Συναυλια με εργα του Μανου Χατζιδακι

Συναυλία με έργα του Μάνου Χατζιδάκι θα λάβει χώρα το βράδυ του Σαββάτου στις 9.00 στο ξενοδοχείο Ρωξάνη στη Μαρώνεια τα οποία θα ερμηνεύσουν η Άννα Παπαγιαννάκη στη φωνή και η Ειρήνη Γκοβάτσου στο πιάνο. Συνδιοργανωτής, μαζί με τον δήμο Μαρώνειας, είναι η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ροδόπης – Έβρου. Στο πλαίσιο της προετοιμασίας της συναυλίας οι δυο ερμηνεύτριες βρίσκονται από την Δευτέρα στην Μαρώνεια για πρόβες και τις συναντήσαμε για μια συζήτηση γύρω από τα πρώτα τους βήματα στο πιάνο και το τραγούδι για ν’ ανακαλύψουμε τα ενδιαφέροντα και την αγάπη τους για τη μουσική, την συνέπεια που επιδεικνύουν και εν αναμονή ν’ απολαύσουμε το ταλέντο τους.

Ε. Γκοβάτσου

«Κάθε εποχή στη μουσική έχει κάτι διαφορετικό να δώσει στη μελέτη»

ΠτΘ: Γεννηθήκατε στην Κάλυμνο. Πότε ξεκινήσατε την ενασχόληση με την μουσική;

Ε.Γ.: Ξεκίνησα στα 9 μου χρόνια. Ήταν δάσκαλός μου ο Γιάνης Μπουφίδης ο οποίος εξελίχθηκε σε συνθέτη, όταν έφυγε από την Κάλυμνο κι έπειτα. Μέχρι τα 15 μου χρόνια μελετούσα πιάνο μαζί του και στη συνέχεια ήταν δύσκολο γιατί δεν υπήρχε κάποιος να συνεχίσω. Είχα έναν θείο μου που ζούσε στην Ρόδο και ήταν οδοντίατρος και είχε μια πελάτισσα που ήταν δασκάλα πιάνου και της μίλησε για μένα. Δέχτηκε να με ακούσει, πήγα στη Ρόδο με ανέλαβε και μού παρέδιδε αφιλοκερδώς μαθήματα. Πήγαινα μια φορά τον μήνα – μια και ήμουν παιδί δεν μπορούσα να μετακομίσω στη Ρόδο – έκανα μάθημα κι επέστρεφα στην Κάλυμνο, μελετούσα και τον επόμενο μήνα ξαναπήγαινα. Αυτό διήρκησε μέχρι που τέλειωσα το Λύκειο. Έδωσα και προαγωγικές για την Ανωτέρα γιατί παράλληλα είχα δώσει κατατακτήριες στο Εθνικό Ωδείο στο παράρτημα της Ρόδου και μετακόμισα στην Αθήνα για να συνεχίσω τις σπουδές μου.

ΠτΘ: Υπήρχε άρα ένας σαφής προσανατολισμός από την ώρα που ξεκινήσατε την μουσική;

Ε.Γ.: Ναι, η μητέρα μου με ωθούσε καθώς ήταν λάτρης της μουσικής κι έχω κληρονομήσει πολλά στοιχεία από αυτήν. Για τα δεδομένα της Καλύμνου ήταν μια τολμηρή απόφαση επαγγελματικού προσανατολισμού γιατί το επίπεδο στον τομέα της κλασσικής μουσικής ήταν από κάτω του μετρίου μέχρι μηδαμινό. Ακόμη και τώρα είναι πολύ δύσκολο αυτό το είδος να το υιοθετήσει κάποιος.

ΠτΘ: Τα πρώτα ακούσματα κλασσικής μουσικής επομένως ήταν μέσα στο σπίτι.

Ε.Γ.: Η μητέρα μου ήταν δασκάλα και μού έμαθε την κλασσική μουσική, ο πατέρας μου είναι επίσης λάτρης κλασσικής μουσικής κι από εκείνον έμαθα ν’ ακούω την όπερα.

ΠτΘ: Αγαπημένοι συνθέτες στην παιδική ηλικία;

Ε.Γ.: Μού άρεσε πολύ ο Σοπέν και από την όπερα μού αρέσει πολύ ο Βέρντι. Αυτές είναι κατευθύνσεις και συνειδητοποιημένες επιλογές αλλά κάθε είδος έχει κάτι το ξεχωριστό. Δεν μπορώ να πω ότι μού αρέσει αποκλειστικά και μόνο κάποιος συνθέτης. Έχω κάποια έφεση στον Σοπέν και τη ρομαντική περίοδο αλλά μού αρέσει εξίσου κάθε εποχή στη μουσική γιατί έχει κάτι διαφορετικό να δώσει στο θέμα της μελέτης, μουσικολογικά και στυλιστικά.

ΠτΘ: Στο Εθνικό Ωδείο Αθηνών ανοίχτηκαν νέοι ορίζοντες για σας;

Ε.Γ.: Δεν κυνήγησα τότε την μετέπειτα πορεία και καταξίωση. Δοκίμασα να μείνω ένα χρόνο στην Αθήνα αλλά τα πράγματα για μένα ήταν πολύ δύσκολα από άποψη δουλειάς. Η απόφασή μου να επιστρέψω στην Κάλυμνο στηρίχτηκε και σε πρακτικούς λόγους, αν και εκεί δεν ήταν τόσο ευνοϊκές οι καταστάσεις για την προσωπική μου εξέλιξη. Αφοσιώθηκα στη διδασκαλία και άφησα κατά κάποιο τρόπο τις προσωπικές μου φιλοδοξίες, αλλά μέσα από τη διδασκαλία βρέθηκα κάπου αλλού. Τώρα βρίσκομαι σε μια νέα φάση, σε προσανατολισμό ν’ ασχοληθώ με το προσωπικό μου πρόγραμμα.

Στη συνέχεια γνώρισα την Άννα και ήταν καθοριστική η επικοινωνία μας. Γνωριστήκαμε πέρυσι στην Ουγγαρία σ’ ένα σεμινάριο Master Class Πιάνου, δοκιμάσαμε να συνεργαστούμε και ήταν πολύ καλό το κλίμα που επικράτησε και αυτή ήταν η αφετηρία για μια νέα αρχή.

ΠτΘ: Ασχοληθήκατε με την σύνθεση;

Ε.Γ.: Επανήλθα. Τον Ιανουάριο πήρα το πτυχίο της Αντίστιξης με μια υπερπροσπάθεια καθώς πηγαινοέρχομαι στην Αθήνα κάθε μήνα. Συνεχίζω για την Φούγκα, δεν γνωρίζω αν θα συνεχίσω με την Σύνθεση αλλά συνθέτω, καθώς όλες αυτές οι σπουδές είναι σκαλοπάτια για την σύνθεση.

ΠτΘ: Με την Άννα Παπαγιαννάκη θα παρουσιάσετε ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα που έχει παρουσιαστεί ήδη στην Κάλυμνο και την Αθήνα και αφορά σε έργα του Μάνου Χατζιδάκι, όπως «Ο Μεγάλος Ερωτικός», κάτι πολύ ιδιαίτερο.

Ε.Γ.: Ακριβώς. Θέλαμε να ικανοποιήσουμε το προσωπικό μας επίπεδο, εφαρμόζοντας τις γνώσεις και τις δεξιότητές μας, με γνώμονα και την ψυχαγωγία του ακροατή με γνωστά ακούσματα.

ΠτΘ: Πιστεύετε ότι μπορεί κάποιος να ξεκινήσει ν’ αγαπάει και να μαθαίνει μουσική μέσα από το έργο του Χατζιδάκι γιατί το έργο του πέρα από το ενδιαφέρον που παρουσιάζει μουσικά προκαλεί συγκίνηση;

Ε.Γ.: Έχει κάτι ιδιαίτερο ο Χατζιδάκις. Κάποιος ακροατής είτε θα τον αγαπήσει είτε θα τον απορρίψει. Προσωπικά, άργησα να τον ανακαλύψω γιατί τα γούστα και οι βλέψεις μου ήταν στραμμένα αλλού. Όσο περνάει, όμως, ο καιρός, τον μελετάμε σε βάθος, εντοπίζουμε νέα πράγματα, διαφορετικά και όσο παλιώνει κάτι μέσα μας τόσο περισσότερα πράγματα ανακαλύπτουμε κι αυτό είναι το μαγευτικό στη μουσική.

ΠτΘ: Είναι ένα διαρκές ταξίδι που τον προορισμό τον ανακαλύπτεις συνεχώς…

Ε.Γ.: Όσο μεγαλώνει και ωριμάζει ένας καλλιτέχνης βλέπει τα πράγματα από διαφορετική οπτική γωνία.

ΠτΘ: Ποιο ρόλο διαδραματίζει το κοινό και ο χώρος σε μια συναυλία;

Ε.Γ.: Είναι αστάθμητοι παράγοντες. Παίζουν βέβαια ρόλο αλλά ο κυριότερος ρόλος είναι η ψυχολογία αυτού που ερμηνεύει, δηλαδή η ικανότητα που έχει ν’ απομονώνει κάποια πράγματα και ν’ αποδίδει αυτά που πρέπει.

ΠτΘ: Υπάρχει κάποια συναυλία που θυμόσαστε με ιδιαίτερη συγκίνηση;

Ε.Γ.: Όχι και το διάστημα που απείχα από την μουσική και αυτού του είδους την ζωή είναι πολύ μεγάλο, επομένως από τώρα κι έπειτα ξεκινώ να συλλέγω παρόμοιες εμπειρίες.

ΠτΘ: Ελπίζω μια από αυτές να είναι και η συναυλία της Μαρώνειας.

Ε.Γ.: Κι εγώ.

Α. Παπαγιαννάκη

«Η πράξη πρέπει να προηγείται της θεωρίας»

ΠτΘ: Ξεκινήσατε πιάνο από μικρή ηλικία;

Α.Π.: Από τα επτά μου χρόνια στο Δημοτικό Ωδείο της πόλης. Ήταν μια ξεχωριστή δραστηριότητα στη διάρκεια μιας πάντα γεμάτης ημέρας και μια διαδικασία που μού επέτρεπε να παραμένω πολλές ώρες μόνη κι αυτό μού άρεσε.

Παρόλο που τα τρία πρώτα χρόνια είχα ζωγραφίσει ένα κλαβιέ πιάνου πάνω στο γραφείο μου και μελετούσα νοητά οι γονείς μου από έλλειψη εμπιστοσύνης λόγω της ηλικίας μου δεν μού αγόραζαν πιάνο. Ήταν, όμως, κάτι όμορφο και ξεχωριστό και θεωρώ ότι σε όλα τα παιδιά συμβαίνει αυτό όταν καταπιάνονται με την μουσική σε μικρή ηλικία. Ήταν κάτι μαγικό.

ΠτΘ: Ήσασταν σίγουρη ότι η μουσική θα ήταν ένα βασικό κομμάτι της ζωής σας;

Α.Π.: Σίγουρη δεν ήμουν ποτέ αλλά η αλήθεια είναι πως μεγαλώνοντας και αποφασίζοντας με τι θ’ ασχοληθώ σε επίπεδο σπουδών επεδίωξα να είναι ένα σταθερό κομμάτι στη ζωή μου.

ΠτΘ: Ανακαλύψατε κάτι νέο μέσα από τις σπουδές στο Τμήμα Μουσικολογίας;

Α.Π.: Εφόσον ολοκληρώθηκαν πολύ πρόσφατα μπορώ να πω ότι αυτά τα έξι χρόνια ήταν ένα κομμάτι της ζωής μου που μού επέτρεψε να κάνω πάρα πολλά πράγματα στον χώρο της μουσικής, ν’ ακούσω κυρίως διαφορετικές μουσικές κι αυτό πέρα από το ότι με βοήθησε στο να ολοκληρωθούν οι σπουδές μου με τον καλύτερο δυνατό τρόπο μού δίνει έμπνευση για πολλά που θέλω να κάνω στο μέλλον.

ΠτΘ: Παραμένετε στη Θεσσαλονίκη. Ποια είναι τα σχέδιά σας;

Α.Π.: Ο στόχος μου είναι να κάνω μια προετοιμασία την ερχόμενη χρονιά για να μπορέσω ν’ ακολουθήσω κάποιες σπουδές στο τραγούδι, σε μεταπτυχιακό επίπεδο, έξω από τα σύνορα της χώρας όπου θα έχω και άλλες δυνατότητες στα πλαίσια των φοιτητικών μου υποχρεώσεων για συμμετοχή σε συναυλίες, σε διαφορετικούς χώρους και με διαφορετικό ρεπερτόριο, πιο κοντινό στα θέλω μου.

ΠτΘ: Πώς νιώθετε όταν από την θεωρία της μουσικής εκτίθεστε δημόσια σε μια συναυλία και ό,τι έχετε μελετήσει αποκτά υπόσταση;

Α.Π.: Η πράξη πρέπει να προηγείται της θεωρίας και επειδή στο επάγγελμα του μουσικού εκθέτεις διαρκώς στο κοινό τις δυνατότητες και τα όριά σου, ακόμη και προσωπικά στοιχεία του χαρακτήρα, θεωρώ ότι η πράξη πρέπει να προηγείται. Παρόλα αυτά το ένα τροφοδοτεί το άλλο και η θεωρία συμβάλλει στο πώς θα στηθεί η παρουσίαση ενός υλικού μιας συναυλίας. Είναι μια πολύ όμορφη εμπειρία η συναυλία που μάς επιτρέπει να γνωρίζουμε το κοινό και από τις αντιδράσεις του να προσδιορίζουμε το επόμενό μας βήμα.

ΠτΘ: Είναι η πρώτη σας εμφάνιση στην Μαρώνεια;

Α.Π.: Ναι και από αυτήν την άποψη είναι και κάπως περίεργες οι συνθήκες για μένα γιατί είμαι στον τόπο μου αλλά νομίζω πως όταν απουσιάζεις για αρκετό διάστημα από τον τόπο καταγωγής σου, επιστρέφεις και ο περισσότερος κόσμος σε ξαναβλέπει μέσω της δουλειάς σου, είναι μια νέα γνωριμία που επιδιώκω ακόμη και με τα πρόσωπα που με γνωρίζουν. Μαθαίνουν ένα άλλο δικό μου κομμάτι, πιο επαγγελματικό και λόγω του ότι είμαι συναισθηματικά συνδεδεμένη με τους περισσότερους θέλω να με αντιμετωπίζουν σαν επαγγελματία.

ΠτΘ: Έχετε όμως ασχοληθεί και με κάποια άλλα είδη μουσικής κι έχετε πραγματοποιήσει μια έρευνα πάνω στο μπαρόκ.

Α.Π.: Στα πλαίσια της Σχολής ασχολήθηκα με το χορωδιακό τραγούδι την περίοδο της Αναγέννησης (το αντικείμενο της διπλωματικής μου εργασίας) και σε πολύ μεγάλο βαθμό έγινε συνειδητά, με καλή καθοδήγηση, πολύ τρέξιμο, μεγάλο επίπεδο τριβής με χορωδίες του εξωτερικού και πηγές πληροφοριών από τις βιβλιοθήκες του εξωτερικού. Είδα από την πηγή γέννησης το χορωδιακό τραγούδι στην Αναγέννηση. Είναι ένας τομέας που μ’ ενδιαφέρει κι ελπίζω να βρω τα ενδιαφερόμενα άτομα στην πορεία μου ούτως ώστε αυτό να γίνει μια συναυλία, να ξεφύγει από την θεωρία και να περάσει στην πράξη.

ΠτΘ: Έχει παρουσιαστεί σε κοινό;

Α.Π.: Έχω συμμετάσχει σε συναυλίες με παρόμοια μουσική, αλλά το προσωπικό κομμάτι της δουλειάς μου δεν έχει παρουσιαστεί και το επιδιώκω. Αν συμβεί κάτι παρόμοιο ενδεχόμενα να γίνει μια παρουσίαση ενός μικρού φωνητικού συνόλου, ίσως και στην Κομοτηνή.

ΠτΘ: Τα σχέδιά σας για το επόμενο διάστημα;

Α.Π.: Θέλουμε να στρέψουμε το ρεπερτόριό μας σε κομμάτια της μουσικής του μπαρόκ, σε μικρές άριες που διατηρούν το ύφος της εποχής τους το οποίο όμως είναι πολύ πιο εύπεπτο για ένα κοινό που δεν γνωρίζει αυτήν την μουσική.

Το μπαρόκ χρονικά τοποθετείται ανάμεσα στην Αναγέννηση, οπότε επιδιώκεται το φυσικό και το ανθρωποκεντρικό και την κλασσική περίοδο στη μουσική, όπου περνάμε σε μια πιο φιλοσοφημένη διάσταση της μουσικής. Γι’ αυτόν τον λόγο μια συναυλία με έργα κλασσικής μουσικής απαιτεί από το κοινό να συμμετέχει περισσότερο κι αυτό έχει σαν επακόλουθο πολλοί να απωθούνται στο άκουσμα μιας παρόμοιας συναυλίας. Το μπαρόκ έχει την ιδιότητα να παντρεύει τα δυο χαρακτηριστικά των περιόδων της Αναγέννησης και της κλασσικής μουσικής και ως προς τα θέματα των τραγουδιών και ως προς τη μελωδία και την μουσική τους γι’ αυτό είναι πιο εύκολο να το παρακολουθήσει το κοινό.

Πέραν όλων αυτών όμως μ’ ενδιαφέρει αυτή η περίοδος, την μελετώ σε φωνητικό επίπεδο. Η Ειρήνη είναι άρτια πιανίστα, μπορεί να ερμηνεύσει και να προσεγγίσει το μπαρόκ και ετοιμάζουμε ένα παρόμοιο ρεπερτόριο.

Κάτι άλλο που αποτέλεσε δική μου προτροπή και η Ειρήνη συμφώνησε είναι το να ερμηνεύσουμε τον επόμενο χρόνο έργα ελλήνων συνθετών που γράφτηκαν αποκλειστικά για μας. Μια μικρή ομάδα συνεργατών από την πλευρά της σύνθεσης, της σκηνοθεσίας και των σκηνικών έχει αποφασίσει να συνεργαστεί μαζί μας για να ετοιμάσουμε ένα παρόμοιο δρώμενο και να μην περιορίσουμε την συναυλία μόνο στο μουσικό κομμάτι αλλά να περάσουμε και στο οπτικό.

ΠτΘ: Μπορούμε να μιλήσουμε για ονόματα;

Α.Π.: Ο συνθέτης είναι νέος που έχει καταφέρει με τα έργα του που παρουσιάστηκαν στη Θεσσαλονίκη να διακριθεί μεταξύ των νέων συνθετών της γενιάς του. Σχεδιάζει από το καλοκαίρι κι έπειτα να συνεχίσει τις σπουδές του στο Γκραντς της Αυστρίας. Είναι ο Ζήσης Σέγκλιας. Είχαμε την πρώτη επαφή μέσα από τη Σχολή κι εκείνος ακολούθησε την κατεύθυνση της Σύνθεσης. Η μουσική του είναι πολύ κοντά στον ανθρώπινο λόγο. Σκέφτεται πολύ καλά για όργανα και φωνές. Μαζί με την Ειρήνη μάς ενδιαφέρει να βρούμε μια ταυτότητα στο δίδυμο που διαμορφώσαμε. Οι πρώτες μας σκέψεις ήταν να μελετήσουμε την ελληνική μουσική, όχι τόσο στον χαρακτήρα όσο στην προέλευση των παραγωγών της, των συνθετών. Η περίπτωση της μουσικής του Χατζιδάκι απέχει πολύ από την περίπτωση ενός συνθέτη που ζει σήμερα και δραστηριοποιείται κι έξω από την Ελλάδα. Η μουσική των σημερινών συνθετών επηρεάζεται πάρα πολύ από τα δρώμενα όλου του κόσμου κι εσωκλείει χαρακτηριστικά της μουσικής από όλες τις μουσικές, που η γενιά μου ακούει από μικρή ηλικία.

Το να μπορέσουμε να ερμηνεύσουμε τον τρόπο σκέψης ενός έλληνα συνθέτη θεωρούμε πως θα μάς δώσει την ταυτότητα που χρειαζόμαστε και θα μάς ξεχωρίσει ανάμεσα σε εκατοντάδες μικρά σχήματα.

ΠτΘ: Επομένως είναι κι ένα τόλμημα των δυο σας;

Α.Π.: Ναι, είμαστε τολμηρές και θέτουμε στόχους.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.