«Ηταν μια αλλη εποχη που περασε και παει…»

Τον Λεχαινιώτη ποιητή Άγγελο Σπίνο τον γνωρίσαμε οι Κομοτηναίοι πριν λίγο καιρό, όταν μας «συστήθηκε» με το ποίημά του «Καφέ Σταθμός Λεχαινών» (βλ. σχετικά) και μας πρόσφερε, με αυτήν την ποιητική αφορμή, την ευκαιρία να ανακαλύψουμε τους δεσμούς που τον συνδέουν με τη Θράκη, μιας και πρόκειται για απόγονο του αλευροβιομήχανου Γεώργιου Μασούρα.

Αυτήν τη φορά, επανέρχεται με μερικές ακόμη ποιητικές του δημιουργίες, με τις οποίες υπόσχεται να μας συμπαρασύρει σε εποχές που πέρασαν και πάνε –τροποποιώντας ελαφρώς τον στίχο του, ο οποίος τιτλοφόρησε και το παρόν–, σε εποχές που ανήκουν πια στη συλλογική μνήμη και σε εικόνες που σήμερα μοιάζουν απόμακρες και γραφικές. Οι στίχοι του μας μεταφέρουν σε προσφυγικές γειτονιές, στα σοκάκια της παλιάς Ελλάδας, εκεί όπου οι άνθρωποι ζούσαν απλές αλλά γεμάτες ζωές. Με ένα τρυφερό και νοσταλγικό ύφος, αναβιώνει επαγγέλματα που πλέον σβήνουν από την καθημερινότητα και πρόσωπα που άφησαν το δικό τους αποτύπωμα.

Ο ποιητής σκιαγραφεί με ακρίβεια και βαθιά ευαισθησία την ψυχή της Ελλάδας τού χθες, και τους αγώνες και τις αγωνίες της προσφυγιάς του 1922  που κατέκλυσε σύμπασα την Ελλάδα, και την Ηλεία, θυμίζοντάς μας αξίες και παραδόσεις που οι νεότερες γενιές ενδεχομένως να μη βιώσουν. Μέσα από το έργο του, λοιπόν, μας καλεί να ανακαλύψουμε τα χθες όχι μόνο ως παρακαταθήκη αλλά και ως έμπνευση.

Εξάλλου οι γιορτές όπως και να το κάνουμε είναι και γιορτές της μνήμης… Πρόσφυγες μεταφορικά όλοι μας σε τούτη τη ζωή, πρόσφυγες κυριολεκτικά από  παντού και σήμερα, από την Παλαιστίνη, τη Συρία, τον Λίβανο, την Αφρική, τις αντιμαχόμενες Ρωσία-Ουκρανία και…και… [Ν.Μ.]

Προσφυγικά Λεχαινών

Ο νους μου κάνει αναδρομή

σε χρόνια παιδικά

και πήρε τη σουλεϊμανόστρατα

για τα Προσφυγικά

Τότε που ζούσαν οι παλιοί

γνωστοί Μικρασιάτες

διωγμένοι απ’ τον τόπο τους

με βάσανα στις πλάτες

Τα σπίτια μικρά διώροφα

μεταξύ τους όλα ίδια

με σκάλα εξωτερική

και σκούρα κεραμίδια

Συνοικισμό τον λέγαμε

κι εμείς στη γειτονιά μου

και ιστορίες γι’ αυτούς μου ’λεγε

τα βράδια η γιαγιά μου

Τις κακουχίες που πέρασαν

μέχρι εδώ να φθάσουν

όσο υπάρχουν στη ζωή

ποτέ δε θα ξεχάσουν

Έκαναν όλες τις δουλειές

Τσαγκάρηδες, καρεκλάδες

λαουρέντες στην οικοδομή

μαραγκοί και σιδεράδες

Κι έτσι έγιναν γνωστοί

σ’ όλη την περιοχή

και τότε άρχισε γι’αυτούς

μια νέα εποχή

Κάποιους πάντα τους φώναζαν

με το ψευδώνυμό τους

και μερικοί το πέρναγαν

για το επώνυμό τους

Τη Λουλούδω έτσι την ξέραμε

τον Αγγελίδη Σαμψούντα

Βικόλο τον Ρηγόπουλο

και κάποιον Τραπεζούντα

Η Στραβογιωργιά το μέντιουμ

κοντή και ζαρωμένη

κουβάλαγε νερό με τενεκέ

στον ώμο η καημένη

Θυμάμαι κι άλλα πρόσωπα

από τα χρόνια εκείνα

τη Μαλάμω, τη Σαβώ

και την Ξερομαγγίνα

Οι παλιοί όλοι πέθαναν

οι απόγονοι σκορπίζουν

κι όσοι έμειναν το παρελθόν

ποιος ξέρει αν σκαλίζουν

Πολλά απ’ τα σπίτια τα παλιά

τα ίδια έχουν μείνει

μάρτυρες να θυμίζουνε

την εποχή εκείνη.

Οκτώβρης 2004

❦

Λεχαινά παλιά αγορά

Απ’ την παλιά την αγορά

όλα έχουν αλλάξει

μα στου μυαλού μου τη γωνιά

οι μνήμες έχουν αράξει

Με κέντρο το σταυροπάζαρο

και το στενό πιο πέρα

έσφυζε όλο από ζωή

από πρωί αχάραγο και όλη την ημέρα

Τα μαγαζάκια γραφικά

ήταν ένα και ένα

κι οι έμποροι με πονηριά

με χιούμορ και με πνεύμα

Μαγειρικά χασάπικα

φούρνοι παντοπωλεία

και τόσα άλλα μαγαζιά

καθένα μια ιστορία

Οι φουρναραίοι απ’ τη φωτιά

ήταν όλο ιδρωμένοι

κι απ’ τις ταβέρνες οι πιο πολλοί

έβγαιναν μεθυσμένοι

Οι μπακάληδες με την άσπρη τους ποδιά

και τη σέσουλα στο χέρι

στο τεφτέρι και στη ζυγαριά

ένα Θεός το ξέρει

Οι καφετζήδες λαμπεροί

πάντα περιποιημένοι

φτιάχναν στο μπρίκι του καφέ

με ζήλο και με τέχνη

Τα πεζοδρόμια ήταν πάντοτε

γεμάτα από πραμάτιες

και απ’ τις τρύπες στα ρολά

μπαινόβγαιναν οι γάτες

Περνούσαν και μικροπωλητές

ταλαίπωροι ζητιάνοι

κι ο γύφτος με την αρκούδα του

τακόλπα του να κάνει

Τα βράδια όλη η αγορά

μύριζε ασετιλίνη

γιατί ήταν μέσο φωτισμού

την εποχή εκείνη

Όλοι είχαν τη χάρη τους

οι μυρωδιές, οι εικόνες

όλη αυτή η ατμόσφαιρα

οι δρόμοι μες στις σκόνες

Οι παλιοί έμποροι έφευγαν

άρχιζε και η φθορά της

μετά ήρθε η εξέλιξη

να κάνει τη ζημιά της

Απ’ τα παλιά τα μαγαζιά

μια πόρτα το καθένα

λίγα έχουν μείνει απ’ αυτά

και μισογκρεμισμένα

Πολλά έχεις να θυμηθείς

μέσα σου αν θα ψάξεις

μα θα χρειαστούν ώρες πολλές

για να τα περιγράψεις

Ήταν μια άλλη εποχή

που πέρασε και πάει

άφησε τα σημάδια της

και πίσω δε γυρνάει.

Απρίλης 2021

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.