νέες αξιόλογες πληροφορίες, που θα θέλαμε να τις αξιοποιήσεις, για όλους εμάς τους πολλούς φίλους σου, έστω και με δημοσιεύσεις στον ημερήσιο Τύπο.
Κρατώντας στα χέρια μου τον δίστηλο αυτό τόμο των τριακοσίων σελίδων περίπου δεν έπαψα να θαυμάζω το εξώφυλλο, που με μεγάλη τέχνη επιμελήθηκε η Καβακλιώτισσα κ. Χρύσα Γκανούδη. Πιστεύω ότι δεν θα υπήρχε καλύτερο εξώφυλλο, όσοι διαγωνισμοί κι αν γίνονταν. Αντάμα, εκατό χρόνια τώρα, ο Πόντιος, η Καβακλιώτισσα και ο Θρακιώτης έγιναν ένα, γιατί ένα ήταν πάντα οι «Έλληνες». Για την επιμέλεια της έκδοσης, που υπερτερεί κατά πολύ της επιμέλειας των μεγάλων εκδοτικών οίκων, αξίζουν πολλά πολλά συγχαρητήρια στην κ. Τζένη Κατσαρή-Βαφειάδη. Χαλάλι οι ώρες, ημέρες, μήνες που πιστεύω ότι ξόδεψε· άξιζε ο κόπος. Πολλά συγχαρητήρια αξίζουν και στην εταιρεία «TWO K Project ΕΠΕ» που μας παρέδωσε αυτό τον όμορφο τόμο.
ΥΓ. Η Μαρούλα Ισπυρίδου είναι φίλη από τα νεανικά μας χρόνια, μια φιλία που έγινε οικογενειακή κατά την τρίχρονη θητεία της στο Λύκειο Κιλκίς.
Κιλκίς, 12/06/2026
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
