Τα τσιγαρα, τα ποτα, τα ξενυχτια…και το γαλα

Περίπτερα. Μετά τα μάρμαρα και τις αρχαιότητες είναι η δεύτερη τουριστική ατραξιόν της Ελλάδας, μοναδικής έμπνευσης μικρομάγαζο της Ευρώπης, όπου βρίσκει κανείς από παραμάνα, πιαστράκι για τα μαλλιά, οπωσδήποτε τσιγάρα, μέχρι παγωτό, αναψυκτικό, μπύρα και γάλα…

Αυτά τα τελευταία αγαθά αποτέλεσαν για τα περίπτερα της Κομοτηνής αφορμή πολλοί περιπτερούχοι να δεχθούν μηνύσεις και σε κάποιες των περιπτώσεων κυρώσεις.

Η ιστορία των περιπτέρων ξεκινά μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, σε εφαρμογή κοινωνικής πολιτικής του κράτους που ήθελε να δώσει οικονομική βοήθεια στους αναπήρους πολέμου, τιμής ένεκεν. Οι πρώτοι αυτοί ιδιοκτήτες με το γήρας απέκτησαν το δικαίωμα της ενοικίασης των περιπτέρων τους σε νεότερους σε ηλικία εργαζομένους, οι οποίοι εξελίχθηκαν σε επαγγελματίες εμπλουτίζοντας το περίπτερο εκτός των τσιγάρων και με άλλα προϊόντα τα οποία διαθέτουν στην αγορά.

Με τον καιρό, οι δημοτικές αρχές, διαπιστώνοντας ότι ο αρχικά καθορισμένος χώρος του περιπτέρου επεκτείνεται σε βάρος της εξυπηρέτησης των πεζών με κατάληψη των πεζοδρομίων, ανάγκασε τους περιπτερούχους να περιοριστούν στα 12τμ διαγραμμίζοντας μάλιστα τον χώρο. Η επιπλέον κατάληψη φορολογείται με την επιβολή προστίμου.

Τα περίπτερα επέκτειναν την «επικράτεια» τους, βάσει αποφάσεων του υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας, με ψυγεία για την πώληση αναψυκτικών και παγωτών, στις οποίες καθορίζονται και οι τρόποι διάθεσης των προϊόντων, απόκτησης αδείας κλπ.

Η πρόεδρος του σωματείου ενοικιαστών περιπτέρων κ. Χρύσα Αγγέλου αναφέρει ότι παράπονο όλων των ενοικιαστών περιπτέρων αποτελεί ότι κανείς δεν δείχνει την απαιτούμενη κατανόηση για τον κλάδο και όλοι ακολουθούν μια πολιτική προστίμων. Απαριθμεί ένα – ένα τα προβλήματα ξεκινώντας από το καθεστώς ιδιοκτησίας. «Είμαστε οι μόνοι επαγγελματίες που δεν ξέρουμε τι ξημερώνει αύριο. Ενοικιάζουμε το περίπτερο με υψηλό μίσθωμα, που πολλές φορές φτάνει στα 600-800 ευρώ, και επειδή οι ιδιοκτήτες είναι όλοι γέροι, αν τυχόν φύγουν από τη ζωή, κινδυνεύουμε, ανάλογα με την απόφαση που θα πάρει ο νέος ιδιοκτήτης, σε τρεις μήνες να του παραδώσουμε το περίπτερο και να αναζητήσουμε άλλη δουλειά. Να αναφέρω για παράδειγμα τα περίπτερα συναδέλφων στη Φιλιππουπόλεως, στο ΚΤΕΛ, στην «Πλάκα», στην Πρυτανεία, που έκλεισαν επειδή οι ιδιοκτήτες εξέλειπαν.

Από την άλλη, τα περίπτερα είναι κατασκευές 50 χρόνων, χρειάζονται συντήρηση και φροντίδα, που συνεπάγεται μια δαπάνη την οποία δεν μπορούμε να επιφορτιστούμε αφού είναι αβέβαιο το μέλλον μας.

Εμείς έχουμε μια πρόταση προς τη δημοτική αρχή. Καλό θα ήταν, όταν εκλείψουν με τη φυσική εξέλιξη της ζωής οι ιδιοκτήτες, να αναλαμβάνει αυτή τα περίπτερα, να τα συντηρήσει, να τα διαμορφώσει στις διαστάσεις που θέλει και με κάποιο τρόπο να τα διαθέτει στους ενδιαφερόμενους ενοικιαστές. Με τον τρόπο αυτό θα κατοχυρωθούμε κι εμείς».

Καίγονται στο γάλα…

Οι περιπτερούχοι δηλώνουν πιστοί στις υποχρεώσεις τους απέναντι στην Πολιτεία, ενώ βρίσκονται αντιμέτωποι καθημερινά με ελέγχους και ένα αλληλοεπικαλυπτόμενο νομικό καθεστώς αρμοδιοτήτων, που μόνο σύγχυση δημιουργεί και δίνει το δικαίωμα σε ανταγωνιστές τους να ερμηνεύουν κατά το δοκούν κάποιες διατάξεις με αποτέλεσμα καταγγελίες και ταλαιπωρία στις δημόσιες υπηρεσίες. Παράλληλα αντιπαραβάλλουν την κατάσταση που επικρατεί στην Κομοτηνή, με αυτή γειτονικών πόλεων, όπου τα περίπτερα είναι κόσμημα της πόλης.

Στο επίμαχο θέμα της πώλησης φρουτοποτών, μπύρας, γάλακτος και γιαούρτης αντιτείνουν ότι μπορεί το άρθρο 47 της Αβ85778-9-1983(ΦΕΚ526Β) απόφασης του υπουργού Υγείας και Πρόνοιας να εξαιρεί «τους εμφιαλωμένους ή εγκυτιωμένους, σακχαρούχους ή μη φυσικούς χυμούς ή συμπυκνωμένους χυμούς εσπεριδοειδών ή άλλους χυμούς φρούτων ή λαχανικών, καθώς και εμφιαλωμένων ή εγκυτιωμένων μπυρών και τυποποιημένου έτοιμου καφέ», αλλά σε επόμενη παράγραφο (6) αναφέρει ότι τα εμφιαλωμένα ή εγκυτιωμένα αναψυκτικά ποτά, οι μπύρες και ο τυποποιημένος έτοιμος καφές, αν πρόκειται αν καταναλωθούν αμέσως, θα προσφέρονται με σωληνίσκο αναρροφήσεως μιας χρήσεως (καλαμάκι) αποστειρωμένο και τοποθετημένο σε ιδιαίτερη κλειστή θήκη από αδιάβροχο χαρτί ή πλαστική». Στα δύο αυτά σημεία της υπουργικής αποφάσεως στηρίζουν τη θέση τους για την πώληση μπύρας, για την οποία όμως δεν καταλαβαίνουν γιατί πρέπει να είναι «εγκυτιωμένη» και όχι «εμφιαλωμένη».

Στο δεύτερο θέμα της πώλησης γάλακτος και γιαούρτης, θεωρούν, ότι εφόσον πωλούν παγωτά, ένα είδος εξαιρετικά ευαίσθητο, γιατί να μη μπορούν να πωλούν γάλα και γιαούρτη, αφ’ όσον τα ψυγεία και η αποθήκευση των προϊόντων πληρούν όλες τις υγειονομικές διατάξεις και κανονισμούς, ενώ εξυπηρετούν τις ανάγκες των πολιτών όλες τις ώρες της ημέρας, καθώς είναι τα τελευταία καταστήματα που κλείνουν. «Οι φοιτητές της πόλης είναι αυτοί που ωφελούνται περισσότερο και οι εργαζόμενοι, καθώς το πρωί πηγαίνοντας στις δουλειές τους μαζί με τα τσιγάρα, την εφημερίδα, τη σοκολάτα, παίρνουν και το γάλα τους».

Τσιγάρα

Ίσως η πώληση αυτών των προϊόντων να θεωρείται αθέμιτος ανταγωνισμός από άλλους επαγγελματίες, εφόσον από τις υγειονομικές αρχές δεν προβάλλεται καμία ένσταση, αλλά τα προβλήματα του κλάδου είναι πολλά.

Χαρακτηριστικές οι παρατηρήσεις της κ. Αγγέλου «Η ζωή μας όλη, με όλες τις καιρικές μεταβολές, περνάει μέσα στο κουτί του περιπτέρου. Όποιος έχει κάποιον να τον βοηθά μπορεί να ξεκουραστεί για λίγο.

Ουσιαστικά αν υπολογίσουμε ότι όλη η οικογένεια απασχολείται μέσα στο περίπτερο ανά επτάωρη – οκτάωρη βάρδια, το μεροκάματο είναι λίγο. Όμως ξέρουμε ότι από τη στιγμή που θα ανοίξουμε το πρωί, ένα μεροκάματο θα βγει, γιατί υπάρχουν επαγγελματίες που δεν είναι σίγουροι ούτε γι΄ αυτό. Ο κλάδος μας βάλλεται από παντού. Εμείς μπορεί να έχουμε απλωθεί ολόγυρα, αλλά δεν είμαστε οι μόνοι της αγοράς κι αυτό το τονίσαμε και στο δημοτικό συμβούλιο. Νομίζω ότι κάπου γίναμε κατανοητοί. Ούτε ο αριθμός των περιπτέρων όμως που ενοχλούν είναι τόσο μεγάλος, σε σχέση με τον αριθμό των άλλων καταστημάτων. Με το ύψος των ενοικίων, των υποχρεώσεων που έχουμε, είμαστε αναγκασμένοι να αυξήσουμε το εμπόρευμα που διαθέτουμε. Υπακούμε στον νόμο της αγοράς. Κάποιο εμπόρευμα είναι αυτό που κρατά το κάθε μαγαζί και αυτό κάνουμε κι εμείς, προσπαθούμε να κρατήσουμε το μαγαζί μας για να ζήσουμε τις οικογένειές μας.

Ο κόσμος δεν ξέρει πολλές λεπτομέρειες της δουλειάς μας και γι΄ αυτό είναι δικαιολογημένος, όταν λέει πχ ότι το νερό είναι ακριβό, αλλά το περίπτερο δεν πρέπει να κλείσει, είναι η παράδοση της Ελλάδας. Οι δουλειές σε σύγκριση με τα παλαιότερα χρόνια έχουν μειωθεί, διότι ο κόσμος μπορεί να αγοράζει τα είδη μας και από τα καταστήματα, παράλληλα όμως έχουμε να αντιμετωπίσουμε τον ανταγωνισμό στην πώληση των τσιγάρων από το ψιλικατζίδικο της γειτονιάς, τα κυλικεία στις υπηρεσίες μέχρι βενζινάδικα. Είναι ένα θέμα που απασχολεί κάθε συγκέντρωσή μας. Εμείς νοικιάζοντας το περίπτερο πληρώσαμε στον ιδιοκτήτη και την άδεια για πώληση τσιγάρων. Τι νομίζεται ότι πληρώνουμε το ένα επί ένα; Διότι υποτίθεται ότι όταν ο ιδιοκτήτης πήρε το περίπτερο, του έδωσαν και την άδεια για να πουλάει τσιγάρα. Το ψιλικατζίδικο τι πλήρωσε; Επίσης υπάρχουν και τα καταστήματα χονδρικής που πωλούν τις κούτες των δέκα πακέτων χονδρική. Όλοι έχουμε παράπονο, αλλά τι να κάνουμε;…Μετά κυνηγάνε εμάς για τις εμφιαλωμένες μπύρες».

Ευάλωτοι επαγγελματίες

Η μέρα τους ξεκινά νωρίς το πρωί και κλείνουν αργά το βράδυ, έχουν να αντιμετωπίσουν το ψέμα του πελάτη τους, την κλεψιά του περαστικού, αλλά επειδή είναι ευάλωτες οι κατασκευές και την ληστεία. Προσωπικό παράδειγμα μεταφέρει και η πρόεδρος του Σωματείου, ενώ μέλος που διατηρεί την ανωνυμία του αναφέρει κλοπή χιλίων ευρώ, καταγγέλλοντας: «δεν υπάρχει αστυνομία για να προλαμβάνει. Οι πεζές περιπολίες είναι απογευματινοί περίπατοι των δοκίμων. Έχουμε ανάγκη από βραδινές περιπολίες που να προλαμβάνουν, τι να το κάνω αν μετά την ληστεία, που θα μας κοστίσει και την επισκευή του περιπτέρου – το οποίο δεν είναι και δικό μας- πάμε να καταθέσουμε, να πάρουν αποτυπώματα, κλπ. Είναι κάτι που δεν θα δώσει τίποτε. Τα λεφτά μου τα έχασα, θα χάσω και το μεροκάματο;».

Προσπαθώντας να έχουν καλύτερες συνθήκες διαβίωσης έχουν δεσμευθεί με συμβάσεις 5ετούς διάρκειας με εταιρείες τσιγάρων, που ενοικίασαν την στέγη για τοποθέτηση τεντών με στόχο την προβολή των προϊόντων τους, οι οποίες όμως πληρώνουν το ενοίκιο στους ιδιοκτήτες, αλλά δεν καταβάλουν το ποσοστό που έχει συμφωνηθεί στους ενοικιαστές για να πληρώνουν το ηλεκτρικό που θα φωτίζει τις διαφημίσεις τους. Καταγγέλλει η κ. Αγγέλου «τον πρώτο χρόνο πριν ακόμη τοποθετήσουν καλά – καλά τις διαφημιστικές τους τέντες μας έδωσαν το ποσό που δικαιούμασταν, τη δεύτερη χρονιά καθυστέρησαν τόσο, μέχρι αγανακτήσεως, και από τότε δεν πήραμε δραχμή. Επιπλέον, ενώ δεν τηρούν οι ίδιοι τις συμφωνίες και για την συντήρηση των κατασκευών τους, εμείς δεν μπορύμε να κάνουμε τίποτε αφού υπάρχει η δέσμευση των πέντε χρόνων».

Μπορεί το μεροκάματο να βγαίνει, αλλά και τα προβλήματα είναι πολλά. Μέσα από τα λίγα τετραγωνικά του μέτρα το περίπτερο εξυπηρετεί έκτακτες ανάγκες σίτισης και αναπληρώνει οικογενειακές ελλείψεις όλες τις ώρες και μέρες του χρόνου, αποτελώντας αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας του Έλληνα. Χρειάζεται τη φροντίδα και τη συμπαράσταση των τοπικών αρχών, που κάποιες φορές είναι ευχής έργον να μη φείδονται χρημάτων ή μεμψιμοιρούν αποφάσεων.

Έφη Μωραΐτου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.