Αναβιωσαν οι μαυρες μερες του Γεντι Κουλε στην Κομοτηνη

Την σχεδόν εκατονταετή ιστορία του Γεντί Κουλέ, ένα χώρο στον οποίο συνέβαιναν σοβαρά έκτροπα από το ξεκίνημα της λειτουργίας του ως φυλακή μέχρι το τέλος, περιγράφει με γλαφυρότητα στο βιβλίο του «Γεντί Κουλέ, Η Βαστίλη της Θεσσαλονίκης» ο συγγραφέας και δημοσιογράφος κ. Σπύρος Κουζινόπουλος, ο οποίος βρέθηκε το απόγευμα της Πέμπτης 27 Νοεμβρίου στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Κομοτηνής,  για την παρουσίαση του βιβλίου στο πλαίσιο των δράσεων με την ΚΟΙΝΣΕΠ Κομοτηνή Εν Δράσει, σε συνεργασία με τις εκδόσεις Ιανός και το Bookstop, με την εκδήλωση να τελεί υπό την αιγίδα του Μορφωτικού Ιδρύματος της Ένωσης Συντακτών Μακεδονίας-Θράκης.

Η ιστορία ενός μαρτυρικού τόπου

Μέσα από την αφήγηση του ίδιου του συγγραφέα, και τις παρεμβάσεις των Γιώργου Πεταλωτή, δικηγόρου και πρώην Υφυπουργού, και Γιώργου Σιάκα, επίκουρου καθηγητή του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης ΔΠΘ, ζωντάνεψε η ιστορία του Γεντί Κουλέ.

Όπως τόνισε ο κ. Κουζινόπουλος, μέσα από το βιβλίο του περνάει σαν κινηματογραφική ταινία όλη σχεδόν η ιστορία της Θεσσαλονίκης αλλά και της υπόλοιπης Βόρειας Ελλάδας στη διάρκεια του ενός αιώνα που έμεινε ανοιχτή η φυλακή στο Επταπύργιο, από το 1896 μέχρι το 1989 που έκλεισε κάτω από το βάρος της κατακραυγής της κοινής γνώμης για τα όσα αίσχη γίνονταν μέσα εκεί.

Πιάνει βέβαια την ιστορία από την εποχή που λειτουργούσε σαν φυλακή ο Λευκός Πύργος, στον οποίο οι Τούρκοι έκοβαν τα κεφάλια των θανατοποινιτών πάνω στις πολεμίστρες του, από όπου έτρεχε το αίμα, για αυτό και το ονόμαζαν Κανλί Κουλέ (Πύργος του Αίματος).

Στη συνέχεια μεταφέρεται εκείνη η φυλακή στο σημερινό Διοικητήριο του Υπουργείου Μακεδονίας Θράκης, για να καταλήξει το 1896 στο Επταπύργιο. «Εκεί λοιπόν συμβαίνουν από την πρώτη μέρα που άνοιξε μέχρι την πρώτη ημέρα που έκλεισε φοβερά έκτροπα. Ελεύθερη διακίνηση ναρκωτικών, βασανισμοί μέχρι θανάτου κρατουμένων, βιασμοί νεαρών κρατουμένων, χρηματισμοί από διάφορους κτλ» τόνισε ο συγγραφέας.

Χαρακτηριστικό είναι πως το 1916 ένας Κατερινιώτης, ο Γεώργιος Ιορδάνου, που είχε κλειστεί στο Γεντί Κουλέ για ενάμιση χρόνο λόγω χρεών στην εφορία, όταν βγήκε έγραψε ένα βιβλίο με τίτλο «Ο τάφος των ζωντανών», με όσα περιγράφονται σε αυτό να είναι ίδια με αυτά που περιέγραφαν οι δύο θαρραλέοι εισαγγελείς, Γιαταγάνα και Λογοθέτης το 1989 που οδήγησαν στο κλείσιμο της φυλακής.

Κομμάτι της ιστορίας της Θεσσαλονίκης

Το Γεντί Κουλέ είναι εκεί σε όλες τις περιόδους της ιστορίας της Θεσσαλονίκης, από τον Μεσοπόλεμο, τα γεγονότα του Μαΐου του 1936 με τις εργατικές κινητοποιήσεις σε όλη τη Βόρεια Ελλάδα, τη δικτατορία Μεταξά, τον πόλεμο, την περίοδο της Κατοχής όπου εκεί οι Γερμανοί εκτελούν πάνω από 500 αντιστασιακούς, τον εμφύλιο, την Χούντα, τις φοιτητικές εξεγέρσεις της Θεσσαλονίκης.

Ειδική μνεία έκανε ο κ. Κουζινόπουλος στην υπόθεση Παγκρατίδη, όταν ένας κατά την άποψή του αθώος, ο Αριστείδης Παγκρατίδης, χαρακτηρίζεται ως δράκος του Σέιχ Σου και εκτελείται στο εκτελεστικό απόσπασμα, κάτι που έγινε, κατά τον ίδιο, εξαιτίας της αδυναμίας των τότε αστυνομικών αρχών της Θεσσαλονίκης να ανακαλύψουν ή να συγκαλύψουν τον πραγματικό δράστη εκείνων των ειδεχθών εγκλημάτων.

Το βιβλίο κλείνει με την υπόθεση Γιαταγάνα-Λογοθέτη, τους δύο εισαγγελείς «που πέρασαν των παθών τους τον τάραχο όταν αποκάλυψαν τα αίσχη που γίνονταν μέσα, πέσανε απάνω τους κυκλώματα, συγκάλυψη, μπαζώματα κτλ», με συνέπεια να αναγκαστούν να απομακρυνθούν από το δικαστικό σώμα εξαιτίας του κυνηγητού που είχαν υποστεί.

Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει ένας πλήρης κατάλογος με τα ονόματα των εκτελεσμένων της Κατοχής και του Εμφυλίου στο Γεντί Κουλέ, μερικοί από τους οποίους είναι Θρακιώτες, για αυτό και επέλεξε να έρθει στην Κομοτηνή να κάνει παρουσίαση του βιβλίου.

Ένα σύστημα που διατηρούσε την άθλια κατάσταση

Η συνεχιζόμενη άθλια κατάσταση, που συνεχιζόταν παρά τις αλλαγές των καθεστώτων και των κυβερνήσεων, οφειλόταν σύμφωνα με τον κ. Κουζινόπουλο στο άθλιο σωφρονιστικό σύστημα της χώρας.

Ήδη από το 1924 ο Ελευθέριος Βενιζέλος είχε αναθέσει σε έναν επιθεωρητή φυλακών να κάνει έρευνες στις φυλακές, ο οποίος στην έκθεσή του έγραψε ότι οι συνθήκες που επικρατούσαν στις φυλακές ήταν τέτοιες που θα διαμαρτύρονταν ακόμη και τα κτήνη, αν κλείνονταν μέσα εκεί.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της ύπαρξής της, υπήρχαν κυκλώματα ναρκωτικών, δεσμοφυλάκων και με τη συμμετοχή και της διεύθυνσης της φυλακής, αλλά και με πολιτικές πλάτες που κάλυπταν αυτά τα αίσχη.

Χαρακτηριστικό είναι πως όταν βγήκαν οι εκθέσεις των δύο εισαγγελέων που βασίζονταν σε μαρτυρίες περίπου 60 κρατουμένων που περιέγραφαν την κατάσταση, μέσα σε μερικούς μήνες από τους 60 μόνο ένας είχε μείνει, μιας και τους μετέφεραν ή τους απειλούσαν, με σωματική βία αλλά και βία προς τους συγγενείς τους.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.