«ΤΟ ΜΟΝΟΝ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥ ΤΑΞΕΙΔΙΟΝ» Του Γεωργιου Βιζυηνου
Για όσος είδαν την παράσταση «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον» το χειμώνα που μας πέρασε στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κομοτηνής, η παράσταση δεν απαιτεί περαιτέρω συστάσεις. Ωστόσο για όλους θα αποτελέσει μια διαφορετική εμπειρία η παρουσίαση του λόγου του Βιζυηνού στο αρχαίο θέατρο της Μαρώνειας. Το αριστούργημα του Γεωργίου Βιζυηνού «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον» παρουσιάζεται την Παρασκευή 24 Αυγούστου στο Αρχαίο Θέατρο Μαρώνειας στις 9 το βράδυ.
Πρόκειται για το αυτοβιογραφικό «Ταξείδιον» που έκανε ο ίδιος ο συγγραφέας, ορφανός από πατέρα, το 1859 στην ηλικία των δέκα χρόνων, πηγαίνοντας στην Κωνσταντινούπολη παραγιός σ’ ένα σκληρό και τυραννικό ράφτη. Ο εγκλεισμός του στο ραφτάδικο, οι φόβοι και οι προσδοκίες του, η φαντασία του μικρού παιδιού, όταν μαθαίνει την ύστατη επιθυμία του παππού του, να ταξιδέψει μέσα στη νύχτα, πάνω σ’ ένα άλογο, για να του κλείσει τα μάτια, ενορχηστρώνονται με ποίηση, ρεαλισμό και στοχασμό, σε ένα από τα σημαντικότερα διηγήματα που γράφτηκαν ποτέ στην παγκόσμια ιστορία της λογοτεχνίας.
Όσο για τους ερμηνευτές του λόγου του θρακιώτη συγγραφέα αυτοί είναι οι Γιώργος Νικόπουλος και Δανάη Ρούσσου που ερμηνεύουν εναλλάξ το αυτοβιογραφικό ταξίδι του συγγραφέα με τρόπο που απογειώνει το περιεχόμενο του έργου
Η σκηνοθεσία και η διασκευή είναι του Δήμου Αβδελιώδη. Ο σκηνοθέτης, που τον γνωρίζουμε και από τις πολύ επιτυχημένες κινηματογραφικές δουλειές του, ήταν βαθύς γνώστης του Βιζυηνού, πολύ προτού συνεργαστεί με την Αννα Κοκκίνου το 1992 για τις επίσης περίφημες «Μορφές από το έργο του Βιζυηνού». Η αγάπη και η βαθιά γνώση του Βιζυηνού, αποτυπώνονται στην άρτια διασκευή του «Ταξειδίου».
Δήμος Αβδελιώδης, σκηνοθέτης «Ο Βιζυηνός στο πάνθεον των μεγάλων δημιουργών που φώτισαν την περιπέτεια της ανθρώπινης ζωής»
Με αφορμή την παράσταση του έργου του Βιζυηνού «Το μόνον της ζωής του Ταξείδιον» στο Αρχαίο Θέατρο Μαρώνειας επικαιροποιούμε σήμερα συνομιλία μας με τον σκηνοθέτη της, Δήμο Αβδελιώδη που έγινε με αφορμή την παράσταση του «Ταξειδίου» στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Κομοτηνής.
ΠτΘ: κ. Αβδελιώδη τι μπορεί να μας πει ο Γ. Βιζυηνός σήμερα;
Δ.Α.: Αυτό που συνήθως συμβαίνει σήμερα στον χώρο της τέχνης, είναι ότι πιεζόμαστε πολλές φορές να κάνουμε πράγματα συμμετρικά με όσα εκτυλίσσονται γύρω μας στην κοινωνία. Δεν θεωρώ ότι είναι σωστό το θέατρο να αναπαράγει τις εικόνες της καθημερινότητας. Για να μπορέσει να αποσυμφορηθεί η κατάσταση που βιώνουμε και να ξεκαθαρίσει το μυαλό μας, γιατί πιστεύω πως η κατάσταση που ζούμε είναι μια περιπέτεια του ανθρώπινου μυαλού κυρίως, θα πρέπει να βρει κανείς αυτές τις οάσεις που είναι άφθαρτες στο χρόνο και σαν αρχετυπικές αξίες του ανθρώπινου είδους μας δείχνουν το δρόμο. Ο Βιζυηνός πιστεύω ότι βρίσκεται μέσα στο πάνθεον των μεγάλων δημιουργών οι οποίοι φώτισαν την περιπέτεια της ανθρώπινης ζωής με τέτοιο τρόπο που παύει να είναι μια προσωπική εμπειρία αλλά είναι κάτι που αφορά δομικά μια κοινωνία. Μέσα από αυτή την περιγραφή του Βιζυηνού αλλά και άλλων σπουδαίων συγγραφέων ανακαλύπτουμε πόσο όμοιοι είμαστε, πόσο όμοιες είναι οι περιπέτειές μας και πως μέσα από την αναδιοργάνωση της σκέψης μας θα μπορέσει κάποια στιγμή η ανθρώπινη κοινωνία να βγει μέσα από αυτό το τέλμα στο οποίο βρίσκεται αιώνες τώρα. Η ζωή είναι πολύ δύσκολη πάνω στον πλανήτη γη. Ελπίζουμε ότι αυτό θα το αλλάξουν οι μελλοντικές γενιές. Για να τροφοδοτήσουμε όμως αυτό το όνειρο, θα πρέπει να στηριζόμαστε στην τέχνη η οποία δεν θα αναπαράγει την καθημερινότητα, αλλά θα δίνει αισιοδοξία, θα παρέχει συγκίνηση, που είναι βασικό υλικό της τέχνης, για να μπορέσουμε να συναθροιστούμε και να σκεφτούμε τι έχουμε να κάνουμε.
«Δυστυχώς σήμερα υπάρχει υπέρβαρο της αδικίας»
ΠτΘ: Ποιος ή τι θα μας δώσει την ελπίδα ότι θα αλλάξει αυτός ο κόσμος;
Δ.Α.: Η ελπίδα μας δίνεται πάντα, όταν κρατιέται ζωντανό το όραμα για μια ριζική αλλαγή των πραγμάτων, αν δεν τροφοδοτούμε συνεχώς αυτό το όραμα, με σκέψη και δουλειά, δεν πρόκειται να αλλάξει τίποτε. Δυστυχώς οι άνθρωποι χρησιμοποιούν το μυαλό τους αποκλειστικά για το δικό τους όφελος και δυστυχώς έχουμε φτάσει σε ένα σημείο όπου υπάρχει ένα υπέρβαρο αδικίας.
ΠτΘ: Κρατώ κάποια ονόματα από τις παραστάσεις που μόλις είπατε, ο Γεώργιος Βιζυηνός, Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Διονύσιος Σολομός, έχετε καταπιαστεί με λογοτέχνες και όχι με θεατρικούς συγγραφείς, αυτό γίνεται γιατί είναι πολύ δυνατά αυτά τα έργα της λογοτεχνίας ή γιατί είναι «αδύναμα» τα έργα του νεοελληνικού θεάτρου;
Δ.Α.: Τα έργα αυτά είναι πάρα πολύ δυνατά, απλώς μας λείπει ο τρόπος να τα διαβάσουμε. Είναι σαν να έχεις μια παρτιτούρα του Μότσαρτ και επειδή δεν ξέρεις μουσική να σου φαίνεται άχρηστη. Το ίδιο είναι και με τα μεγάλα έργα της λογοτεχνίας, εξάλλου πιστεύω πως μόνο όταν ακούς ένα έργο μπορείς να το καταλάβεις βαθιά. Το θέατρο δίνει τη δυνατότητα με το σωστό χειρισμό του λόγου να κατανοήσουμε ένα κείμενο πολύ καλύτερα.
ΠτΘ: Δίνεται πολύ μεγάλη έμφαση στο λόγο και στον τρόπο με τον οποίο εκφέρεται…
Δ.Α.: Το θέατρο είναι ενσάρκωση του λόγου. Αν του δώσουμε τη σημασία που πρέπει τότε το θέατρο μπορεί να γίνει μια τελετουργία μέσα από τον ρυθμό και την πειθαρχία που μας δίνει και την άλλη διάσταση της ύπαρξής μας.
«Ο κινηματογράφος δεν έπαψε ποτέ να μ’ ενδιαφέρει»
ΠτΘ: Ο περισσότερος κόσμος σας γνωρίζει μέσα από τις ταινίες σας, όπως «Το δέντρο που πληγώναμε», «Η εαρινή σύναξις των αγροφυλάκων» κ.α., υπάρχουν σχέδια στο μυαλό σας για κινηματογράφο, ή η εποχή είναι απαγορευτική ακόμη και για σχέδια;
Δ.Α.: Σχέδια πάντα υπάρχουν, ο κινηματογράφος δεν έπαψε ποτέ να μ’ ενδιαφέρει, μόλις τακτοποιήσω τις υποχρεώσεις του θεάτρου.
ΠτΘ: Από την εμπειρία σας στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Βορ. Αιγαίου, μπορείτε να μας πείτε τι μπορούν να κάνουν οι κοινωνίες για να σώσουν τα θέατρά τους, τα οποία η κρίση είχε χτυπήσει πολύ πριν από όλα;
Δ.Α.: Πρώτα απ’ όλα θα πρέπει να μην περιμένουν τίποτα από το Υπουργείο. Αν πιστέψει η τοπική αυτοδιοίκηση ότι αυτό που μας χαρακτηρίζει σαν κοινωνία είναι η παιδεία και ο πολιτισμός, τα ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. ήταν ο καλύτερος θεσμός που έχει δημιουργηθεί στην περιφέρεια. Αυτό που πρέπει να καταλάβουμε είναι ότι ο πολιτισμός προηγείται της πολιτικής. Επίσης, θα πρέπει τα περιφερειακά θέατρα να παρέχουν υψηλού επιπέδου παραστάσεις, τις οποίες να παρακολουθούν τα παιδιά, μόνο έτσι μπορεί να σωθεί ο θεσμός των ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ., αυτή τη λειτουργία πρέπει να θέλει και να παλέψει γι’ αυτήν κάθε κοινωνία.
Δήμος Αβδελιώδης
Γεννήθηκε στη Χίο το 1952. Σπούδασε στη Φιλοσοφική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και στη Δραματική Σχολή Αθηνών. Δίδαξε κινηματογράφο στο τμήμα Επικοινωνίας Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του Παντείου Πανεπιστημίου από το 1993 έως το 1998. Διεύθυνση ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Βορείου Αιγαίου (1997- 2000) και από το 2004 έως το 2010. Το κινηματογραφικό του έργο ποσοτικά μικρό, αλλά εξαιρετικής ποιότητας και μεγάλης εικαστικής δύναμης είναι: ο «Αθέμιτος συναγωνισμός» (1982) μικρού μήκους βραβευμένη στο Φεστιβάλ Δράμας, το πολυβραβευμένο «Δέντρο που πληγώναμε» (1986) Α΄ Βραβείο στο Φεστιβάλ Βερολίνου 1987, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ταινιών Νεότητας, επίσημη συμμετοχή της Ελλάδας, στο Φεστιβάλ Κανών το 1987 στην Εβδομάδα της Κριτικής (Semaine de la critique), Χρυσός και Αργυρός Ελέφαντας καλύτερης ταινίας και σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Νέου Δελχί κ.α. «Η Νίκη της Σαμοθράκης» (1990), «Η εαρινή σύναξις των αγροφυλάκων» (1999), επίσης με πολλά βραβεία στο Φεστιβάλ Βερολίνου (Caligari, Δον Κιχώτης κ.α.), Χρυσό βραβείο στο φεστιβάλ Freistadt της Αυστρίας καθώς και σκηνοθεσίας, βραβείο της ΠΕΚΚ, της Fipresci (Διεθνής Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου) και βραβείο κοινού στο 40ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Έχει ακόμη σκηνοθετήσει τις θεατρικές παραστάσεις: «Μορφές από το έργο του Βιζυηνού» (1993) με την Άννα Κοκκίνου, «Παράσταση με τρία ελληνικά παραμύθια»(1997), η παράσταση Καραγκιόζη «Λίγ’ απ’ όλα» (2001), «Άσμα Ασμάτων» (2003) «Ιχνευτές» (Σοφοκλή) (2010), «Μαράν Αθά» (2010), «Τελευταία μαγνητοταινία του Κραπ» (Μπέκετ), «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον» (Βιζυηνός).
Έγραψαν για την παράσταση
«Ο Αβδελιώδης, αντιμετώπισε το έργο σαν «λειτουργία», χωρίζοντάς το σε επεισόδια και στάσιμα. Διδαγμένοι στις απαιτήσεις του λόγου με ιερότητα, οι δύο ηθοποιοί εκτελούν την πρόζα σαν εκκλησιαστική μουσική παρτιτούρα, απογειώνοντας την πεμπτουσία του περιεχομένου μέσα από μια ατμόσφαιρα μυσταγωγίας. Η απόδοση των εσωτερικών ρυθμών της ποιητικής πρόζας του Βιζυηνού οδηγεί σε πρωτόγνωρες ψυχικές σφαίρες και τον θεατή, προσφέροντάς μας γενναιόδωρα ένα φάρμακο ψυχής και καθαρής αισθητικής.»
«Ελευθεροτυπία», Ιωάννα Κλεφτόγιαννη
«Παρακολούθησα την παράσταση και εκστασιάστηκα. Μια ψυχαγωγική βραδιά όπου το χιούμορ αντισταθμίζει το έρεβος της ανθρώπινης ύπαρξης στα μισοσκότεινα.»
Critique.gr, Κωνσταντίνος Μπούρας
«Πάει και τελείωσε: Ο Δήμος Αβδελιώδης είναι Δάσκαλος. Ο τρόπος που δίδαξε στον νεαρό Γιώργο Νικόπουλο – έναν εξαιρετικό προφανώς δέκτη χωρίς, όμως καμία πείρα – το διήγημα του Γεωργίου Βιζυηνού «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον», σε διασκευή και σκηνοθεσία του, είναι καθηλωτικός: δεν είναι που το παιδί πάλλεται από συγκίνηση, δεν είναι που «αναδεύει» σαγηνευτικά στο σανίδι, είναι, κυρίως, η καθαρότητα με την οποία καταφέρνει να αποδώσει, να μεταγγίσει στον θεατή τον λόγο του Βιζυηνού – μία γλώσσα σίγουρα εντελώς άγνωστή του πριν δουλέψει το κείμενο. Δείτε τον! Και ακούστε τον!»
«Τα Νέα», Γιώργος Δ.Κ Σαρηγιάννης
Συντελεστές της παράστασης
Παίζουν : Γιώργος Νικόπουλος, Δανάη Ρούσσου
Σκηνοθεσία – Διασκευή: Δήμος Αβδελιώδης
Μουσική: Βαγγέλης Γιαννάκης
Διδασκαλία λόγου & κίνησης – Σκηνική όψη: Δήμος Αβδελιώδης
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
