Βαγγελης Λιτσος, «Νευραλγικος ο ρολος του «Καλλικρατικου» δημου στην εξυπηρετηση του πολιτη»

Από τις 1 Ιανουαρίου οι νέοι δήμοι και οι περιφέρειες θα είναι μια πραγματικότητα που θα έχει άμεση σχέση με την καθημερινή μας ζωή. Όλοι μιλάμε για τον «Καλλικράτη» και την αλλαγή που επέφερε στον τρόπο κατανομής των περιφερειών και των δήμων, ελάχιστα όμως γνωρίζουμε για τις αλλαγές που θα επιφέρει στη καθημερινότητά μας αλλά και στις δομές και στις αρμοδιότητες των νέων δήμων και των περιφερειών. Ο δήμαρχος Αιγείρου και υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος με το συνδυασμό «Κοινωνία των πολιτών», με επικεφαλής το Γιώργο Πετρίδη μίλησε στον ΠτΘ για τα θέματα αυτά που στόχο έχουν την καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη. Οι αλλαγές προς την κατεύθυνση αυτή είναι πάρα πολλές και σήμερα φιλοξενούμε μόνο ένα μέρος αυτών, ενώ επιφυλασσόμεθα στις αμέσως επόμενες μέρες να ενημερώσουμε για ό,τι νέο φέρνει ο «Καλλικράτης» στη ζωή μας…

Μιλώντας για τις αλλαγές που φέρνει ο Καλλικράτης στο πλαίσιο των νέων δήμων ο κ. Λίτσος τονίζει ότι «με τον Καλλικράτη επιδιώκεται αυτή τη στιγμή να δημιουργηθεί μια πολύ σημαντική μονάδα διοίκησης που θα παίζει νευραλγικό ρόλο στην άμεση εξυπηρέτηση του πολίτη και θα λέγεται νέος καλλικρατικός δήμος. Συγκεντρώνονται πάρα πολλές αρμοδιότητες που μέχρι σήμερα συγκεντρώνονταν στις περιφέρειες και στις νομαρχίες, οι οποίες αφορούν στο σύνολο της καθημερινής ζωής του πολίτη. Μέχρι σήμερα η ενασχόληση αφορούσε στην καθαριότητα, στην ύδρευση, στον ηλεκτροφωτισμό και στην κοινωνική μέριμνα και συγκεκριμένα στο κομμάτι των βρεφονηπιακών σταθμών και της τρίτης ηλικίας, δηλαδή τα ΚΑΠΗ και τα ΚΕΦΟ. Σε αυτά θα πρέπει τώρα να προσθέσουμε το σημαντικό ρόλο που καλούνται να παίξουν οι δήμοι στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, στην πρωτοβάθμια υγεία, όπου έχουμε σημαντικές αλλαγές και θα τονίσω ότι αυτό το κεφάλαιο δεν έκλεισε ως προς τη διαπραγμάτευση με τον “Καλλικράτη”, παραμένει δηλαδή ανοικτό ως προς το βαθμό που θα αναλάβουν οι Καλλικρατικοί δήμοι την πρωτοβάθμια περίθαλψη, αν δηλαδή θα παραμείνει αυτή σε επίπεδο Κέντρων Υγείας και Αγροτικών Ιατρείων ή θα μπει ακόμη και σε επίπεδο νομαρχιακών νοσοκομείων. Το μόνο που έχει συζητηθεί σίγουρα είναι ότι τα πανεπιστημιακά νοσοκομεία θα παραμείνουν υπό την εποπτεία ή της κεντρικής διοίκησης ή της περιφέρειας, για τα υπόλοιπα όμως θέματα η διαπραγμάτευση θα γίνει εν ευθέτω χρόνω, αφού ξεκινήσει ο “Καλλικράτης”».

Διευρύνονται οι αρμοδιότητες σε θέματα οδοποιίας

«Υπάρχουν τεράστιες αρμοδιότητες που αφορούν στην φροντίδα των δρόμων. Μέχρι σήμερα όλο το επαρχιακό δίκτυο ήταν υπό την αιγίδα της νομαρχίας, το εθνικό δίκτυο υπό την αιγίδα του υπουργείου μέσω της περιφέρειας και μόνο εντός κατοικημένων περιοχών οι δρόμοι ανήκαν στην ευθύνη των δήμων. Πλέον το σύνολο του επαρχιακού δικτύου περνά στην αρμοδιότητα των δήμων που καλύπτουν αυτή τη διοικητική περιοχή. Υπάρχει όμως ένα ζήτημα που έχει μείνει ανοικτό γιατί το επαρχιακό δίκτυο συνήθως καλύπτει μια διαδρομή που ξεφεύγει από τα όρια του δήμου οπότε προκύπτει το ερώτημα τι θα γίνεται σε αυτή την περίπτωση και αν θα ασφαλτοστρώνεται ο μισός δρόμος. Το ζήτημα που προκύπτει είναι πώς μπορεί το επαρχιακό δίκτυο που καλύπτει εκτάσεις πέρα των ορίων των δήμων να ανήκει στα όρια των δήμων. Ο “Καλλικράτης” είναι σαφέστατος και τα περνά στην αρμοδιότητα των δήμων».

Η δημόσια υγεία στην αρμοδιότητα των δήμων

«Μέχρι σήμερα η Διεύθυνση Υγείας υπάγονταν στη Νομαρχία και τώρα περνά στην αρμοδιότητα των δήμων και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό γιατί άπτεται ευαίσθητου θέματος. Για παράδειγμα αν είχαμε κρούσματα του υιού του δυτικού Νείλου ή του υιού της γρίπης, όπως πέρσι, τότε τα μέτρα προστασίας του πληθυσμού θα έπρεπε να ληφθούν από τους δήμους. Είναι κάτι πρωτόγνωρο αυτό για τους δήμους και θεωρώ ότι θα απαιτηθεί ένα χρονικό διάστημα προκειμένου να μπορούν να ανταποκριθούν σε αυτή την αρμοδιότητα».

Στις αρμοδιότητες των δήμων και τα εξειδικευμένα ιδρύματα

«Τα θέματα της κοινωνικής πρόνοιας είναι ευκολότερα γιατί ένα τμήμα αυτών ήταν υπό την δικαιοδοσία μας, κυρίως μέσω της νομοθεσίας που αφορούσε στις μεταβιβάσεις αρμοδιοτήτων στο διάστημα 2001-2003 όταν πέρασαν στην δικαιοδοσία των δήμων οι παιδικοί σταθμοί, τα ΚΕΦΟ, υπάρχει όμως ένα ζήτημα με τα προνοιακά ιδρύματα τα περισσότερο εξειδικευμένα. Για παράδειγμα τα Θεραπευτήρια Χρονίων Παθήσεων, οι ανοιχτές στέγες ανθρώπων που βρίσκονται εκεί είτε για απεξάρτηση από ναρκωτικές ουσίες υπό την αιγίδα του ΟΚΑΝΑ είτε κατευθείαν του υπουργείου, οι ανοιχτές στέγες φιλοξενίας κακοποιημένων γυναικών, όλα αυτά που έχουν ένα εξειδικευμένο χαρακτήρα μέχρι σήμερα ήταν υπό την εποπτεία οργανισμών της κεντρικής διοίκησης τώρα θα περάσουν υπό την εποπτεία των δήμων».

Οι πολεοδομίες περνάνε στους δήμους

«Υπάρχει μια διαφορά σε ό,τι αφορά στην πολεοδομία στο νομό Ροδόπης. Στους διπλανούς νομούς υπήρχαν πολεοδομίες στους δήμους, για παράδειγμα στην Ξάνθη υπήρχε εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Η πολιτική του δήμου Κομοτηνής εδώ και δεκαετίες ήταν να μην συστήσει πολεοδομία, τώρα όμως ο “Καλλικράτης” υποχρεωτικά περνά τις πολεοδομίες στους δήμους. Η οικιστική ανάπτυξη και χωροταξία παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην καθημερινή ζωή του πολίτη και η εύρυθμη λειτουργία αυτής της υπηρεσίας είναι πολύ σημαντική για το ποιο θα είναι το μέλλον της πόλης και των οικισμών του νέου δήμου Κομοτηνής. Εμείς στο σημείο αυτό ξεκινάμε με ένα μειονέκτημα, εφόσον οι άλλες μεγάλες πόλεις έχουν μια υπηρεσία που θα κοιτάξουν να την προσαρμόσουν στα Καλλικρατικά δεδομένα συμπεριλαμβάνοντας μέσα και τους οικισμούς που μέχρι σήμερα υπάγονταν στην νομαρχία. Εδώ όμως στην Κομοτηνή όλοι οι οικισμοί και η Κομοτηνή συμπεριλαμβάνονταν στην πολεοδομία της Νομαρχίας με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί κατά την άποψή μου κάποιο πρόβλημα, αν όχι άμεσο στο δήμο Κομοτημής, στους τρεις άλλους δήμους όμως που θα μείνουν χωρίς πολεοδομία από την 2η Ιανουαρίου θα δημιουργηθεί ένα πρόβλημα. Ο “Καλλικράτης” βέβαια προβλέπει το κενό αυτό να καλύπτεται το περισσότερο για είκοσι τέσσερις μήνες από την πολεοδομία του κεντρικού δήμου. Είναι ένα θέμα που πρέπει να διερευνήσουμε και θα πρέπει άμεσα η νέα δημοτική αρχή να το επιλύσει, ώστε να εξυπηρετήσει και τις τρέχουσες υποθέσεις αλλά και τις καινούργιες που θα προκύψουν από τις 2 Ιανουαρίου και πώς θα εξυπηρετηθούν και οι τρεις δήμοι που τυπικά πλέον δεν θα υπάγονται στην αρμοδιότητα της πολεοδομίας του δήμου Κομοτηνής».

Στους δήμους εξ ολοκλήρου η αστική κατάσταση

«Υπάρχουν και θέματα που ο πολίτης μπορεί να τα ακούει, αλλά δεν έχει την γραφειοκρατική σχέση με αυτά, όπως η λεγόμενη αστική κατάσταση. Πρόκειται για μια κρατική υπηρεσία που είχε εκχωρηθεί στους δήμους και τις νομαρχίες. Έτσι οι δήμοι είχαν τα δημοτολόγια, τα μητρώα όμως αρρένων τα είχε η νομαρχία. Τώρα η αστική κατάσταση περνά και αυτή εξολοκλήρου στους δήμους και επομένως τα μητρώα αρρένων πρέπει να τηρούνται από τους δήμους και όχι απλά να φυλάσσονται, όπως γινόταν μέχρι τώρα. Είναι κάποια θέματα που ίσως ο πολίτης μπορεί να μην γνωρίζει αλλά για τους δήμους θα δημιουργήσουν ένα πρόσθετο γραφειοκρατικό κόστος, λειτουργικό και χρονικό».

Τεράστιο ζήτημα γεννά η μεταφορά στους δήμους όλων των αγροτικών θεμάτων

Ένα σημαντικό θέμα αφορά σε αγροτικά ζητήματα. Ο Δήμος Κομοτηνής θα είναι ο μεγαλύτερος αγροτικός δήμος του νομού, παρόλο που θα έχει το αστικό κέντρο, και μπορεί σε έκταση να μην είναι τόσο μεγάλος σε επίπεδο όμως παραγωγής και παραγόμενου αγροτικού προϊόντος θα είναι ο μεγαλύτερος, γιατί ούτως ή άλλως ο δήμος Αιγείρου είχε το 30% του αγροτικού ΑΕΠ του νομού, παρόλο που ήταν μικρός δήμος. Τα αγροτικά λοιπόν θέματα ο “Καλλικράτης” τα περνά όλα στους δήμους και εδώ υπάρχει ένα τεράστιο ζήτημα. Όλες οι αρμοδιότητες της Διεύθυνσης Γεωργίας περνάνε στους δήμους, ενώ η ίδια η υπηρεσία με τον «Καλλικράτη» περνά στην περιφέρεια, όπου ήδη υπάρχει Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης. Έτσι η Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης της Νομαρχίας ενώ ως στελεχιακό δυναμικό θα περάσει στην Περιφέρεια ως αρμοδιότητες όμως περνά στους δήμους. Για παράδειγμα τα σχέδια βελτίωσης θα υποβάλλονται στους δήμους και στη συνέχεια από αυτούς θα προωθούνται για ένταξη στα ευρωπαϊκά προγράμματα. Η αγροτική οδοποιία τυπικά θα ανήκει στην περιφέρεια αλλά προσωπικά βλέπω πρακτικό ζήτημα, γιατί όπως με βάση τα μέχρι τώρα ισχύοντα ανήκε στη Νομαρχία, όμως το 80% αυτής το συντηρούσαν οι δήμοι. Αυτή ήταν η πραγματικότητα και ήταν λάθος του νομοθέτη που δεν πέρασε την αγροτική οδοποιία στους δήμους, φυσικά περνώντας σε αυτούς και την αρμόδια διεύθυνση των Εγγείων Βελτιώσεων».

Αποφασισμένοι οι δήμοι να μην εκχωρήσουν το δικαίωμα της διαχείρισης απορριμμάτων στις Περιφέρειες

«Πιστεύω ότι ο πρώτος πόλεμος που θα ξεσπάσει ανάμεσα στους δύο βαθμίδες αυτοδιοίκησης θα έχει να κάνει με την διαχείριση απορριμμάτων. Οι δήμοι αυτή τη στιγμή ελέγχουν απόλυτα το σύστημα αποκομιδής, μεταφοράς και επεξεργασίας των λυμάτων, και των υγρών και των στερεών. Σε ό,τι αφορά στα στερεά απόβλητα ο προηγούμενος σχεδιασμός αφορούσε περιφερειακή οργάνωση για αυτό και στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης υπάρχουν μόνο δυο ΧΥΤΥ, ένας στην Καβάλα και ένας στην Αλεξανδρούπολη που θα εξυπηρετούν τις ανάγκες όλης της περιφέρειας. Εδώ δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμα ποιος θα έχει την αρμοδιότητα λειτουργίας των ΧΥΤΥ. Θα την έχουν οι δήμοι, η περιφερειακή ένωση δήμων που θα αντικαταστήσει τις ΤΕΔΚ ή η Περιφέρεια; Οι δήμοι μέχρι τώρα τουλάχιστον σε επίπεδο ΚΕΔΚΕ έχουν τονίσει ότι με τίποτα δεν θα εκχωρήσουν το δικαίωμα της διαχείρισης των απορριμμάτων στην Περιφέρεια, πρώτον γιατί η περιφέρεια δεν έχει μέχρι σήμερα καμία τεχνογνωσία, η Περιφέρεια δεν έχει ασχοληθεί ποτέ με τα απορρίμματα και δεύτερον δεν μπορεί άλλος να φορτώνεται ό,τι είναι κοστοβόρο, δηλαδή την συλλογή, την αποκομιδή, και άλλος να διαχειρίζεται ό,τι παράγει έσοδα, που είναι η ανακύκλωση και η πώληση των ανακυκλωμένων υλικών. Εδώ υπάρχει ένα ζήτημα και απ’ ότι φαίνεται το θέμα έμεινε επίτηδες σε εκκρεμότητα γιατί δεν ήθελε η κυβέρνηση και το υπουργείο Εσωτερικών να δει να ξεσπά ένας πόλεμος ανάμεσα στις δύο βαθμίδες της αυτοδιοίκησης πριν ακόμη ξεκινήσει καλά- καλά η εφαρμογή του «Καλλικράτη». Το ζήτημα πάντως θα είναι άμεσο γιατί μετά τις 2 Ιανουαρίου θα πρέπει να δούμε ποιος θα έχει τη διαχείριση της μονάδας επεξεργασίας, όπου βέβαια θα υπάρχει ο ιδιώτης αλλά αυτός θα πρέπει να έχει μια εποπτεύουσα αρχή. Το ερώτημα είναι ποια θα είναι αυτή; Και αυτό το λέω γιατί η διαχείριση απορριμμάτων παντού στην Ευρώπη ανήκει στην τοπική αυτοδιοίκηση και εδώ πάμε να δημιουργήσουμε μια ελληνική πατέντα εμπλέκοντας και την περιφερειακή αυτοδιοίκηση στο ζήτημα αυτό. Γενικότερα θα έλεγα ότι τα θέματα της καθαριότητας θα πρέπει να τα διαχειρίζεται η τοπική αυτοδιοίκηση, και όχι η περιφερειακή, από την αρχή μέχρι το τέλος του κύκλου επεξεργασίας των λυμάτων.

Οι παλιές Δημαρχίες θα συνεχίσουν να λειτουργούν για την εξυπηρέτηση του πολίτη

«Ένα άλλο θέμα που αλλάζει αφορά στην εξυπηρέτηση του πολίτη. Πρέπει να δώσουμε μεγάλη έμφαση στο γεγονός ότι η εξυπηρέτηση του πολίτη θα γίνεται εξ αποστάσεως. Αυτό καταρχάς είναι μοιραίο. Όταν δημιουργείς τεράστιες αυτοδιοικητικές μονάδες απομακρύνεις το κέντρο λήψης αποφάσεων αλλά και το κέντρο εξυπηρέτησης του πολίτη από τον πολίτη. Άρα λοιπόν όταν ένας δήμος Κομοτηνής θα έχει σαράντα εννέα οικισμούς, ένα αστικό κέντρο και θα πρέπει όλοι να εξυπηρετηθούν, είναι φυσικό ο νομοθέτης ότι θα έπρεπε να προβλέψει, και το προβλέπει, και ένα αποκεντρωμένο σύστημα εξυπηρέτησης του πολίτη. Αυτό στα πρώτα του βήματα δεν θα γίνει άμεσα, δυστυχώς δηλαδή στα πρώτα βήματα οι πολίτες θα αναγκάζονται να μετακινούνται προκειμένου να εξυπηρετούνται. Θα μετακινούνται όχι μέχρι την πόλη της Κομοτηνής αυτοί που δεν είναι σήμερα δημότες Κομοτηνής, αλλά τουλάχιστον μέχρι τα παλιά τους δημαρχεία τα οποία θα εξακολουθήσουν να λειτουργούν, σχεδόν με το σύνολο των αρμοδιοτήτων που έχουν και τώρα, εκτός βέβαια από το να δέχονται τα εξειδικευμένα θέματα, που είναι για παράδειγμα τεχνικής υπηρεσίας, όπου εκεί θα υπάρχει κεντρική υπηρεσία, αλλά τα πιστοποιητικά, τις βεβαιώσεις, τις θεωρήσεις του γνησίου της υπογραφής, γι αυτά που καθημερινά χρειάζονται θα μπορούν να εξυπηρετούνται από τα παλιά δημαρχεία».

Λειτουργία κινητών ΚΕΠ

«Από το νόμο προβλέπεται η λεγόμενη κάρτα του δημότη η οποία εξαγγέλθηκε από τον πρωθυπουργό ως κάρτα του πολίτη, γιατί στην ουσία θα ξεφύγει από τα στενά όρια των υπηρεσιών που σήμερα παρέχουν οι δήμοι και θα καλύπτει το σύνολο των υπηρεσιών που καλύπτει ο διοικητικός μηχανισμός του κράτους, ακόμη δηλαδή και ασφαλιστική και φορολογική ενημερότητα, ποινικό μητρώο, οπότε θα μετατραπεί από κάρτα του δημότη σε κάρτα του πολίτη. Η κάρτα του δημότη θα ξεκινήσει πολύ γρήγορα, ενώ η κάρτα του πολίτη το πολύ σε είκοσι τέσσερις μήνες από τώρα. Η κάρτα αυτή θα παρέχει τη δυνατότητα στο δημότη να μπορεί να χρησιμοποιεί μια σειρά από βεβαιώσεις και πιστοποιητικά που χρειάζεται από το δημόσιο σε άλλες υπηρεσίες του δημοσίου, γιατί κανένας δημότης δεν παίρνει ένα πιστοποιητικό για να το κρατήσει στο σπίτι του αλλά για να το χρησιμοποιήσει προφανώς σε μια άλλη υπηρεσία. Με την κάρτα αυτή θα μπορεί να εξυπηρετείται και δεν θα χρειάζεται να εκδώσει ποτέ πιστοποιητικό γεννήσεως, γιατί αυτή θα είναι και το πιστοποιητικό γεννήσεώς του και η φορολογική του ενημερότητα και η ασφαλιστική του ενημερότητα και η κάρτα ενσήμων του και μάλιστα θα μπορεί να την χρησιμοποιεί και στους διαδοχικούς ασφαλιστικούς φορείς που μπορεί να έχει κανείς στον ασφαλιστικό του βίο.

Όλο αυτό όμως προϋποθέτει πολύ καλή μηχανοργάνωση των δημοσίων υπηρεσιών, και όχι απλά μια αυτόνομη, αλλά μια διασυνδεδεμένη μηχανοργάνωση που σημαίνει ότι το μηχανογραφημένο αρχείο των εισαγγελιών που εκδίδουν τα ποινικά μητρώα με τα μητρώα της εφορίας, των ασφαλιστικών ταμείων, των δήμων, θα πρέπει να διασυνδεθούν, ώστε η κάρτα αυτή να ενημερώνεται κάθε φορά με τα καινούργια στοιχεία, γιατί τα παραπάνω στοιχεία του πολίτη είναι μεταβλητά. Το δεύτερο που απαιτείται είναι ένα καλά εκπαιδευμένο προσωπικό που να μπορεί να ανταποκριθεί σε αυτή την υψηλή τεχνολογία και το τρίτο που απαιτείται είναι και οι πολίτες να μπορούν να γνωρίζουν στοιχειωδώς την υψηλή τεχνολογία. Βέβαια καθώς θα περνά ο χρόνος σίγουρα θα μειώνονται οι αναλφάβητοι της υψηλής τεχνολογίας και θα αυξάνονται σταδιακά οι χρήστες της. Και επειδή υπάρχουν υπερήλικες και νέοι που δεν ασχολούνται με την τεχνολογία ο «Καλλικράτης» προβλέπει και ορίζει ότι αυτοί που μπορούν να μετακινηθούν θα εξυπηρετούνται στο κοντινότερο σημείο εξυπηρέτησης, που θα είναι τα παλιά δημαρχεία και τα παλιά ΚΕΠ, όσοι δεν μπορούν να μετακινηθούν θα ξεκινήσει μέσα στο πρώτο εξάμηνο η λειτουργία του κινητού ΚΕΠ, που θα είναι ένα αυτοκίνητο βαν, το οποίο κατόπιν τηλεφωνικού ραντεβού θα πηγαίνει έξω από την πόρτα του ανθρώπου που θέλει να εξυπηρετηθεί, εφόσον βέβαια αυτός ανήκει σε ένα μητρώο εξυπηρετούμενων που πρέπει πιστοποιημένα να αποδεικνύει ότι δεν μπορεί να μετακινηθεί. Είναι σήμερα μεγάλο πρόβλημα να βεβαιώσουμε το γνήσιο της υπογραφής σε μια κατάκοιτη συνταξιούχο που θέλει να εξουσιοδοτήσει το παιδί της για να παίρνει τη σύνταξή της. Πρέπει να πάει κάποιος υπάλληλος για αυτό. Αυτό το προβλέπει ο «Καλλικράτης» και μάλιστα προβλέπει ότι τα ΚΕΠ θα αποκεντρωθούν ακόμη περισσότερο. Βέβαια στην Κομοτηνή υπάρχει το οξύμωρο, το ΚΕΠ της Νομαρχίας να περνά στο δήμο και να έχουμε δύο ΚΕΠ σε απόσταση διακοσίων μέτρων το ένα από το άλλο. Θεωρώ ότι το ένα περισσεύει και από το δυναμικό του ενός να στελεχωθεί το κινητό ΚΕΠ για να εξυπηρετεί τους δημότες που το έχουν ανάγκη».

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.