Σιτος Σιταρακις «Αυτος ο Μεγαλος μικρος…»

Γεια χαρά! Με λένε Σίτο Σιταράκι. Είμαι τόσο μικρούλης που δε με βλέπετε. Μόνο 8 πόντους ύψος έχω… τόσο μικρός που χωράω σε ένα καρβέλι ψωμί. Έχω μαζί μου τον Λουδοβίκο. Είναι γάιδαρος και λένε πως θα γίνει ο καλός μου φίλος. Μαζί κάνουμε πολλά ταξίδια και τώρα χαθήκαμε κάπου»…

Η παιδική παράσταση “Αυτός ο Μεγάλος μικρός Σίτος Σιταράκις…!” που ανεβάζει η Ομάδα “Μαγικές Σβούρες” είναι ένα παραμύθι για ένα τόσο “μικρούλη” μπόμπιρα που με τις περιπέτειές του αποδεικνύει ότι δεν μετράει το μπόι αλλά …η καρδιά!

Μύθοι και ιστορίες του κόσμου πλέκουν ένα παραμύθι. Το στολίζουν με κλασική μουσική, ειδικά διασκευασμένη για παιδιά, το ντύνουν με τα πιο εντυπωσιακά κοστούμια, ζωγραφίζουν το σπιτάκι του, και το σκηνικό συμπληρώνουν τοπιογραφίες εμπνευσμένες από πίνακες του Van Gogh.

Η παιδική παράσταση «Σίτος Σιταράκης, αυτός ο Μεγάλος μικρός…!» του Δημήτρη Αδάμη, στις 17 Ιουλίου στις 9 το βράδυ, θα παρουσιασθεί στο θέατρο Χελιδονόπετρας της Μαρώνειας. Ο ΠτΘ συζητά σήμερα με το Δημήτρη Αδάμη, συγγραφέα του παραμυθιού και σκηνοθέτη της παράστασης. Ο Δημήτρης Αδάμης όπως ο ίδιος αυτοχαρακτηρίζεται είναι Μακεδόνας από την Πέλλας. Βρέθηκε στην περιοχή μας ως φαντάρος και μετά το μεσημέρι του δίνονταν η ευκαιρία να κυκλοφορήσει στην περιοχή της Θράκης. «Ήταν πολύ ενδιαφέρουσα η περιήγησή μου. Οι άνθρωποι ήταν πολλοί ζεστοί, φιλόξενοι, ο χώρος εντυπωσιακός. Ήταν μια πολύ όμορφη εμπειρία για μένα. Δεν είχα ξαναβρεθεί στη Θράκη. Είμαι Μακεδόνας με καταγωγή από την Πέλλα και μάλιστα οι παππούδες μου είναι Θρακιώτες από την Ανατολική Θράκη».

ΠτΘ: κ. Αδάμη πώς ξεκίνησε γενικότερα η περιπέτεια της γραφής για εσάς;

Δ.Α.: Ξεκίνησα γράφοντας για τα παιδιά και εκεί παραμένω περισσότερο, αν και έχω γράψει κάποια κείμενα για παραστάσεις που ανέβηκαν σε ΔΗΠΕΘΕ, όπως του Αγρινίου πριν από δώδεκα χρόνια περίπου. Κυρίως με το παραμύθι άρχισα να ασχολούμαι όταν ένοιωσα την ανάγκη να πω στα παιδιά κάτι δικό μου, αυτό που ήθελα να τους πω και θεωρούσα ότι έπρεπε να ανοίξω τα φτερά μου και να τους πω κάτι ιδιαίτερο. Όλα ξεκίνησαν από κάποιες μικρές παραστάσεις που κάναμε, μόνο Χριστούγεννα, για τα παιδιά, στις οποίες παίρναμε ένα γνωστό παραμύθι και το μεταφέραμε με το δικό μας τρόπο σε ένα σύγχρονο κόσμο και σιγά – σιγά αυτή η ροή της δουλειάς μετά από δύο χρόνια με έφερε στο Σίτο Σιταράκι.

ΠτΘ: Τι είναι ο Σίτος Σιταράκις;

Δ.Α.: Είναι το πρώτο ολόκληρο παραμύθι που έγραψα συγκεκριμένα το 2003 και έγινε παράσταση μετά από πρόταση του πολυχώρου Τέχνης «Αθηναϊδα» να δημιουργήσουμε μια παράσταση. Έτσι ξεκίνησα να γράφω ένα παραμύθι θέλοντας να μιλήσω στα παιδιά με ιδιαίτερα προσόντα, με ιδιαιτερότητες, με ιδιαίτερες ανάγκες, με ό,τι γενικότερα ιδιαίτερο έχει ο κάθε άνθρωπος, γιατί όλοι οι άνθρωποι είναι ιδιαίτερες προσωπικότητες. Ξεκίνησα να γράφω για αυτά τα παιδιά, βέβαια είχα και ένα παιδί στο οικείο περιβάλλον και ήθελα να του αφιερώσω ένα παραμύθι. Έτσι ξεκίνησα να διαβάζω παραμύθια από όλο τον κόσμο που έχουν να κάνουμε με μικροκαμωμένους ήρωες. Αυτοί οι πολύ μικροί ήρωες είχαν να πουν κάτι στα παιδιά, για αυτό ήταν και μικροκαμωμένοι και για αυτό τους αγαπάνε και πολύ τα μικρά παιδιά. Ξεκινώντας από τον πολύ μικρό Κοντορεβιθούλη και την Τοσοδούλα και φθάνοντας στους αγνώστους Μομοτάρο στην Ιαπωνία, το Μικρό Καλαμποκόσπορο από την Ισπανία, το Μικρό Πελεκουδάκι από την Περσία και πάει λέγοντας. Μου έκανε εντύπωση όταν στην βιβλιογραφία ανακάλυπτα σε κάθε χώρα συνέχεια μικρούς τέτοιους ήρωες. Είπα ότι αυτό κάτι σημαίνει για τα παιδιά και έτσι έφτιαξα το δικό μου ήρωα που τον ονόμασα Σίτο Σιταράκι, είναι ελληνοπρεπής και το Σιταράκι το γράφω με ιώτα όπως ο Μάνος Χατζιδάκις. Στο Σίτο Σιταράκι έχω μεταφέρει όλες τις περίεργες περιπέτειες που βρήκα σε διάφορα παραμύθια και γέμισα και εγώ με καινούργιες δικές μου. Έτσι ξεκίνησα αυτό που έγραψα για τα παιδιά. Την επόμενη χρονιά συνέχισα με ένα άλλο παραμύθι με θέμα τις νεράιδες από όλο τον κόσμο, γιατί και αυτό είναι ένα θέμα που απασχολεί τα παιδιά και τους λαούς, υπάρχουν θρύλοι και μύθοι σε όλο τον κόσμο για τις νεράιδες, ξεκινώντας από την Ελλάδα που υπάρχουν οι Αμαδρνάδες και οι Δρυάδες που είναι νεράιδες μέσα στα δένδρα φθάνοντας μέχρι το Περού όπου εκεί βρήκαμε νεράιδες του σπιτιού που ζουν μέσα στο σπίτι και είναι αρσενικές. Ήταν ένα μαγικό ταξίδι όλα αυτά τα χρόνια. Τα παραμύθια για τα παιδιά σε οδηγούν σε μια μαγεία. Σε οδηγούν στο όνειρο και αυτό δεν το αλλάζω με τίποτα.

«Είναι κρίμα να γράφουμε πάνω στα παιδιά με μαύρα μολύβια»

ΠτΘ: Το παραμύθι για τα παιδιά απαιτεί φαντασία. Ο μύθος και η φαντασία πώς λειτουργούν στο παιδί;

Δ.Α.: Πιστεύω ότι αυτά είναι που πρέπει να λειτουργούν και αυτός είναι και ο στόχος μας σαν ομάδα να οδηγήσουμε τα παιδιά στην πραγματικότητα μέσα από ένα άλλο δρόμο, στο δρόμο της καθημερινότητας και όχι στο δρόμο της φασαρίας, της σύγκρουσης, τα οποία βεβαίως και πρέπει να υπάρχουν, απλά πρέπει το παιδί να τα βρει με ένα άλλο τρόπο. Να ξεκινήσει με το δικό του μυαλό και να μη του τα δώσουμε όλα έτοιμα. Να αφήσουμε να ονειρευτεί, να φανταστεί. Έτσι και αλλιώς τα παιδιά είναι ένα άγραφο χαρτί και πρέπει το μολύβι που θα γράψει επάνω να είναι πολύ προσωπικό και πολλές φορές να είναι και πολύχρωμο. Είναι κρίμα να γράφουμε πάνω στα παιδιά με μαύρα μολύβια. Προσπαθούμε λοιπόν μέσα από τη φαντασία, μέσα από τη δημιουργική παρουσία των πραγμάτων να τους δώσουμε πράγματα όχι ονειρικά για να πετάνε στα ψηλά, αλλά πράγματα που έχουν να κάνουν με την καθημερινότητά τους, όπως αυτό του Σίτου που τον κοροϊδεύουν οι χωρικοί, οι συγγενείς του, οι άνθρωποι γύρω του, τα παιδιά στο σχολείο που δεν τον αποδέχονται για το ύψος τους. Όμως αυτός με τη δύναμη της ψυχής του τα καταφέρνει στο τέλος με τη δύναμη του μυαλού του και όχι με τη σωματική του δύναμη. Δίνουμε στα παιδιά ένα πολύ ωραίο παράδειγμα για το πώς θα πρέπει να πολεμήσουν όχι με σωματικές δυνάμεις αλλά με το μυαλό, με την παιδεία, με την καλλιέργεια πράγματα που είναι παντοτινά και όχι μόνο σημερινά αν και όλα αυτά σήμερα ξεχνιούνται. Δυστυχώς τα παιδιά είναι επηρεασμένα από την καθημερινότητα των γονιών τους, γιατί τα παιδιά δεν την γνωρίζουν τώρα την αντιλαμβάνονται. Οι γονείς μπλεγμένοι στην καθημερινότητα ξεχνάνε να μπουν στην ιστορία του παραμυθιού. Τα παραμύθια αυτό το πράγμα έκαναν πάντα, έδιναν μηνύματα και λύσεις στα παιδιά μέσα από ένα ιστόρημα, μέσα από μια ιστορία όμορφη που να είχε καλό ή κακό τέλος, γιατί υπάρχουν και παραμύθια με κακό τέλος και μάλιστα υπάρχουν πολύ σκληρά παραμύθια, γιατί τα παιδιά έπρεπε να μάθουν με έντονο τρόπο κάποια πράγματα. Τώρα τα λέμε με ωμό τρόπο και αυτό πολλές φορές σοκάρει τα παιδιά. Πρέπει να ξαναθυμηθούμε το παραμύθι για να γίνουμε εμείς οι παραμυθάδες, οι γιαγιάδες των παιδιών και να πούμε στα παιδιά όλα αυτά που έχουν ξεχασθεί.

ΠτΘ: Οι συγγραφείς δηλαδή σήμερα υποκαθιστούν τις γιαγιάδες…

Δ.Α.: Δυστυχώς δεν υπάρχουν γιαγιάδες και έχουν αντικατασταθεί από τις τηλεοράσεις που δεν έχουν καμία σχέση με τη γιαγιά. Όταν κάποτε ο γονιός είχε δουλειά άφηνε το παιδί με τη γιαγιά και αυτή έλεγε ένα παραμύθι. Τώρα αφήνει το παιδί μπροστά στην τηλεόραση, τουλάχιστον στα μεγάλα αστικά κέντρα δυστυχώς έτσι γίνεται, με κάποιον άνθρωπο τελείως ξένο, εννοώ άνθρωπο που δεν γνωρίζει το παιδί, πού το φυλάει και έχει την τηλεόραση ανοιχτή για να τραβά την προσοχή του. Αυτή είναι η μεγάλη καταστροφή των παιδιών στις μέρες μας. Και εδώ ερχόμαστε εμείς για να καλύψουμε το κενό.

«Μόνο μέσα από το παραμύθι μπορείς να δώσεις μηνύματα»

ΠτΘ: Το παιδικό παραμύθι είναι δύσκολο και απαιτητικό. Ο συγγραφέας θα πρέπει να γνωρίζει τους μηχανισμούς μάθησης ή τους τρόπους προσέλκυσης του παιδιού στην ανάγνωση και στην απόλαυση της γραφής για να δημιουργήσει;

Δ.Α.: Αυτά γίνονται από μόνα τους. Καλό είναι βέβαια ένας συγγραφέας να έχει γνώση μεγάλη να έχει εμπειρία, να έχει καλλιέργεια, ώστε να μπορεί αυτό που λέει στα παιδιά να μεταφέρεται, αλλά είναι αυτό που λέγαμε πιο πριν για τις γιαγιάδες. Πόση γνώση και πόση καλλιέργεια είχαν αυτές οι γιαγιάδες; Είχαν εμπειρία και κατʼ αρχήν ένστικτο στο οποίο πιστεύω πάρα πολύ. Όλοι οι μεγάλοι παραμυθάδες ξεκινώντας από το δικό μας Όμηρο, ήταν άνθρωποι που γύρναγαν στα πανηγύρια και όπου έβρισκαν ανθρώπους μαζεμένους και τους έλεγαν ιστορίες και αυτό είναι το μαγικό στην όλη υπόθεση και αυτό πιστεύουμε και εμείς και αγγίζουμε λίγο ως θίασος. Είμαστε μια ομάδα ανθρώπων που έρχεται να πει ένα παραμύθι, να διηγηθεί μια ιστορία να μοιρασθεί με τα παιδιά μια αφήγηση που ξαφνικά θα παρουσιασθεί μπροστά στα μάτια των παιδιών και δεν θα μείνει αφήγηση.

ΠτΘ: Παραμύθι, μηνύματα αλλά και θέατρο. Πώς συνλειτουργούν αυτά στο παιδί;

Δ.Α.: Μόνο μέσα από το παραμύθι μπορείς να δώσεις μηνύματα και εδώ έρχεται το θέατρο να βοηθήσει για το πώς δημιουργείται μια παράσταση, η οποία έχει μουσική. Συγκεκριμένα η παράστασή μας έχει προκλασσική μουσική. Είναι γεμάτη η παράσταση με μουσική μπαρόκ την οποία δεν συνηθίζεται να ακούν τα παιδιά,- επίσης ένα μεγάλο σφάλμα όχι μόνο για τη μουσική μπαρόκ αλλά οποιαδήποτε μουσική που αποτελεί τη βάση αυτής που ακούμε είτε είναι μπαρόκ, είτε παραδοσιακή είτε φολκλόρ, θα έπρεπε αυτά πρώτα από όλα να γίνονται βάση για να ακούμε τα σημερινά πράγματα. Όταν ακούνε τα παιδιά όλο το χειμώνα που παίζαμε την παράσταση το τραγούδι του τρένου που είναι βασισμένο σε μουσική του Μπαχ τους φαίνεται πολύ γνωστό. Χτυπάνε παλαμάκια, γιατί είναι τόσο γνωστές αυτές οι μελωδίες τόσο περασμένες στο αίμα μας που κανείς δεν φαντάζεται ότι έχουν γραφτεί το 1700. Είναι εντυπωσιακό. Μετά το σκηνικό το οποίο στηρίζεται σε πίνακες του Βαν Γκονγκ. Βάλαμε όλη την παράσταση μέσα στην αισθητική του Βαν Γκονγκ και το ίδιο έγινε και με τα κουστούμια που έχουν ιδιαίτερα χρώματα και αυτά από πίνακες του Βαν Γκονγκ. Αυτό κάνει το θέατρο παίρνει ένα παραμύθι και το κάνει πραγματικότητα μπροστά στα μάτια των παιδιών, ή τα αφήνει μόνα τους να φανταστούν όσα χρειάζεται και όσα δεν χρειάζεται τα βλέπουν ζωντανά μπροστά τους.

«Τα παιδιά το πιο αυθόρμητο και ειλικρινές κοινό»

ΠτΘ: Ασχολείσθε χρόνια με το παιδικό θέατρο. Πώς είναι τα παιδιά ως κοινό; Είναι απαιτητικό και δύσκολο;

Δ.Α.: Η πρώτη μας επαγγελματική παράσταση ήταν το 2003 προσωπικά όμως από το 1992 ως ηθοποιός εργαζόμουν κυρίως σε παραστάσεις για παιδιά με κάποια καλοκαιρινά διαλείμματα που έπαιζα είτε σε ΔΗΠΕΘΕ είτε στο Εθνικό Θέατρο αλλά η αγάπη μου η μεγάλη ήταν αυτή. Ως ηθοποιός μου άρεσε πάρα πολύ να παίζω για τα παιδιά, ήταν για μένα ό,τι πιο όμορφο. Είναι απαιτητικό κοινό είναι το πιο ιδιαίτερο κοινό είναι το κοινό όπως θα έπρεπε να είναι. Είναι αυθόρμητο και ειλικρινές. Είναι δύσκολο κοινό γιατί ακριβώς χρειάζεται στο παιδί να μιλήσεις με ειλικρίνεια και δυστυχώς εκλείπει αυτή από πολλές παραστάσεις είναι δύσκολο. Είναι το πλέον απαιτητικό κοινό αυτό που έχουν πει οι μεγάλοι θεατράνθρωποι ότι το θέατρο για παιδιά χρειάζεται να παίζεις απλώς καλύτερα.

ΠτΘ: Το παιδικό θέατρο πριν χρόνια ήταν άγνωστο στην Ελλάδα. Σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει είστε ικανοποιημένος;

Δ.Α.: Θα σας μιλήσω τώρα και ως γραμματέας του Κέντρου Θεάτρου για παιδιά και νέους μέλος της Παγκόσμιας Ένωσης, που περιλαμβάνει θιάσους από όλο τον κόσμο που κάνουν για παιδιά και νέους. Το χειμώνα είχαμε στην Αθήνα περίπου 45 παιδικές σκηνές, αυτό είναι μια τεράστια ποσοτική αύξηση, χωρίς βέβαια να σημαίνει ότι ποιοτικά έχουμε τα ίδια αποτελέσματα. Μπορώ να πω ότι παραστάσεις καλές υπάρχουν πάντα και θα υπάρχουν. Το κοινό τα παιδιά και οι γονείς γιατί αυτοί φέρνουν τα παιδιά, τα παιδιά δεν έρχονται μόνα τους δυστυχώς, έχουν μπει σε μια διαδικασία όταν έχουν τόσο πολλές επιλογές να διαλέγουν πια πού θα πάνε τα παιδιά τους. Επίσης να πω ότι υπάρχει μια ιδιαίτερη κατάσταση ειδικά στην Αθήνα που είναι τόσο πολλές οι σκηνές, όπου πια δεν επιλέγονται οι πλέον «πλούσιες» παραστάσεις, με σκηνικά και κοστούμια δηλαδή, αλλά ίσως πολλές φορές και οι πιο ουσιαστικές. Δηλαδή θέλω να πω ότι πολλές φορές μπορεί κανείς να δει να γεμίζει ένα θέατρο με δύο ηθοποιούς που αφηγούνται ένα παραμύθι στα παιδιά και να μη γεμίζει ένα άλλο θέατρο με δέκα ηθοποιούς που φοράνε πλουμιστά κοστούμια και παίζουν την παράσταση. Αυτό σημαίνει ότι τα πράγματα πάνε προς το καλύτερο. Δεν σημαίνει πάντα όταν βάζουμε πολύ εντυπωσιακά πράγματα να δουν τα παιδιά ότι έχουμε και ουσία. Υπάρχει πάντα η γνωστή περίπτωση της Ξένιας Καλογεροπούλου η οποία είναι πολύ μπροστά και δημιουργεί παραστάσεις με ποιότητα και ουσία κάθε χρόνο και υπάρχουν και άλλοι θίασοι που προσπαθούμε δίπλα σε αυτό το κλίμα να κάνουμε ότι καλύτερο για τα παιδιά. Όπως και στο θέατρο με τους μεγάλους υπάρχει και επιλογή και αυτό είναι πολύ καλό.

ΠτΘ: κ. Αδάμη σας ευχαριστούμε πολύ

Δ.Α.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.

Υ.Γ.: Η παράσταση ξεκινά στις 9 το βράδυ, η τιμή του εισιτηρίου είναι στα 12,00 ? και προπώλησή τους γίνεται στο Βιβλιοπωλείο «Παπασωτηρίου» στην Κομοτηνή.

«Το θέατρο στα σχολεία δημιουργεί τις βάσεις για το μελλοντικό θεατρικό κοινό»

«Διδάσκω από το 1992, μόλις τελείωσα τη Σχολή, σε δημοτικά σχολεία, είτε δημόσια είτε ιδιωτικά, αλλά με ειδικές συνθήκες. Τα ιδιωτικά βέβαια έχουν πρόσβαση μπορούν να καλέσουν όποιον θέλουν για να κάνει τέτοιο μάθημα στα σχολεία τους και, ενώ θα έπρεπε να συμβαίνει το ίδιο και στα δημόσια, αυτό έγινε με ένα πολύ περίεργο τρόπο. Δεν ευδοκίμησε όπως θα θέλαμε και ίσως θα πρέπει να ξανακοιταχτεί το όλο θέμα. Ενώ υπάρχει το μάθημα της θεατρικής παιδείας μέσα στα σχολεία ίσως ο τρόπος που γίνεται και οι άνθρωποι που το διδάσκουν δεν είναι πάντα οι ικανότεροι και αυτό δημιουργεί κάποια θέματα. Όπως όλα τα πράγματα στην Ελλάδα γίνονται έτσι και αυτό έγινε επιφανειακά και χωρίς την ολοκλήρωση ενός σχεδίου που θα μπορούσε να βλέπει βαθιά στο μέλλον. Δυστυχώς είναι ένα θέμα αυτό και για αυτό έχουμε πει να κάνουμε ένα συνέδριο την επόμενη χρονιά για να συζητήσουμε για το θέατρο στα σχολεία, που είναι πολύ σοβαρή περίπτωση γιατί αυτό δημιουργεί τις βάσεις για το κοινό που θα έρθει αργότερα να δει τις παραστάσεις μας»

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.