Ο «Συσσωμος» «βγηκε» για σεργιανι στο Ρεθυμνο
Με συνομιλητές τους κ. Νίκο Βαράκη, Μαρίνα Σούκα, Ηλία Κουρκούτα και τον κ. Γιάννη Μαρινάτο στον συντονισμό
«επιθυμίες κι όνειρα
βρήκαν πάλι ρωγμή και
βγήκαν στο σεργιάνι».
Μ. Μελαχροινούδης, «πρωινό Κυριακής», «Σύσσωμος»,
εκδ. Παρατηρητής της Θράκης, Κομοτηνή 2024, σ. 13.
Η δεύτερη ποιητική συλλογή του Χιώτη εκπαιδευτικού, διευθυντή του 3ου Δημοτικού Σχολείου της Χίου και ποιητή Μιχάλη Μελαχροινούδη, «Σύσσωμος», που κυκλοφόρησε τρία χρόνια μετά το πρώτο του εκδοτικό εγχείρημα με τίτλο «Εν αρχή ην ο λόγος» –και οι δύο συλλογές κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Παρατηρητής της Θράκης, η πρώτη το 2021 και η δεύτερη το 2024– «βγήκε» για σεργιάνι, κατηφορίζοντας προς την Κρήτη, και συγκεκριμένα μία από τις πολλές «πατρίδες» του δημιουργού της, το Ρέθυμνο. Όχι άδικα, ο κ. Μελαχροινούδης θα μπορούσε να χαρακτηριστεί πολύπατρις, διότι αν και έλκει την καταγωγή του από τη Ροδόπη και τη Χίο, όπου ζει πλέον για αρκετά χρόνια με την οικογένειά του, με τη σύζυγό του Vanda Sofia Santos και τα παιδιά τους, Αλεξάνδρα και Πέτρο, θεωρεί το Ρέθυμνο μια ακόμη πατρίδα του.
Όπως και ο ίδιος σχολίασε κατά τη συνομιλία του με τη δημοσιογράφο κ. Μαγδαληνή Κουντουνιώτη στην εφημερίδα τα «Ρεθεμνιώτικα νέα»: «Έζησα στην Κρήτη 25 χρόνια και για εμένα και την οικογένειά μου τον θεωρούμε τόπο μας. Οπότε με ενδιαφέρει πολύ ο τόπος, οι άνθρωποί του και οι σχέσεις που αναπτύσσονται. Σε όλες μου τις συλλογές η Κρήτη και δη το Ρέθυμνο αποτελεί πηγή έμπνευσης, είναι στη σκέψη και στην καρδιά μου».
Μια ακόμη απόδειξη, λοιπόν, ότι το Ρέθυμνο κατέχει σημαντική θέση στην καρδιά του, παρά το πέρασμα του χρόνου, αποτελεί και η επιλογή να πραγματοποιηθεί εκεί η πρώτη παρουσίαση της νέας του συλλογής, που έλαβε χώρα το απόγευμα της Παρασκευής 28 Μαρτίου, στο Επιμελητήριο Ρεθύμνου, σε έναν χώρο που μέσα σε λίγη ώρα μετατράπηκε από τους Ρεθυμνιώτες σε μια ζεστή αγκαλιά, που υποδέχθηκε τον συγγραφέα και το νέο του έργο.
Σημειωτέον πως τη διοργάνωση της εκδήλωσης ανέλαβαν ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ρεθύμνου, με τον Πρόεδρό του κ. Γιάννη Μαρινάτο και τα μέλη του να αποδεικνύουν με τη συμβολή τους πόσο εγκάρδιοι και άξιοι οικοδεσπότες είναι οι Ρεθυμνιώτες, και οι εκδόσεις Παρατηρητής της Θράκης, ενώ το βιβλίο διέθεσε στο κοινό το βιβλιοπωλείο Κλαψινάκης.
Με τον ποιητή συνομιλήσαν παλιοί και νέοι γνώριμοι, ήτοι ο κ. Νίκος Βαράκης, παιδίατρος και συγγραφέας, η κ. Μαρίνα Σούκα, PhD Ιστορίας, διευθύντρια του 13ου Δημοτικού Σχολείου Ρεθύμνου, ο κ. Ηλίας Κουρκούτας, καθηγητής Ψυχολογίας στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης και ποιητής, ενώ την εκδήλωση συντόνισε ο κ. Γιάννης Μαρινάτος, εκπαιδευτικός και Πρόεδρος του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ρεθύμνου, όπως προαναφέραμε.
Γιάννης Μαρινάτος, «Ο “Σύσσωμος” είναι ένας διαρκής διάλογος με τον χρόνο, την κοινωνία, την ιστορία, και πάνω απ’ όλα με την ίδια την ανθρώπινη ύπαρξη»
Την έναρξη της εκδήλωσης κήρυξε ο κ. Μαρινάτος, απευθύνοντας ένα θερμό καλωσόρισμα στον κ. Μελαχροινούδη και τους παραβρισκόμενους, κάνοντας λόγο για μια εκδήλωση αφιερωμένη στην ποίηση, μια γέφυρα που ενώνει τον κόσμο, ενώ σχολίασε για τον «Σύσσωμο» πως δεν είναι «απλώς μια καταγραφή εμπειριών, αλλά ένας διαρκής διάλογος με τον χρόνο, την κοινωνία, την ιστορία, και πάνω απ’ όλα με την ίδια την ανθρώπινη ύπαρξη. Ο ποιητής μάς προσφέρει έναν καθρέφτη της καθημερινότητας μέσα από τις λεπτομέρειες που συνάπτει […], αλλά και μια σπαρακτική ματιά στον κόσμο των πολέμων, των εκτοπισμένων, των κοινωνικών αδιεξόδων. […] Η σημερινή παρουσίαση δεν είναι απλώς μια λογοτεχνική συνάντηση, είναι μια ευκαιρία να σταθούμε μαζί απέναντι στον λόγο, για να τιμήσουμε έναν εκπαιδευτικό που μετουσιώνει διαρκώς την εμπειρία του σε τέχνη».
Χαιρετισμοί απηύθυναν στη συνέχεια ο κ. Λάμπρος Καρβούνης, Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ρεθύμνου, ο οποίος βαθύτατα συγκινημένος μοιράστηκε στιγμές από τη φιλία του με τον κ. Μελαχροινούδη και αναφέρθηκε στον πλούτο της φαντασίας που εμπεριέχει ο «Σύσσωμος», και η κ. Μαριάννα Καλαϊτζιδάκη, καθηγήτρια του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης, η οποία και μετέφερε τον χαιρετισμό του προέδρου του Τμήματος κ. Δημήτρη Σταύρου, ενώ μοιράστηκε τη χαρά τους που ένας απόφοιτος του Τμήματος επέστρεψε στο Ρέθυμνο, διαγράφοντας τόσο σημαντική εξέλιξη.
Μιχάλης Μελαχροινούδης, «Μου αρέσει με την ποίησή μου να διερευνώ και να διευρύνω την καθημερινότητα»
Μετά και τους συνήθεις χαιρετισμούς, τον λόγο έλαβε ο ίδιος ο ποιητής, ο κ. Μελαχροινούδης, αφού βέβαια προηγουμένως ο κ. Μαρινάτος παρουσίασε βιογραφικά του στοιχεία, την πορεία γνωριμίας τους, ενώ τόνισε και την προσπάθεια του Συλλόγου να αναδεικνύει τις προσπάθειες συναδέλφων τους. Ο κ. Μελαχροινούδης τόνισε από πλευράς του τη σημασία που έχει το Ρέθυμνο για τον ίδιο, μιας και έζησε εκεί από τα 17 του χρόνια, για μεγάλο χρονικό διάστημα, εκεί γνώρισε τη σύζυγό του και έφτιαξαν την οικογένειά τους. Ευχαρίστησε θερμά τη φιλόλογο και επιμελήτρια των εκδόσεων Παρατηρητής της Θράκης κ. Τζένη Κατσαρή-Βαφειάδη και την εκδοτική ομάδα για τη διαρκή υποστήριξη, ενώ με την ομιλία του μας επέτρεψε να δούμε το δημιουργικό του εργαστήρι: «Γράφω όχι πολύ τακτικά, κρατώ σημειώματα και σημειώσεις. Γράφω πρώτα με το στυλό στο χαρτί και μετά στον υπολογιστή. Τα αναγνώσματά μου είναι κυρίως εφημερίδες, συνήθεια που απέκτησα από όταν ήμουν έφηβος και το οφείλω σε μια φωτισμένη καθηγήτρια». Για τη θεματική των ποιημάτων του σχολίασε δε πως «αφορούν θέματα της καθημερινότητας, γιατί αυτή μου αρέσει να διερευνώ και να διευρύνω».
Νίκος Βαράκης, «Με τον Μιχάλη μοιραζόμαστε την αγάπη για τα παιδιά, τη ζωή, την αλληλεγγύη, την ανθρωπιά, και τα ποιήματα αυτής της συλλογής ξεχειλίζουν και μοσχοβολούν απ’ αυτά»
Ακολούθως, ο κ. Βαράκης περιέγραψε τους στενούς δεσμούς φιλίας που τον ενώνουν με την οικογένεια Μελαχροινούδη – Santos, που πηγαίνουν πίσω στον χρόνο, από όταν τα παιδιά τους ήταν μικρά και τα είχε αναλάβει ως ιατρός, αλλά και ότι, παρά την απόσταση, η επαφή τους υπήρξε διαρκής και σταθερή. Για τη νέα ποιητική συλλογή του κ. Μελαχροινούδη σχολίασε: «Βρέθηκα να “ταξιδεύω” με τα ποιήματα της συλλογής. Όλη η συλλογή ήταν λες και ήταν γραμμένη για να τη διαβάσω εγώ. Πιστεύω πως αυτό είναι και το μυστικό μιας πετυχημένης συλλογής. Να δημιουργεί την εντύπωση πως το κείμενο σου μιλάει».
Αν και δεν είναι ειδικός στην ποίηση, όπως αυτοχαρακτηρίστηκε, επισήμανε μερικά χαρακτηριστικά που του έκαναν ιδιαίτερη εντύπωση στην ποίηση του κ. Μελαχροινούδη: «Ο Μιχάλης είναι φειδωλός με τα σημεία στίξης. Θα δείτε ελάχιστα κόμματα και τελείες και, με αυτόν τον τρόπο, δίνει την ευκαιρία πολλαπλών αναγνώσεων ανάλογα με τη διάθεση. Μέσα στα ποιήματα βρίσκουμε αναφορές στην προσφυγιά, τον έρωτα, τα νιάτα, τα γηρατειά, τη μητρότητα, την οικογένεια, την καθημερινότητα, με τρόπο που σε κάνει να αισθάνεσαι πως εκφράζει σκέψεις, συναισθήματα και προβληματισμούς όπως θα ήθελες να τα πεις κι εσύ. Με τον Μιχάλη μοιραζόμαστε την αγάπη για τα παιδιά, τη ζωή, την αλληλεγγύη, την ανθρωπιά, και τα ποιήματα αυτής της συλλογής ξεχειλίζουν και μοσχοβολούν απ’ αυτά».
Μαρίνα Σούκα, «Μέσα από τα ποιήματα του Μ. Μελαχροινούδη συναντήσαμε τον εαυτό μας»
Η κ. Σούκα, στη συνέχεια, επίσης βαθιά συγκινημένη, μιας και συμπορεύτηκε με τον κ. Μελαχροινούδη στο πανεπιστήμιο, διέκρινε στην ποίησή του τη μαχητικότητά του, την έγνοια του για την κοινωνική πραγματικότητα, αλλά και την τρυφερότητά του. «Μέσα από τα ποιήματά του συναντήσαμε τον εαυτό μας. […] Ποιήματα που αναφέρονται στις διαχρονικές ματαιώσεις, στα τραύματα, στις μνήμες, […] στις συναισθηματικές περιπέτειες, στις ιστορίες μας, ατομικές και συλλογικές, και από εδώ νομίζω αντλείται κι η συγκινησιακή τους δύναμη. Πρόκειται για ποιήματα που με διαρκή αμεσότητα, ανθρώπινα και ρεαλιστικά, ρίχνουν φως άλλοτε με νοσταλγία κι άλλοτε με τη γλυκόπικρη ειρωνεία στις μικρές στιγμές της καθημερινότητας, με άλλα λόγια στα πιο σημαντικά πράγματα της μικρής μας ζωής». Εποικοδομητικός υπήρξε και ο διάλογος στον οποίο προχώρησε με τον ποιητή, αναδεικνύοντας τη σύνδεση μεταξύ των δύο συλλογών του, την επιλογή του τίτλου κ.ά.
Ηλίας Κουρκούτας, «Η ποίηση είναι κατά βάση αφαιρετική, ελλειπτική και αλληγορική, και εκεί βρίσκεται η δύναμή της»
Ένας έτερος ποιητής, ο κ. Κουρκούτας, ολοκλήρωσε τις ομιλίες, φωτίζοντας υπό ένα θεωρητικό πρίσμα, ιδίως της επιστήμης της ψυχολογίας, τα ποιήματα του κ. Μελαχροινούδη, ενώ παράλληλα ανέγνωσε ποιήματα από τη συλλογή: «Οι άνθρωποι κουβαλάνε ιστορίες, γιατί είμαστε οι ίδιοι απόσταγμα εμπειριών και αφηγήσεων πολλών γενεών και διαφόρων ανθρώπων, που συνδέθηκαν και έζησαν μαζί σε διαφορετικές στιγμές και εποχές. […] Είναι βαθιά ανθρώπινη ανάγκη να βρούμε τα ίχνη, τις ρίζες μας, να συνθέσουμε την ιστορία μας. […] Η πλειονότητα του έργου είναι ακριβώς η επαν-ανακάλυψη της ιστορίας μας, μέσα από τα ερωτήματα που θέτει ο Μιχάλης. Συνεπώς, η ποιητική έκφραση επιχειρεί να δώσει νόημα μέσα από μεταφορές, παρομοιώσεις, αλληγορίες, […] να εικονοποιήσει και να περιγράψει γεγονότα, φανταστικά, προκειμένου να μιλήσει κανείς για τον εαυτό του, τους άλλους, ή να κοινοποιήσει κάτι από τη δική του ιστορία, μια ιστορία που μπορεί να έχει νόημα, να συγκινήσει, να κινητοποιήσει […]. Η ποίηση είναι κατά βάση αφαιρετική, ελλειπτική και αλληγορική, και εκεί βρίσκεται η δύναμή της. […] Η γραφή, και ιδίως η αυθεντική γραφή, γίνεται σημείο συνάντησης και κοινό κτήμα. Η ποιητική γραφή είναι ένα δρώμενο από την ίδια της τη φύση».
Επιστέγασμα της συγκινητικής αυτής βραδιάς ήταν η ανάγνωση ενός ποιήματος της κ. Αλεξάνδρας Μελαχροινούδη, που το αφιέρωσε στον πατέρα της, αλλά και η προσφορά ενός προσωπικού δώρου στον ποιητή από την κ. Καλαϊτζιδάκη.
(Προέλευση φωτογραφιών: Γεώργιος Γαβαλάς, https://georgegavalas.zenfolio.com, τον οποίο και ευχαριστούμε θερμά για τη φωτογραφική κάλυψη της εκδήλωσης)
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
