Ευρετηριο Αυλης Πολιτιστικης Κληρονομιας Θρακης δημιουργει το Εθνολογικο Μουσειο Θρακης

Μιλούν για την πρωτοβουλία η Ιδρύτρια του Μουσείου Αγγελική Γιαννακίδου και ο Ερευνητής Γιάννης Μυλωνέλης

Το Εθνολογικό Μουσείο Θράκης, με έδρα την Αλεξανδρούπολη, πρωτοπορεί για άλλη μια φορά, δημιουργώντας μια διαδικτυακή πλατφόρμα που λειτουργεί ως Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς Θράκης. Ο «ΠτΘ» μίλησε με την κ. Αγγελική Γιαννακίδου, Ιδρύτρια και Πρόεδρο του Μουσείου για αυτή την πρωτοβουλία, η οποία αναφέρθηκε στη σημασία αυτής της πρωτοβουλίας, και τον Ερευνητή κ. Γιάννη Μυλωνέλη  στην τεκμηριωμένη επιστημονική έρευνα του οποίου βασίζεται η ενότητα της πλατφόρμας που είναι αφιερωμένη  στον «Εορτολογικό κύκλο των Μπεκτασί-Αλεβί της Δ.Θράκης».

Η πρωτοβουλία αυτή προέκυψε, όπως εξηγεί η Γιαννακίδου, από την ανάγκη καταγραφής και διάσωσης της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Θράκης, η οποία είναι εξαιρετικά πλούσια και ποικιλόμορφη, γεγονός που καθιστά την καταγραφή της ακόμα πιο δύσκολη. Η νέα προσθήκη στο site του Μουσείου επικεντρώνεται στα δρώμενα του κύκλου του χρόνου, προσφέροντας μια εκτεταμένη χαρτογράφηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, η οποία, όπως τονίζει η κ.Γιαννακίδου, θα πρέπει να εμπλουτίζεται και να επικαιροποιείται διαρκώς. Το υλικό που φιλοξενείται προέκυψε από τη συνεργασία της Αγγελικής Γιαννακίδου, Ιδρύτριας του Ε.Μ.Θ., της Μακρίνας Τσαγιαννίδου απόφοιτης του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του Δ.Π.Θ., τους κατά τόπους εθνοτοπικούς συλλόγους, τον Δημήτριο Σπανό, απόφοιτο του τμήματος Λαϊκής και Παραδοσιακής Μουσικής και τον Ιωάννη Μυλωνέλη, Υπ. Δ. Α.Π.Θ.

Η κ. Γιαννακίδου τονίζει επίσης τη σημασία της διαδικτυακής προβολής αυτών των στοιχείων. «Το διαδίκτυο δεν προϋποθέτει τη φυσική παρουσία», αναφέρει, επισημαίνοντας ότι μέσω αυτής της πλατφόρμας, οι άνθρωποι μπορούν να γνωρίσουν την πολιτιστική κληρονομιά της Θράκης από οπουδήποτε, χωρίς να απαιτείται η φυσική επίσκεψη στο Μουσείο.

Όσο για τον «Εορτολογικό κύκλο των Μπεκτασί-Αλεβί της Δ.Θράκης» εξήγησε ότι η συνεργασία με τον Γιάννη Μυλωνέλη είναι κεντρικής σημασίας σε αυτή την προσπάθεια. «Χαίρομαι ιδιαίτερα που γνωρίστηκα με τον κ. Μυλωνέλη, έναν εξαιρετικό ερευνητή», δηλώνει η κ. Γιαννακίδου, επισημαίνοντας τη σπουδαιότητα της τεκμηρίωσης και της επιστημονικής προσέγγισης σε αυτή την προσπάθεια προβολής της διαφορετικότητας και της πολιτισμικής γεωγραφίας της Θράκης. Ο συνδυασμός της ανθρωποκεντρικής διάστασης της έρευνας με την καταγραφή των συμπεριφορών και των σχέσεων των ανθρώπων στη Θράκη αναδεικνύει τα πολιτισμικά δίκτυα και τις κοινές ανθρώπινες αξίες, συμβάλλοντας στην προώθηση της ειρηνικής συνύπαρξης.

«Ζούμε από το παρελθόν για το μέλλον»

Η ανταπόκριση του κόσμου είναι έντονη, όπως παρατηρεί η Γιαννακίδου, σημειώνοντας τον σημαντικό ρόλο των πολιτιστικών συλλόγων που συμβάλλουν στη διατήρηση της παράδοσης. Ωστόσο, η κ. Γιαννακίδου προσεγγίζει την έννοια της παράδοσης με μια σύγχρονη προοπτική, τονίζοντας ότι η παράδοση δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά και τη δημιουργία νέων πρακτικών και δεξιοτήτων που διαμορφώνουν τη μελλοντική πολιτιστική κληρονομιά. Στόχος του Μουσείου είναι να συνδέσει την παράδοση με την ανάπτυξη, ενσωματώνοντας παραδοσιακές τεχνικές και τέχνες στο σύγχρονο πλαίσιο.

Με αυτή τη νέα πρωτοβουλία, το Εθνολογικό Μουσείο Θράκης αναδεικνύει τη σημασία της παράδοσης και της γνώσης, δημιουργώντας γέφυρες επικοινωνίας και κατανόησης μεταξύ των κοινοτήτων. Το έργο αυτό δεν είναι μόνο μια απόπειρα διάσωσης του παρελθόντος, αλλά και μια πρόσκληση για τη διαμόρφωση του πολιτιστικού μέλλοντος, όπως η ίδια η κ. Γιαννακίδου τονίζει: «Ζούμε από το παρελθόν για το μέλλον».

H ανάγκη για τη χαρτογράφηση των μουσουλμανικών μνημείων της Θράκης

Η Θράκη αποτελεί μια περιοχή με έντονη πολιτισμική πολυμορφία και πλούσια ιστορία. Ένας από τους λιγότερο γνωστούς και καταγεγραμμένους τομείς αυτής της πολιτισμικής κληρονομιάς είναι οι μουσουλμανικές κοινότητες της περιοχής και οι ιεροί τους χώροι. Η διδακτορική έρευνα του Γιάννη Μυλωνέλη, υποψήφιου διδάκτορα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με τίτλο «Μουσουλμανικές Ιδιαιτερότητες στα Βαλκάνια», επιχειρεί να ρίξει φως σε αυτούς τους χώρους και να τους αναδείξει μέσω σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων. Συνομιλώντας με τον κ. Μυλωνέλη, ανακαλύπτουμε τη σημασία αυτής της έρευνας, η οποία ξεκίνησε στο πλαίσιο ενός μεγαλύτερου ερευνητικού προγράμματος, το οποίο συνδύαζε τη χρήση επαυξημένης πραγματικότητας, 360 μοιρών βίντεο, διαδραστικών κειμένων και άλλων τεχνολογικών μέσων για την ανάδειξη πολιτιστικών μνημείων. Όπως ο ίδιος επισημαίνει, η ανάγκη για τη χαρτογράφηση των μουσουλμανικών μνημείων της Θράκης προέκυψε από τη διαπίστωση ότι η υπάρχουσα βιβλιογραφία ήταν ελλιπής και συχνά ασαφής.

Το ερώτημα της χαρτογράφησης

Ο κ. Μυλωνέλης ξεκίνησε την ενασχόλησή του με τα μουσουλμανικά μνημεία της Θράκης αναζητώντας την απάντηση σε ένα απλό ερώτημα: πόσα τεμένη και ιεροί χώροι υπάρχουν στη Δυτική Θράκη; Όπως διαπίστωσε κατά την έρευνά του, η απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν είναι σαφής, καθώς οι λίγες διαθέσιμες αναφορές δεν συμφωνούν μεταξύ τους. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο οικισμός των Ασωμάτων, όπου, εκτός από το γνωστό τέμενος, εντόπισε δύο ακόμα μικρά και παλαιά μνημεία, τα οποία είχαν παραμείνει άγνωστα στους περισσότερους, ακόμα και στους κατοίκους της περιοχής. Η έρευνα αυτή βασίστηκε σε μια συνδυαστική προσέγγιση, περιλαμβάνοντας επιτόπιες συνεντεύξεις και χαρτογράφηση των ιερών χώρων. Ο κ. Μυλωνέλης αναφέρει πως πέρασε δύο χρόνια ζώντας στην Κομοτηνή, πηγαινοερχόμενος σε διάφορους οικισμούς της Θράκης, προκειμένου να συλλέξει τα απαραίτητα δεδομένα. Μέσα από αυτή τη διαδικασία αναπτύχθηκαν σχέσεις εμπιστοσύνης με τους ντόπιους, οι οποίοι συνέβαλαν καθοριστικά στην ανακάλυψη και καταγραφή πολλών μνημείων.

Η κοινότητα των Αλεβί-Μπεκτασί

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ενασχόληση του κ. Μυλωνέλη με την κοινότητα των Αλεβί-Μπεκτασί, μια μυστικιστική μουσουλμανική κοινότητα που διαβιεί κυρίως στον Έβρο. Με τη συμβολή της Προέδρου του Εθνολογικού Μουσείου Θράκης, Αγγελικής Γιαννακίδου, δημιουργήθηκε ένας ψηφιακός χάρτης που καταγράφει τους ιερούς χώρους και τις τελετουργίες της κοινότητας αυτής. Ο χάρτης, ο οποίος είναι διαθέσιμος στο διαδίκτυο, παρέχει ακριβείς συντεταγμένες και λεπτομερείς πληροφορίες για τους ιερούς τόπους και τις σημαντικές τελετουργίες της κοινότητας, όπως αναφέρει ο κ. Μυλωνέλης.

Το έργο του χάρτη και η συμβολή του Στράτου Γιαγκίνη

Ο ψηφιακός χάρτης περιλαμβάνει συνολικά 121 καταχωρήσεις, που αντιστοιχούν σε ισάριθμους ιερούς χώρους της Θράκης. Ο κ. Μυλωνέλης εξηγεί πως οι συντεταγμένες που χρησιμοποιούνται για τον χάρτη έχουν καταγραφεί με ακρίβεια, και σημειώνει ότι είναι πιθανό να υπάρχουν ακόμα περισσότεροι χώροι, ειδικά σε δυσπρόσιτα μέρη της περιοχής. Αναγνωρίζει επίσης τη σημαντική συμβολή της μελέτης του Στράτου Γιαγκίνη, η οποία δημοσιεύτηκε τη δεκαετία του 1980 και αποτέλεσε την πρώτη προσπάθεια καταγραφής των μουσουλμανικών μνημείων της Θράκης. Ένα παράδειγμα χώρου που ανακάλυψε κατά την έρευνά του και τον εντυπωσίασε είναι ο τουρμπές του Χουσεΐν Χαλήλ Εφέντη, ο οποίος βρίσκεται δίπλα στο τέμενος Μαχμούτ Αγά στο κέντρο της Κομοτηνής. Τέτοια παραδείγματα υπογραμμίζουν τη σημασία της χαρτογράφησης και της ανάδειξης των μουσουλμανικών μνημείων, όχι μόνο για την ιστορική τους αξία, αλλά και για την κατανόηση της πολιτισμικής κληρονομιάς της Θράκης.

Η σημασία της έρευνας

Η έρευνα του κ. Μυλωνέλη έρχεται να καλύψει ένα σημαντικό κενό στη μελέτη των μουσουλμανικών μνημείων της Θράκης, προσφέροντας παράλληλα ένα χρήσιμο εργαλείο για την κατανόηση της πολιτισμικής ταυτότητας της περιοχής. Ο ψηφιακός χάρτης που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο αυτής της έρευνας παρέχει εύκολη πρόσβαση σε πληροφορίες για τους ιερούς χώρους της κοινότητας των Αλεβί-Μπεκτασί, ενισχύοντας τη γνώση για τη θρησκευτική και πολιτισμική ποικιλομορφία της Θράκης. Η έρευνα αυτή αποτελεί μια σημαντική συμβολή στη χαρτογράφηση και την ανάδειξη της πλούσιας πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής, προσφέροντας ταυτόχρονα τη δυνατότητα για περαιτέρω έρευνα και μελέτη.

Info

Επισκεφθείτε το Ευρετήριο εδώ:

https://emthrace.org/thraki/dromena/

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.