«Θα πρεπει ν’ αντιμετωπισουμε το νερο ως ειδος εν ανεπαρκεια»

Στην Κομοτηνή βρέθηκε την περασμένη εβδομάδα ο βουλευτής Λάρισας και πολιτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ για τον τομέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Βασίλης Έξαρχος, με τον οποίο συνομιλήσαμε, στο περιθώριο της συνέντευξης τύπου που παραχώρησε, για τα σημαντικά προβλήματα των αγροτών αλλά και την ανάγκη μιας σοβαρής πολιτικής της ελληνικής πολιτείας για το νερό.

Τεύτλα και ΕΒΖ

ΠτΘ: Να ξεκινήσουμε από το πρόβλημα που παρουσιάζουν τα εργοστάσια ζάχαρης της Ξάνθης και της Λάρισας. Από τα όσα διαπιστώνω από δηλώσεις που έχετε κάνει στην εφημερίδα «Εμπρός», μιλάτε για «ένα παραμύθι δίχως τέλος, ύστερα από την απαράδεκτη σκανδαλώδη απόφαση της διοίκησης της Ελληνικής Βιομηχανίας Ζάχαρης να κηρύξει άγονο το σχετικό διαγωνισμό και την ανακοίνωση ότι θα γίνουν απευθείας διαπραγματεύσεις…»

Β.Ε.: Είχαμε πει από την αρχή ότι η κυβέρνηση στο θέμα της τευτλοκαλλιέργειας και της ΕΒΖ δεν είχε μια ολοκληρωμένη πολιτική. Αυτό φάνηκε από το γεγονός ότι, όταν πήγε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν είχε ούτε σχέδιο διαπραγμάτευσης. Γι’ αυτό το λόγο η Ελλάδα ήταν η πρώτη χώρα που έσπευσε να αποσύρει την ποσόστωσή της, η πρώτη χώρα που έκλεισε ουσιαστικά δύο εργοστάσια λόγω της απόφασης ν’ αποσύρει πάνω από το 50% της ποσόστωσης που είχε. Ο κ. Καραμανλής, ο οποίος είχε αναλάβει προσωπική δέσμευση, είχε πει ότι τα δύο εργοστάσια της Λάρισας και της Ξάνθης, σε 18 μήνες, θα μετατρεπόταν σε εργοστάσια παραγωγής βιοαιθανόλης. Είχαμε πει τότε ότι για να γίνει αυτό προϋποτίθεται οικονομοτεχνική μελέτη καθώς και μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων, λόγω του ότι θα γινόταν μια αλλαγή δραστηριότητας των συγκεκριμένων βιομηχανιών.

Από την εξέλιξη φάνηκε ότι η αυτή η αδυναμία συγκρότησης της συγκεκριμένης πολιτικής είχε σαν αποτέλεσμα σήμερα να καλλιεργούνται σε ολόκληρη τη χώρα μόνο 140.000 στρέμματα. Στην Ορεστιάδα όπου βρέθηκα μετέφερα ότι αυτό αποτελεί επισφάλεια στη λειτουργία των 3 εργοστασίων, διότι με 140.000 στρέμματα υπολειτουργούν. Αποτέλεσμα είναι να υπάρχει ανασφάλεια για την προοπτική και το εργασιακό μέλλον των εργαζομένων.

Εμείς καταλογίζουμε ευθύνη στην κυβέρνηση στο ότι από την αρχή δεν έριξε βάρος στο να εξασφαλίσει την πρώτη ύλη, άρα να ικανοποιήσει τους παραγωγούς τεύτλων με τους χειρισμούς που θα έκανε στο προϊόν. Θέλησε κυρίως να καλύψει οικονομικές τρύπες της εταιρίας και κυρίως της Αγροτικής Τράπεζας που είναι ο βασικός μέτοχος. Το αποτέλεσμα ήταν να φύγουν οι αγρότες από την καλλιέργεια, διότι δεν τους συνέφερε και τώρα ν’ αντιμετωπίζουν προβλήματα ως προς το να επανέλθουν.

ΠτΘ: Ο ένας βασικός κρίκος της αλυσίδας είναι οι αγρότες και ο άλλος οι εργαζόμενοι στους οποίους αναφερθήκατε, επομένως θίγονται δυο επαγγελματικές τάξεις.

Β.Ε.: Ακριβώς κι εμείς αναρωτιόμαστε: τι σημαίνει το κηρύσσεται άγονος ο σχετικός διαγωνισμός και η διοίκηση της Ελληνικής Βιομηχανίας Ζάχαρης θα συνεχίσει απευθείας διαπραγματεύσεις και μάλιστα με αλλαγή των όρων του διαγωνισμού; Παρά το ότι πέρασαν αρκετές μέρες και μιλήσαμε για απόφαση «σκανδαλώδη και ακατανόητη» και ζητήσαμε εξηγήσεις από την κυβέρνηση δεν υπήρξε καμία εξήγηση μέχρι σήμερα.

Αντιθέτως, διαπιστώθηκε ότι η μία από τις ενδιαφερόμενες εταιρίες, η αμερικανική, πανηγύριζε τη μία μέρα ότι κέρδισε το διαγωνισμό και, όταν την επόμενη μέρα μιλήσαμε για αντιφάσεις (από τη μια κηρύσσεται άγονος ο διαγωνισμός κι από την άλλη η εταιρεία πανηγυρίζει), η κυβέρνηση δεν απάντησε, αλλά η εταιρία άλλαξε την ιστοσελίδα της. Αυτό δημιουργεί πολλά ερωτηματικά και η κυβέρνηση έχει την ευθύνη να δώσει εξηγήσεις στους αγρότες, στους φορείς της Θράκης και σ’ εμάς που τους ελέγχουμε μέσα και έξω από τη Βουλή.

ΠτΘ: Τι είδους υποθέσεις κάνετε σε σχέση με τη διγλωσσία κυβέρνησης – αμερικανικής Cal West και αναφορικά με τα σημεία της αλλαγής του διαγωνισμού;

Β.Ε.: Δεν θέλουμε να κάνουμε υποθέσεις, θέλουμε να χειριστούμε υπεύθυνα αυτά τα θέματα και γι’ αυτό περιμένουμε εξηγήσεις επίσημα από την κυβέρνηση. Σε κάθε περίπτωση, αυτή η μετατροπή των εργοστασίων της Λάρισας και της Ξάνθης σε εργοστάσια βιοαιθανόλης θα γινόταν με σκοπό να ενισχυθεί η τοπική παραγωγή. Αυτό μας έλεγε η κυβέρνηση στην αρχή, με το αιτιολογικό ότι δε θα χαθούν θέσεις εργασίας κι επιπλέον θα βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της ΕΒΖ αναφορικά με τα άλλα τρία εργοστάσια. Μόνο που διαπιστώνουμε ότι δεν συνέβη τίποτε από τα δύο, καθώς τα δυο εργοστάσια δεν μετατρέπονται σε εργοστάσια βιοαιθανόλης, συζητείται να γίνει εισαγωγή πρώτων υλών, άρα δεν εξυπηρετούνται τα συμφέροντα των αγροτών αυτών των περιοχών, ενώ δεν εξασφαλίζεται και η βιωσιμότητα της ΕΒΖ. Η πολιτική της κυβέρνησης στο συγκεκριμένο θέμα οδηγεί την τευτλοκαλλιέργεια σε συρρίκνωση, Η ΕΒΖ διαλύεται και οι εργαζόμενοι οδηγούνται στην ανασφάλεια και πιθανόν στην ανεργία.

Βαμβάκι: η πρόταση του ΠΑΣΟΚ

ΠτΘ: Τα τεύτλα ήταν μια σημαντική παραγωγή για την περιοχή μας. Τρία άλλα βασικά προϊόντα για τη χώρα μας είναι το βαμβάκι, ο καπνός και το λάδι. Το βαμβάκι το γνωρίζετε πολύ καλά, όπως και το ότι στη Θεσσαλία υπήρξε το πεδίο δυναμικών διεκδικήσεων των αγροτών της περιοχής σας.

Β.Ε.: «Όλα τα κιλά, όλα τα λεφτά»…

ΠτΘ: Θεωρείτε ότι οι αγρότες πρέπει να προετοιμαστούν κάποια στιγμή για μείωση των καλλιεργούμενων εκτάσεων βάμβακος, μια και είναι μια υδρόφιλη καλλιέργεια η οποία προφανώς δε θα επιδοτείται εφόρου ζωής.

Β.Ε.: Εδώ υπήρξε μια αντίφαση της κυβέρνησης. Το 2004 πανηγύριζε διότι πέτυχε ν’ αυξήσει την έκταση των στρεμμάτων που θεωρούνταν επιλέξιμες από 3 εκατ. στρέμματα σε 3,7 εκατ. στρέμματα, με αποτέλεσμα η ενίσχυση να πέσει χαμηλά για την Ελλάδα, στα 54 ευρώ ενώ για την Ισπανία είναι πολύ περισσότερο.

Τώρα, πανηγυρίζει εκ νέου γιατί με βάση τη νέα συμφωνία που έγινε για τον κανονισμό για το βαμβάκι οι επιλέξιμες εκτάσεις για την Ελλάδα θα είναι 2,5 εκατ. στρέμματα και βεβαίως υπάρχει η δυνατότητα, ανάλογα με τα στρέμματα που θα καλλιεργηθούν, η συνδεδεμένη ενίσχυση να φτάσει τα 80 ευρώ. Είναι μια απόδειξη αντιφάσεων, δεν υπάρχει ολοκληρωμένη πολιτική για το προϊόν.

Το 2004 η θέση μας ήταν καθαρή. Να διασφαλίσουμε την απορρόφηση του συνόλου των πόρων με τις λιγότερες καλλιεργητικές δαπάνες, ώστε ν’ αξιοποιήσουμε τους πόρους, να μειώσουμε την κατανάλωση νερού και εφοδίων και ν’ αυξήσουμε το αγροτικό εισόδημα, να μπαίνουμε ταυτόχρονα σε άλλες καλλιέργειες σε μια περίοδο συζήτησης γύρω από το ότι εκτός από τις παραδοσιακές καλλιέργειες πρέπει να δοκιμάσουμε και άλλες.

Αυτές τις «άλλες», όμως, δε μπορούμε να τις εφαρμόσουμε στα ορεινά της Ροδόπης για να έρθω και στο θέμα του καπνού που ενδιαφέρει. Αυτές οι οικογένειες που ζουν εκεί, με την παραδοσιακή μορφή της οικογένειας που δουλεύει σ’ ένα προϊόν, έχουν μια κουλτούρα καλλιέργειας καπνού που διασφαλίζει το εισόδημα κι επιπλέον τη συνοχή της οικογένειας. Ο κόσμος εκεί είναι φτωχός, ο κλήρος είναι μικρός, οι κάτοικοι δεν έχουν γραμματικές γνώσεις για να μπορέσουν να μπουν σε μια άλλη καλλιέργεια αλλά και τα εδάφη είναι σύνθεσης που δεν επιτρέπει την καλλιέργεια άλλων προϊόντων. Γι’ αυτό επιμένουμε ότι η άδικη απόφαση του 2004 για τη μεταφορά του 50% των ενισχύσεων μετά το 2009 στο δεύτερο πυλώνα πρέπει ν’ αλλάξει.

Καπνός, μονοκαλλιέργεια

ΠτΘ: Να θυμηθούμε ότι σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης έγιναν κινήσεις από την ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ Κατερίνα Μπατζελή ενώ συντάχθηκε και ο ευρωβουλευτής της ΝΔ Γιάννης Γκλαβάκης. Ας μην ξεχνάμε, όμως, ότι η αρμόδια επίτροπος κ. Φίσερ Μπόελ δεν έχει την καλύτερη γνώμη για τον καπνό.

Β.Ε.: Υπάρχει μια απόφαση από το Ε.Κ. αλλά τα περιθώρια ν’ αλλάξει μια απόφαση, όταν μάλιστα για τέσσερα χρόνια δεν ετέθη αυτό το ζήτημα από την ελληνική κυβέρνηση στην Ε.Ε., είναι πολύ στενά. Ο Γ. Παπανδρέου συναντήθηκε με την κ. Μπόελ και της έθεσε ότι πρέπει ν’ αλλάξει αυτή η απόφαση γιατί διαφορετικά θα είναι καταστροφική για ορισμένες περιοχές.

ΠτΘ: Για κάποιες περιοχές άλλες, όπου έχουμε μονοκαλλιέργειες, το ΠΑΣΟΚ έχει πρόγραμμα που να δίνει λύσεις ως προς το με τι θα μπορούσαν ν’ αντικατασταθούν;

Β.Ε.: Έχουμε πει ότι με βάση τις εξελίξεις στην παγκόσμια γεωργία, όπου έρχεται στην επιφάνεια η αδυναμία να καλυφθούν οι διατροφικές ανάγκες στον πλανήτη και με δεδομένο ότι έχουμε συγκριτικά πλεονεκτήματα, θεωρούμε ότι ο βασικός προσανατολισμός του αγροτικού τομέα της χώρας μας θα πρέπει να είναι ο αγροτοδιατροφικός, δηλαδή η παραγωγή τροφίμων ζωικής και φυτικής προέλευσης και αλιείας.

Παράλληλα, θα πρέπει να εκσυγχρονίσουμε τις βασικές καλλιέργειες, δηλαδή να βελτιώσουμε την ποιότητα στον καπνό, να μειώσουμε το κόστος παραγωγής. Το ίδιο και στο βαμβάκι κι επιπλέον να μειώσουμε το κόστος του νερού.

Στη νομαρχία Ροδόπης, είχαμε μια συνάντηση κι εκεί αποφασίσαμε ότι πρέπει να προχωρήσουν τα έργα εγγείων βελτιώσεων που έχουν να κάνουν με αποταμίευση νερού. Προτείνουμε πολιτική αποταμίευσης νερού με μικρούς και μεγάλους ταμιευτήρες, εκσυγχρονισμό των παραδοσιακών αρδευτικών δικτύων, νέες τεχνικές στην άρδευση, με κίνητρα από την πολιτεία για την εξοικονόμηση νερού και μια πολιτική παραγωγής προϊόντων ποιότητας, με ονομασία προέλευσης, με πιστοποίηση και ανάπτυξη συμπληρωματικών δράσεων στον αγροτοτουρισμό.

ΠτΘ: Σ’ αυτόν τον τομέα βρισκόμαστε στο απόλυτο μηδέν.

Β.Ε.: Αυτό είναι ένα πρόβλημα κι εμείς θα διεκδικήσουμε με τους φορείς στο Δ΄ ΚΠΣ να γίνουν δράσεις και έργα ανάπτυξης του αγροτοτουρισμού.

Νερό κι επιβίωση

ΠτΘ: Ενώ κατά καιρούς έχουμε βροχές δεν υπάρχει σχεδιασμός για ν’ αξιοποιηθεί το νερό έστω για την άρδευση, ενώ επιπλέον υπάρχουν περιοχές που αντιμετωπίζουν μεγάλο πρόβλημα υφαλμύρωσης, ειδικά οι παραλιακές, όπου εκεί έχουμε και υδρόφιλες καλλιέργειες όπως το βαμβάκι και ταυτόχρονα περιστασιακούς τουρίστες που επίσης καταναλώνουν νερό. Φαίνεται ότι μας ενδιαφέρει να έχουν προσωρινά εισοδήματα οι αγρότες και όσοι ασχολούνται με τον τουρισμό και στη συνέχεια τίποτε σε σχέση με το νερό, το οποίο ξεχνάμε ότι είναι το μέλλον για τον άνθρωπο και το περιβάλλον. Οι προτάσεις που κάνατε προϋποθέτουν η πολιτεία να βάλει το χέρι στην τσέπη και ταυτόχρονα θα έχει ένα σοβαρό γράμμα για τα αρδευτικά προβλήματα.

Β.Ε.: Το θέμα του νερού είναι από τα θέματα που την επόμενη περίοδο σε όλο τον κόσμο θα παίξουν καθοριστικό ρόλο λόγω των κλιματικών αλλαγών. Άρα, θα πρέπει να κάνουμε δυο πράγματα: πρώτον να έχουμε μια ξεκάθαρη πολιτική για τη διαχείριση και τις χρήσεις του νερού, για τους φορείς που το διαχειρίζονται, μια και πολλές περιοχές της Ελλάδας αντιμετωπίζουν πρόβλημα ύδρευσης. Επίσης, πολλές περιοχές της χώρας θα έχουν απώλεια παραγωγής και οι αγρότες δε θα πάρουν παραγωγή λόγω των καιρικών συνθηκών και της έλλειψης του νερού. Θα πρέπει να γίνουν αλλαγές στους φορείς διαχείρισης του νερού: να είναι σοβαροί και να έχουν τη δυνατότητα να κάνουν τη διαχείριση.

Επίσης, θα πρέπει ν’ αντιμετωπίσουμε το νερό ως είδος εν ανεπαρκεία. Άρα, στο σχεδιασμό των έργων που θα κάνουμε η προτεραιότητά μας θα πρέπει ν’ αφορά στην εξοικονόμηση νερού, γι’ αυτό αναφέρθηκα σε εκσυγχρονισμό των υπαρχόντων αρδευτικών δικτύων και παράλληλα σχεδιασμό κι εκτέλεση έργων αποταμίευσης νερού, για να μη χάνεται το νερό το χειμώνα και μας λείπει το καλοκαίρι, για την ύδρευση και την άρδευση, γιατί το νερό το χρειαζόμαστε ό,τι κι αν καλλιεργήσουμε. Βέβαια, θέλουμε προϊόντα που να καταναλώνουν μικρότερες ποσότητες νερού. Μ’ αυτόν τον τρόπο θ’ αντιμετωπίσουμε και τα προβλήματα υφαλμύρωσης γιατί είναι αλληλένδετα. Ως γνωστόν, τα έργα αποταμίευσης νερού εμπλουτίζουν τον υδροφόρο ορίζοντα και καταπολεμούν την υφαλμύρωση ή την επιβάρυνση με ύλες επικίνδυνες για τη δημόσια υγεία.

ΠτΘ: Μάλλον εδώ χρειάζεται το παλιό σύνθημα του ΠΑΣΟΚ «εδώ και τώρα».

Β.Ε.: Εδώ και χθες. Σήμερα (την περασμένη Παρασκευή) το Πολιτικό Συμβούλιο του ΠΑΣΟΚ συζήτησε το θέμα του νερού και σ’ αυτό έχω στείλει τις προτάσεις μου.

Με βάση τις κλιματικές αλλαγές και τα φαινόμενα της λειψυδρίας δημιουργούνται κίνδυνοι και για την αγροτική παραγωγή και για την ύδρευση πολλών περιοχών. Θεωρούμε ότι στην Ε.Ε. πρέπει να υπάρξει μια νέα πολιτική για την αντιμετώπιση των κινδύνων στην παραγωγή από τις κλιματικές αλλαγές και γι’ αυτό το λόγο θα πρέπει να υπάρξουν και νέοι πόροι.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.