Απο την οικογενειακη μικροιστορια στη συλλογικη λαογραφικη μνημη…
Στον «Τελευταίο μεγάλο τσέλιγκα», η Νάγια Δαλακούρα ακολουθεί αυτοεθνογραφικά τις διαδρομές δύο προγόνων της, του Αποστόλη Ι. Κουτσογιάννη (Φλέτρα) και του γιου του Κώστα, Σαρακατσάνων τσελιγκάδων με καταγωγή από το Σαμάκοβο της Ανατολικής Θράκης. Φωτογραφίες, οικογενειακά κειμήλια, ιστορικά τεκμήρια, αποσιωπημένες ιστορίες και μνήμες συνθέτουν τις βιογραφίες τους και, παράλληλα, ανασυνθέτουν όψεις της κοινωνικής και οικονομικής ζωής των Σαρακατσάνων της Θράκης.
Ιδιαίτερο λαογραφικό ενδιαφέρον παρουσιάζει ακριβώς αυτή η μετάβαση από το ατομικό και οικογενειακό βίωμα στη συλλογική μνήμη. Η ιστορία δύο ανθρώπων μετατρέπεται σε μικροϊστορία μιας κοινότητας, ενώ τα αντικείμενα, οι φωτογραφίες, οι συγγενικές σχέσεις και το λεξιλόγιο της σαρακατσάνικης άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς αποκτούν θέση ισότιμων τεκμηρίων της αφήγησης. Το βιβλίο καταγράφει έτσι όχι μόνο δύο ανθρώπινες διαδρομές, αλλά και τα ίχνη μιας εποχής των Σαρακατσάνων τσελιγκάδων της Θράκης που έχει πλέον παρέλθει.
Ιδιαίτερη αξία στην έκδοση προσδίδει και το πλούσιο φωτογραφικό υλικό που συνοδεύει την αφήγηση, λειτουργώντας όχι απλώς εικονογραφικά, αλλά και ως τεκμήριο της οικογενειακής και κοινωνικής μνήμης. Παράλληλα, η παράθεση οικογενειακών δέντρων επιτρέπει στον αναγνώστη να παρακολουθήσει τις συγγενικές σχέσεις και τη διαδοχή των γενεών, ενώ η αναφορά στους πληροφορητές καθιστά ορατές τις προφορικές πηγές πάνω στις οποίες στηρίχθηκε μέρος της έρευνας. Έτσι, φωτογραφίες, γενεαλογικά στοιχεία και προφορικές μαρτυρίες συμπληρώνουν την αφήγηση και αναδεικνύουν ακόμη περισσότερο την τεκμηριωτική και λαογραφική αξία του βιβλίου.
*Η Κατερίνα Σχοινά είναι υποψήφια διδάκτωρ Λαογραφίας στο Τμήμα Φιλολογίας του ΕΚΠΑ, καθώς και δημιουργός της ινσταγκραμικής κοινότητας Folklore Libris (@folklore_libris)
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
