Ανασκαφη στη Ροδοπη ξεκινησε το Πανεπιστημιο του Σαο Παολο της Βραζιλιας

Είναι η πρώτη φορά που Πανεπιστήμιο της Βραζιλίας συμμετέχει απευθείας σε ανασκαφική έρευνα στη χώρα

Η Ροδόπη, όπως και όλη η Θράκη, κρύβει ένα σημαντικό αρχαιολογικό πλούτο, ο οποίος όμως στις περισσότερες περιπτώσεις δεν έχει ανασκαφεί και αναδειχτεί στο παρελθόν.

Όμως αυτό φαίνεται να αλλάζει τα τελευταία χρόνια, με την περιοχή της Ροδόπης να βλέπει το ενδιαφέρον για αρχαιολογικές έρευνες να αυξάνεται, με παρουσία και από ξένα ιδρύματα να φέρνουν στο φως άγνωστες πτυχές του παρελθόντος.

Ήδη είναι γνωστή η παρουσία του Πανεπιστημίου του Princeton στην ανασκαφή της χερσονήσου της Μολυβωτής, στην οποία έχει γίνει σημαντική πρόοδος, αλλά και η παρουσία φοιτητών και καθηγητών στην ανασκαφή της Τούμπας στην Παραδημή.

Σε αυτούς ήρθε να προστεθεί και το Πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο της Βραζιλίας, μέσω του Αρχαιολογικού και Εθνολογικού Μουσείου του, με το οποίο ξεκίνησε φέτος ένα 5ετές ερευνητικό πρόγραμμα για την ανασκαφή ενός αρχαιολογικού σημείου στην περιοχή των Πετρωτών.

Συνολικά 40 καθηγητές και μεταπτυχιακοί φοιτητές από το Πανεπιστήμιο βρέθηκαν στην Ροδόπη τις τελευταίες τέσσερις εβδομάδες για την ανασκαφή στο σημείο, στην πρώτη ανεξάρτητη παρουσία Πανεπιστημίου από την Βραζιλία σε Ελληνική Ανασκαφή, ανοίγοντας νέους δρόμους τόσο για την αρχαιολογική έρευνα στη Βραζιλία, όσο και για την περεταίρω διερεύνηση του παρελθόντος της Ροδόπης.

Νέο αρχαιολογικό πρόγραμμα

Όπως έκανε γνωστό μιλώντας στον «ΠτΘ» η κ.Μαρίνα Τασακλάκη, αρχαιολόγος της ΕΦΑ Ροδόπης και υπεύθυνη της ανασκαφής πρόκειται για ένα νέο αρχαιολογικό πρόγραμμα της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ροδόπης, που συνεργάζεται με το Πανεπιστήμιο του Σαο Πάολο της Βραζιλίας αλλά και με το Τμήμα Ανθρωπιστικών Σπουδών του ΔΠΘ, που εκπροσωπείται από την Καθηγήτρια κ. Αμαλία Αβραμίδου.

Η κ. Αβραμίδου άλλωστε ήταν η επιστημονική υπεύθυνη στο πρόγραμμα για την Περαία της Σαμοθράκης, που είχε λάβει χώρα μεταξύ του 2019 και 2023 σε Έβρο και Ροδόπη.

Τώρα κινούνται πιο δυτικά, στην περιοχή των Πετρωτών, σε ένα χώρο απαλλοτριωμένο από την Εφορεία Αρχαιοτήτων, και στον οποίο είχε γίνει αρχική ανασκαφή από τον Ευάγγελο Πεντάζο το 1978.

Πρόκειται για ένα κτίσμα μεγάλων διαστάσεων, με καλοδουλεμένους δόμους, που είχε χαρακτηριστεί ως ναός, και μέσα από το 5ετές πρόγραμμα θα συνεχίζουν την ανασκαφή, θα δουν αν πρόκειται όντως για ναό ή για κάποιο άλλο κτίσμα.

Τα ευρήματα οδηγούν στην χρήση του χώρου κατά την Ελληνιστική και τη Ρωμαϊκή περίοδο, προχωρώντας έχοντας στη διάθεσή τους όλη τη σύγχρονη τεχνολογία και τεχνογνωσία, επάνω στα δεδομένα από την προηγούμενη ανασκαφή.

Στο πρόγραμμα έχουν έρθει τρείς καθηγητές από τη Βραζιλία, η Juliana Figueira da Hora, ο Vagner Porto και η Maria Cristina N. Kormikiari, από το Μουσείο Αρχαιολογίας και Εθνολογίας του Σάο Πάολο, μαζί με τους φοιτητές τους.

«Είναι χαρά για εμάς να συνεργαζόμαστε, να αναδεικνύονται και να ερευνώνται οι Αρχαιολογικοί μας χώροι, για να έχουμε νέα δεδομένα και να προχωρούμε στις δημοσιεύσεις» σημείωσε η κ. Τασακλάκη, σημειώνοντας πως το θετικό με αυτά τα προγράμματα είναι πως περιλαμβάνουν τόσο την έρευνα και τις δημοσιεύσεις.

Έτσι αποκτά οντότητα η περιοχή της Θράκης και ειδικότερα της Ροδόπης όχι μόνο το Ελληνικό, όσο και στο Διεθνές επιστημονικό γίγνεσθαι.

Μια ενδιαφέρουσα εμπειρία

Η περίοδος της έρευνας φέτος ήταν τέσσερις εβδομάδες, ώστε να διαπιστώσουν αν θα μπορέσουν να κρίνουν πως μπορεί να λειτουργήσει, θα αναζητήσουν όμως μια καλύτερη λύση για του χρόνου, ώστε να μην πέσουν σε περίοδο βροχοπτώσεων, πιθανότατα ξεκινώντας από το Σεπτέμβριο.

Σημαντική βοήθεια στην ανασκαφή ήταν η χρήση των νέων τεχνολογιών, με την χρήση του iDig και άλλων εφαρμογών, πατώντας στη γεωφυσική διασκόπηση που είχε γίνει με το πρόγραμμα της Περαίας, που επιταχύνουν τόσο τη διαδικασία της ανασκαφής, αλλά και της δημοσίευσης, μιας και διαδικασίες που παλιότερα ήταν εξαιρετικά χρονοβόρες γίνονται σε λεπτά.

Παράλληλα με την ανασκαφή η Βραζιλιάνικη αποστολή είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει διαλέξεις για την περιοχή, καθώς και εκδρομές σε αρχαιολογικούς χώρους και πόλεις της περιοχής, εκφράζοντας πάντα, σύμφωνα με την κ. Τασακλάκη, την χαρά τους που βρίσκονται στην περιοχή μας

Τόνισε δε πως η μέχρι τώρα εμπειρία ήταν πολύ θετική, και ελπίζουν στη συνέχισή της και μετά τα 5 χρόνια της ανασκαφικής έρευνας στα Πετρωτά.

Πρώτη φορά Πανεπιστήμιο της Βραζιλίας έρχεται ανασκαφικά στην Ελλάδα

Η κ. Juliana Figueira da Hora είναι υπεύθυνη του προγράμματος, το οποίο εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο της έρευνάς της στο Πανεπιστήμιο, το οποίο αφορά το Βόρειο Αιγαίο, και η ανασκαφική έρευνα στα Πετρωτά, αποτελεί σημαντικό του κομμάτι, προωθώντας την γνώση για την Κλασική Αρχαιολογία.

Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το São Paulo Research Foundation, και είναι το πρώτο στο οποίο έχουμε απευθείας συνεργασία Ελλάδας, μέσω της Εφορείας Αρχαιοτήτων, και Βραζιλίας για αρχαιολογική έρευνα.

Αρχαιολόγοι από την Βραζιλία είχαν συμμετάσχει παλιότερα σε ανασκαφές στην Ελλάδα, όπως και η ίδια, αλλά πάντοτε μέσα από προγράμματα Πανεπιστημίων των ΗΠΑ ή της Ευρώπης.

Αυτή τη φορά όμως εγκαινιάζουν μια συνεργασία αποκλειστικά των δύο πλευρών, που είναι ιδιαίτερα σημαντική. Άλλωστε το πανεπιστήμιό τους έχει σημαντική εμπειρία στην κλασική αρχαιολογία, μέσω και του Laboratório de Estudos sobre a Cidade Antiga (Εργαστήριο για την μελέτη των Αρχαίων Πόλεων) και η παρουσία τους στην Ελλάδα και τη Ροδόπη είναι πολύ θετική για τους φοιτητές τους, ώστε να συνεχίσουν την έρευνα.

Κατανοώντας τις επαφές ανάμεσα στους πολιτισμούς

Η συνεργασία τους με όλους τους εμπλεκόμενους ήταν πολύ θετική, σημείωσε η Ελληνικής καταγωγής κ. Maria Cristina N. Kormikiari, τονίζοντας πως η Αρχαιολογία σε μια χώρα μεταναστών όπως η Βραζιλία, που ενώνει διαφορετικές κουλτούρες και ανθρώπους που προέρχονται από την Αφρική, ντόπιους, την Ευρώπη και άλλου, ασχολείται αρκετά στην κατανόηση των επαφών μεταξύ των πολιτισμών, και σε αυτό το πλαίσιο κινείται η γενικότερη έρευνα της κ. da Hora, που αφορά θεωρεία, τοπικότητα, παγκοσμιοποίηση κτλ. για τα οποία είναι σημαντική περίπτωση η ανασκαφή στα Πετρωτά.

Τέλος ο κ. Vagner Porto τόνισε πως η παρουσία τους στην Ροδόπη και τα Πετρωτά είναι μια εξαιρετική ευκαιρία για τους φοιτητές τους να συμμετάσχουν σε μια ανασκαφή στην Ελλάδα, δίνοντας τους πολύτιμες γνώσεις που δύσκολα θα είχαν διαφορετικά.

Και αυτό γιατί ενώ είναι όλοι τους μεταπτυχιακοί φοιτητές της Κλασικής Αρχαιολογίας, οι περισσότεροι δεν έχουν συμμετάσχει ποτέ σε ανασκαφή. Για αυτό και ελπίζουν πως θα μπορέσουν να πάρουν πολύτιμες πληροφορίες από αυτή, και θα μπορέσουν να αποτελέσουν την μαγιά για την περεταίρω εξέλιξη της επιστήμης στη Βραζιλία.

Η τεχνολογία στην υπηρεσία της Αρχαιολογίας

Τον τρόπο με τον οποίο η τεχνολογία βοηθά την Αρχαιολογική έρευνα αλλά και την καταγραφή των στοιχείων της εξήγησε ο κ.Jamie Donati, υπεύθυνος των ψηφιακών πλατφορμών του προγράμματος, που σημείωσε πως χρησιμοποιώντας το πρόγραμμα iDig για την καταγραφή σε τάμπλετ των αρχαιολογικών ευρημάτων κατά την ανασκαφή, μπορούν να εγγράψουν άμεσα τα δεδομένα στην βάση δεδομένων που χρησιμοποιούν για το πρόγραμμα, μαζί με τα γεωχωρικά δεδομένα.

Παράλληλα φροντίζουν για όλες τις ψηφιακές μορφές του πως καταγράφουμε δεδομένα στο πεδίο, καθώς και τον τρόπο που θα διαχειριστούν όλα τα δεδομένα που θα συλλεχθούν, τόσο από την ανασκαφή όσο και από ορθοφωτογραφίες, τα ντρόουν κτλ.

Φροντίζουν επίσης για το πως αυτά τα δεδομένα θα μπορέσουν να είναι διαθέσιμα τόσο στους συμμετέχοντες στην ανασκαφή, όσο και όσους τα μελετήσουν στη συνέχεια, ώστε να μπορέσουν να τα οπτικοποιήσουν.

Η ψηφιακή προσέγγιση σίγουρα επιταχύνει την επεξεργασία των δεδομένων, μιας και δεν χρειάζεται να τα γράφουν σε χαρτί και να τα περνούν σε υπολογιστές αργότερα, όμως η ψηφιακή μορφή έχει τις δικές της δυσκολίες, μιας και η διαχείριση αυτή των δεδομένων χρειάζεται μεγάλες βάσεις δεδομένων, και πρέπει να εξασφαλιστεί η διαλειτουργικότητα με τα μελλοντικά συστήματα που θα χρησιμοποιούνται για την πρόσβαση σε αυτά μετά από 20 ή 40 χρόνια.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.