“Πρωτοτετραδο”: Η νηστεια της μνηστειας

“Εμείς εδώ που ήρθαμε

κέρνα μας κέρνα μας

δεν ήρθαμε να φάμε

δεν ληθραμε να πιούμε

μόνο σας αγαπούσαμε

κι ήρθαμε να σας δούμε….”

Την αναβίωση ενός εθίμου που οι γονείς και οι παππούδες τους έφεραν από το Σαμάκοβο της Ανατολικής Θράκης επιχείρησαν οι γυναίκες του Συλλόγου Γυναικών Νέου Σιδηροχωρίου την Τετάρτη το πρωί συγκεντρωμένες στην αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου. Είναι το έθιμο του “Πρωτοτέτραδου” που το τηρούσαν οι οικογένειες των αρραβωνιασμένων κοριτσιών του χωριού, με αυστηρή νηστεία χωρίς φαγητό και νερό που άρχιζε την Καθαρά Δευτέρα και κρατούσε μέχρι την Τετάρτη.

Η πρόεδρος του Συλλόγου Δήμητρα Αραμπατζή και οι γυναίκες του χωριού πρόθυμα εξηγούν την σημασία του εθίμου και δίνουν τις πληροφορίες που έφτασαν μέχρι σήμερα, χαμένες οι περισσότερες στο χρόνο.”Είναι για την υγεία του σπιτιού και για το καλό του ζευγαριού.Η νηστεία ήταν τότε πολύ μεγάλη, γιατί δεν έτρωγαν τίποτα δύο μέρες, ούτε νερό έπιναν και την Τετάρτη πήγαιναν όλοι μαζί στην Εκκλησία, που την λειτουργούσε ο παπάς, και Κοινωνούσαν”. Μετά τον εκκλησιασμό και την Κοινωνία οι γονείς της νύφης “φίλευαν τα συμπεθέρια” στο σπίτι. Τους καλοδέχονταν στρώνοντας τραπέζι γιορταστικό με φαγητά νηστίσιμα και νηστίσιμα γλυκά. “Νερόβραστα φασόλια κι ό,τι άλλο νηστίσιμο είχε ο καθένας, γιατί ήταν μέρα Τετάρτη. Τότε η νηστεία ήταν άλαδη και τα φαγητά ήταν άλαδα και τα γλυκά. Ούτε ταραμά έκαναν γιατί είχε λάδι. Για γλυκό είχαν τα γλυκά του κουταλιού, είχαν χαλβά, κυδώνια ψημένα. Ο κόσμος τότε ήξερε να μαγειρεύει νόστιμα και τα νηστίσιμα. Έβαζε μυρωδικά, έβαζε για νοστιμιές χορταρικά και όλα είχαν τη δική τους γεύση”. Μετά το φαγητό η οικογένεια του γαμπρού άνοιγε το γιορτινό μέρος της επίσκεψης, κατά το τυπικό, με ένα τραγούδι που ευχαριστούσε και παίνευε το σπίτι της κοπέλας που είχε αρραβωνιαστεί ο γιός τους.

Την προέλευση του εθίμου δεν μπορούν να δικαιολογήσουν οι γυναίκες, αρκούνται στις διαβεβαιώσεις των μανάδων τους “είναι για το καλό”. Όμως κι αυτή η διαβεβαίωση δεν στάθηκε ικανή να αντισταθεί ο κοινωνικός αυτός θεσμός στον εκσυχρονισμό και στην ταχύτητα των καιρών. Σήμερα οι γυναίκες επαναφέροντάς το στην επικαιρότητα αναβιώνουν μια ανάμνηση των γονέων τους, αν και όπως μαρτυρούν οι ίδιες απέμειναν ακόμη δύο τρεις γερόντισες που τηρούν την νηστεία του “Πρωτοτέτραδου” χωρίς βεβαίως να έχουν την υποχρέωση της αρραβωνιασμένης κόρης.

“Μόσχος και τριαντάφυλλος

κέρνα μας, κέρνα μας

ήταν τα φαγητά σας

δε μας κερνάς, να καλοπερνάς

Φάτε και πιέτε βρε παιδιά

χαρείται να χαρούμε

γιατ΄ αλυριο δεν ξέρουμε

γι΄ αν ζούμε γι΄ αν δε ζούμε”

Έφη Μωραΐτου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.