Απο το λεβα στο ευρω: η «επομενη μερα» της Βουλγαριας

Στο «Ράδιο Παρατηρητής 94fm» φιλοξενήθηκε το πρωί της Παρασκευής, 23 Ιανουαρίου, ο καθηγητής Οικονομικής Ανάπτυξης και Επιχειρηματικότητας του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, κ. Κωνσταντίνος Χαζάκης, με αφορμή την ένταξη της Βουλγαρίας στη ζώνη του ευρώ από τις αρχές του 2026.

Ο κ. Χαζάκης ανέλυσε τις παγκόσμιες οικονομικές εξελίξεις, τις επιπτώσεις του πληθωρισμού και του οικονομικού προστατευτισμού, αλλά και τα θετικά και αρνητικά στοιχεία που συνεπάγεται η υιοθέτηση του κοινού νομίσματος για τη γειτονική χώρα, με άμεσες συνέπειες και για τη Θράκη.

Ξεκινώντας από το τελευταίο ο ίδιος χαρακτήρισε την υιοθέτηση του ευρώ από τη Βουλγαρία ως μια κίνηση με σημαντικά πλεονεκτήματα, αλλά και ουσιαστικούς κινδύνους, απαριθμώντας τα αμφότερα.

Στα θετικά, κατά τον ίδιο, συγκαταλέγονται η αντικατάσταση ενός νομίσματος χωρίς διεθνή αξιοπιστία από το δεύτερο ισχυρότερο νόμισμα παγκοσμίως, ήτοι το ευρώ, η σταθερότητα και η αποφυγή πολιτικών χειρισμών μέσω υποτιμήσεων, τα χαμηλότερα επιτόκια δανεισμού, η ενίσχυση της εξωστρέφειας και του εμπορίου, η κατάργηση χρεώσεων στις διατραπεζικές συναλλαγές εντός ευρωζώνης καθώς και ο αυστηρότερος έλεγχος του τραπεζικού συστήματος. «Το ευρώ από μόνο του αποτελεί περιουσιακό στοιχείο. Συμμετέχει περίπου στο 25% των παγκόσμιων εμπορικών συναλλαγών», σημείωσε.

Οι κίνδυνοι: πληθωρισμός και «ελληνικό παράδειγμα»

Περνώντας στα αρνητικά έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στους κινδύνους που εγκυμονεί η μετάβαση στο ευρώ, εάν δεν υπάρξει σωστή πολιτική διαχείριση, υπογραμμίζοντας πως όπως και στην περίπτωση της χώρα μας, υπάρχει ο ορατός κίνδυνος των στρογγυλοποιήσεων των τιμών.

Παρόλα αυτά όπως εξήγησε «το ευρώ δεν φέρνει ακρίβεια. Την ακρίβεια τη φέρνουν οι κερδοσκόποι», εκφράζοντας την άποψη πως η Βουλγαρία κινδυνεύει να δει άνοδο τιμών σε τρόφιμα και ενέργεια, γεγονός που θα πλήξει την ήδη χαμηλή αγοραστική δύναμη των πολιτών, ιδιαίτερα με κατώτατο μισθό που παραμένει χαμηλός σε ευρωπαϊκά δεδομένα

Το δεύτερο κρίσιμο ερωτηματικό για την γειτονική χώρα είναι το πώς θα γίνει διεύρυνση της φορολογικής βάσης. Μια διεύρυνση που θα λειτουργήσει θετικά για τις ελληνικές επιχειρήσεις που τα προηγούμενα χρόνια «μετανάστευσαν» από τη Βόρεια Ελλάδα στη Βουλγαρία, με τον κ.Χαζάκη να δηλώνει ότι ίσως υπάρξει επιστροφή κάποιων εξ αυτών σε υψηλή και προστιθέμενη αξία.

Ωστόσο υπενθύμισε ότι η Βουλγαρία, σε αντίθεση με την Ελλάδα, εισέρχεται στην ευρωζώνη με πολύ χαμηλό δημόσιο χρέος, κάτω του 30% του ΑΕΠ, πληρώντας τα κριτήρια του Μάαστριχτ. «Η Βουλγαρία δεν είναι υπερχρεωμένη χώρα. Η Ελλάδα, παρά τα μνημόνια, χρωστά σήμερα περισσότερα απ’ ό,τι το 2009», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η δημοσιονομική πειθαρχία της γειτονικής χώρας αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα.

Σήμερα ωστόσο απαιτείται μια ισχυρή μεταρρυθμιστική κυβέρνηση που θα βελτιώσει την ποιότητα ζωής και την καθημερινότητα των Βούλγαρων πολιτών. Κι αυτό διότι η αγοραστική δύναμη των πολιτών είναι μικρή και τώρα που οι τιμές σε τρόφιμα και ενέργεια θα αρχίσουν να αυξάνονται θα υπάρξει μεγάλη πληθωριστική πίεση στα πορτοφόλια τους.

Ακολούθως, και κατά τον ίδιο με μεγαλύτερη βαρύτητα, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί και η κρίση του παραγωγικού μοντέλου που αναπτύχθηκε τα τελευταία χρόνια στην χώρα. «Τι είχε συμβεί τα τελευταία 20 χρόνια; Οι βιοτεχνίες στη Δράμα έφυγαν και πήγαν στην νότια Βουλγαρία. Οι επιχειρήσεις μετεγκαταστάθηκαν. Αυτό λειτουργούσε όσο υπήρχε χαμηλή φορολογία ή και ανοχή σε πολλά πράγματα όσον αφορά την εργασιακή και ασφαλιστική νομοθεσία. Αυτό τελειώνει όταν ανήκει στην Ευρωζώνη. Άρα λοιπόν θα αρχίσουν να αυξάνονται οι επιβαρύνσεις και άρα θα πρέπει να δει η Βουλγαρία ότι δεν μπορεί πια να είναι μια ζώνη χαμηλής προστιθέμενης αξίας και έντασης εργασίας, αλλά πρέπει να κινηθεί προς τα πάνω και πρέπει να γίνουν επενδύσεις» ανέφερε χαρακτηριστικά εξηγώντας πως η γειτονική χώρα θα πρέπει να επιλέξει σοφά τις επόμενες κινήσεις της, αποφεύγοντας παραδείγματα όπως αυτό της Ελλάδας και άρα το καταναλωτικό «πάρτι» με τα χαμηλότοκα δάνεια, αλλά επενδύοντας στην ανασυγκρότηση του παραγωγικού μοντέλου της χώρας και ένταξη του σε εφοδιαστικές αλυσίδες.

Οι επιπτώσεις για τη Θράκη και τη Βόρεια Ελλάδα

Ερωτηθείς ως προς τις επιπτώσεις για τους Έλληνες πολίτες και ειδικότερα τους Θρακιώτες,  για τους οποίους η Βουλγαρία σήμερα αποτελεί βασικό προορισμό αγορών ο καθηγητής εκτίμησε ότι με την αύξηση των τιμών στη Βουλγαρία, το μοντέλο «φθηνή Βουλγαρία – ακριβή Ελλάδα» σταδιακά θα εξασθενήσει, οδηγώντας σε μερική επιστροφή της αγοραστικής δύναμης στην ελληνική αγορά.

«Όταν μεταφέρουμε το εισόδημά μας σε γειτονικές χώρες, υπονομεύουμε τις δικές μας θέσεις εργασίας και το μέλλον των παιδιών μας», υπογράμμισε, καλώντας σε στήριξη της τοπικής παραγωγής και αγοράς.

Σε ό,τι αφορά τον πιθανό «επαναπατρισμό» επιχειρήσεων, ο κ. Χαζάκης τόνισε ότι αυτό θα εξαρτηθεί από το είδος της δραστηριότητας, αν δηλαδή είναι χαμηλής ή υψηλότερης προστιθέμενης αξίας και από την ύπαρξη στοχευμένων κινήτρων από την ελληνική πολιτεία.

Υπενθύμισε μάλιστα,  την πρόταση του για τη δημιουργία Ειδικής Οικονομικής Ζώνης στη Θράκη, με σαφή προσανατολισμό σε δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας, ώστε να συγκρατηθούν και να επιστρέψουν νέοι εργαζόμενοι.

«Άρα λοιπόν, δεν κάνουμε γενικά και αόριστα κίνητρα για έναν τομέα, αλλά επιλέγουμε να προσελκύσουμε τις ξενοδοχειακές μονάδες τεσσάρων και πέντε αστέρων. Θέλω να προσελκύσω μεταποίηση αγροτικών προϊόντων που να αφορά αυτά τα τρία προϊόντα. Αν κινηθούμε έτσι πραγματικά θα επιστρέψουν επιχειρήσεις. Και επαναλαμβάνω το κρίσιμο ερώτημα – που συνδέεται άμεσα και με το δημογραφικό της Θράκης– δεν είναι τα επιδόματα, αλλά η παραμονή των νέων, οι οποίοι για να μείνουν θέλουν καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας. Εάν δεν γίνει αυτό, ό, τι και να γίνει για το δημογραφικό, ό,τι και να γίνει για την ανάπτυξη δεν θα επιτύχει κατέληξε.

Παγκόσμια οικονομία: χρέος, πληθωρισμός και προστατευτισμός

Ερωτηθείς σχετικά με το παρόν αλλά και το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας ο κ.Χαζάκης τόνισε πως η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια τριπλή πρόκληση:
την έκρηξη του δημόσιου και ιδιωτικού χρέους, την παγίωση των πληθωριστικών πιέσεων και την ενίσχυση του οικονομικού προστατευτισμού.

«Ο πληθωρισμός δεν είναι πλέον παροδικό φαινόμενο. Έχει αποκτήσει δομικά χαρακτηριστικά, ιδιαίτερα σε τρόφιμα και ενέργεια, που αφορούν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών», σημείωσε, προειδοποιώντας ότι ο οικονομικός προστατευτισμός ιστορικά οδηγεί σε αδιέξοδα και, σε ακραίες περιπτώσεις, ακόμη και σε συγκρούσεις.

Αναφερόμενος δε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υπογράμμισε ότι η ενεργειακή απεξάρτηση από τη Ρωσία, αν και πολιτικά επιβεβλημένη λόγω της εισβολής στην Ουκρανία, έγινε χωρίς επαρκή εναλλακτικό σχεδιασμό.

«Η Ευρώπη βρέθηκε για ακόμη μία φορά απροετοίμαστη, εξαρτώμενη από πανάκριβες εισαγωγές ενέργειας, χωρίς να έχει διασφαλίσει αξιόπιστες εναλλακτικές», ανέφερε χαρακτηριστικά, δίνοντας το παράδειγμα της «στροφής» μας, ως χώρα προς τις ΗΠΑ, για εισαγωγή σχιστολιθικού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου σε εξωφρενικές τιμές και οι οποίες σήμερα τίθενται υπό την «απειλή» της μη αποδοχής των πολιτικών του νυν προέδρου.

Πληθωρισμός και ενέργεια: το μεγάλο στοίχημα

Ως προς το τι πρέπει να γίνει για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού στην χώρα μας, ο ίδιος προέκρινε την ανάγκη επιτάχυνσης των ενεργειακών σχεδιασμών της Ελλάδας, αξιοποίησης πιθανών κοιτασμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου, τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία που, όπως τόνισε, έχει διαλύσει εντελώς την εφοδιαστική αλυσίδα όσον αφορά τον ενεργειακό τομέα και τέλος την επιστροφή σε ένα πλαίσιο διεθνούς οικονομικής συνεργασίας.

«Οι τιμές έχουν “κλειδώσει” ψηλά. Για να αποκλιμακωθούν, χρειάζεται ειρήνη, συνεργασία και εγκατάλειψη του οικονομικού προστατευτισμού», κατέληξε.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.