Λογοτεχνικες γεφυρες με την ποιηση των Σεννουρ Σεζερ και Γκιουλτεν Ακιν

[Ο δραστήριος συμπολίτης μας Μουσταφά Τσολάκ Αλή, ποιητής, δημοσιογράφος μεταφραστής και παλαιότερα εκδότης της δίγλωσσης εφημερίδας “Barikat”, αρέσκεται να δημιουργεί λογοτεχνικές γέφυρες ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία, προσφέροντάς μας το ευτύχημα να κοινωνήσουμε αυτήν τη φορά το έργο δύο σημαντικών γυναικείων φωνών της τουρκικής γραμματείας, που αν και δεν βρίσκονται πλέον ανάμεσά μας, το ποιητικό τους αποτύπωμα παραμένει ανεξίτηλο.

Αυτήν τη φορά επιλέγει να μεταφράσει δύο ποιήματα της Σεννούρ Σέζερ (Sennur Sezer, 12.06.1943 – 07.10.2015), ποιήτριας, συγγραφέα και σεναριογράφου, αυτά με τίτλους «Κάτσε και σκέψου» και «Ήταν ιατρός ο Che», και της ποιήτριας Γκιουλτέν Ακίν (Gülten Akın, 23.01.1933 – 04.11.2015): «Μεγάλωνε» και «Έκκληση». Αρκετά από τα ποιήματα της Ακίν έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες, ενώ πάνω από 40 έχουν μελοποιηθεί – συμπεριλαμβανομένου και του «Μεγάλωνε», το οποίο είναι γραμμένο για τον επαναστάτη – κομμουνιστή Ερντάλ Ερέν, που τιμωρήθηκε με θανατική ποινή και εκτελέστηκε στις 13.12.1980 απ’ τη χούντα του Κ. Εβρέν. Ήταν μόλις 17 χρονών και στα χαρτιά μεγάλωσαν την ηλικία του για να μπορέσουν να τον εκτελέσουν.

Μέσα από τη μεταφραστική φροντίδα του Μουσταφά Τσολάκ Αλή, οι στίχοι των δύο δημιουργών αποκτούν ελληνική λαλιά και μας προσκαλούν να σταθούμε και να τους στοχαστούμε. Ας τους απολαύσουμε…]

1. Σεννούρ Σέζερ (Sennur Sezer)

ΚΑΤΣΕ ΚΑΙ ΣΚΕΨΟΥ

Το ίδιο βάρος νιώθουν στους ώμους τους οι χαμάληδες

Στα χώματα που έχουν καιρό να δουν νερό

Είναι ίσοι οι πόνοι των ροζιασμένων χεριών

Και οι πένσες και τα κατσαβίδια

Σε ίσες παλάμες σφίγγονται για οκτώ ώρες.

Ιδρώτας εκχύνεται απ’ τα μαλλιά

Στο γλουτό συσπάσεις

Με ίσους πόνους γεννιούνται τα παιδιά

Αυτές, γεννούν τα παιδιά τους χωρίς να πονούν

Μες στον ύπνο

Με μεταξωτά νυχτικά, στολισμένα με λουλούδια

Ίσα με τα δωμάτια νεόνυμφων

Ο Ήλιος κάθε μέρα γι’ αυτές ανατέλλει

Οι βίδες σφίγγονται γι’ αυτές

Και τα όπλα αυτές προστατεύουν.

Κάτσε

Και σκέψου

Αν τα χέρια σου είναι καθαρά σήμερα

Να μη λερωθούν ούτε αύριο

Να μη μειωθεί το γάλα ενός παιδιού

Και ένας εργάτης

Να μη πεθάνει για ένα μπιφτέκι ενός αφεντικού.

ΗΤΑΝ ΙΑΤΡΟΣ Ο CHE

Τον έχετε δει ποτέ να κοιτάζει στα παιδιά;

Με τι χαρά στα μάτια του.

Τι πάθος.

Τι το να ξέρεις τι λύση και…

Τον έχετε δει να κοιτάζει στα παιδιά;

Γιατί δεν έμεινε στην Κούβα, ξέρετε γιατί δεν εγκαταστάθηκε;

Πεθαίνανε παιδιά πιο πέρα.

Παιδιά πεινούσαν. Παιδιά…

Ιδού.

Ελπίδα και οργή στα μάτια του, οδήγησε τη μοτοσικλέτα του.

Οδήγησε τη ζωή του στο δύσβατο.

Πάνω στο δρόμο τον περιμένανε τα παιδιά.

Στην τσάντα του φάρμακα, στην τσάντα του καραμέλες

και στα χέρια του η επανάσταση…

Μετά, τα παιδιά…

Μετά, παιδικά χαμόγελα αιμορράγησαν στο στήθος του.

Ήταν ένας ιατρός…

Τα παιδιά τον χαιρετούν στις κορφές των Άνδεων.

Είναι πάντα εκεί:

στην τσάντα του φάρμακα και καραμέλες,

στα χέρια του η επανάσταση…

Και στο στήθος του αιμορραγούν τα χαμόγελα των παιδιών.

2. Γκιουλτέν Ακίν (Gülten Akın)

ΜΕΓΑΛΩΝΕ

Μεγάλωνε

Μεγάλωνε και ο μπαμπάς σου
Θα σου πάρει πίκρες

Μεγάλωνε

Μεγάλωνε και ο μπαμπάς σου

Θα σου πάρει ανέχειες

Μεγάλωνε

Μεγάλωνε και ο μπαμπάς σου

Θα σου πάρει ατέλειωτες ανεργίες, πείνες

Μεγάλωνε

Μεγάλωνε και ο μπαμπάς σου

Θα σου πάρει πιέσεις και βασανιστήρια

Θα σου πάρει χειροπέδες, προσαγωγές, μπουντρούμια

Μεγάλωνε

Και μόλις μεγαλώσεις και γίνεις δεκαεπτά

Ο μπαμπάς σου θα σου πάρει

Εκτελέσεις.

ΕΚΚΛΗΣΗ

Τα σπίτια είναι μεγάλα όσο τα λέμε μεγάλα

Εγώ, η πιο παράξενη των ανθρώπων

Πρώτη φορά αντιλήφθηκα [την έννοια] μακριά

Σα να τη βλέπω ή να την ακουμπώ.

Σ’ ένα παλιό γείσο με πουλιά

Έκατσα ενάντια στον άνεμο και στη βροχή

Ζωγράφιζα κύκλους τον ένα μες στον άλλο

Και μέσα έγραφα τ’ όνομά σου.

Η μέρα τελείωσε το μακρινό της τραγούδι

Στα χιονισμένα κλαδιά προχώρησε το σκοτάδι

Η μοναξιά είναι ανεπάντεχη τέτοια ώρα

Τρελάθηκε το φύκι στη θάλασσα, το ψάρι στο ποτάμι

Έλα πια!

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.