«Το μαρτυριο της σταγονας» του trickle down!
Τα μεσαία και λαϊκά στρώματα δοκιμάζονται καθημερινά. Δεν είναι όμως λίγοι, όσοι έχουν σχεδόν συμφιλιωθεί με μια καθημερινότητα που δοκιμάζει την τσέπη και τις αντοχές τους. Η «συμφιλίωση» αυτή δεν ήρθε τυχαία. Προέκυψε ως αποτέλεσμα μιας μεγάλης ρήξης στην οικονομική πολιτική που επέβαλαν (περίπου 50 χρόνια πριν) τα πιο σκληροπυρηνικά γεράκια του καπιταλιστικού συστήματος. Η Θάτσερ και ο Ρέηγκαν ανέλαβαν την εφαρμογή τους. Δεν την εφηύραν όμως αυτοί, ούτε καν οι γκουρού του νεοφιλελευθερισμού – Χάγιεκ και Φρίντμαν. Την «εφηύραν» οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες αυτές της ενέργειας και αυτές του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Πρόκειται για τη διαβόητη πολιτική θεωρία και πράξη του ”trickle down effect” (σε ελεύθερη μετάφραση «το αποτέλεσμα της σταγόνας που κυλά προς τα κάτω»). Είναι η οικονομική θεωρία που ισχυρίζεται πως η μείωση των φόρων και η παροχή κινήτρων στις επιχειρήσεις και στους πλούσιους τονώνει την ανάπτυξη και αυτή μετά διαχέεται προς τα κάτω. Αν το κράτος, λέει το αφήγημα, επιτρέψει πολιτικές που ενισχύουν τα ισχυρά οικονομικά συμφέροντα, τις μεγάλες επιχειρήσεις, τους μεγάλους επενδυτές, γενικά το ισχυρό κεφάλαιο, τότε εύλογα θα παράγεται πλούτος. Επενδύσεις, αναθέρμανση οικονομίας, νέες δουλειές, μείωση της ανεργίας, αύξηση της παραγωγής και της παραγωγικότητας. Αυτός ο πλούτος δεν ωφελεί μόνο τους ισχυρούς, αλλά γίνεται trickle down economy. Οικονομία που ωφελεί και τους μικρούς και τους μικρομεσαίους.
Σήμερα αυτή την πολιτική εφαρμόζει με εμμονική προσήλωση η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Και φυσικά όπως και οι πρόγονοι (Θάτσερ- Ρέηγκαν) αυτής της πολιτικής, την εφαρμόζει κατά το ήμισυ. Το κράτος – στην συγκεκριμένη περίπτωση η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας– αφήνει περισσότερο χρήμα στα χέρια του μεγάλου κεφαλαίου (φοροαπαλλαγές, μείωση της φορολογίας του μεγάλου κεφαλαίου, μείωση των κρατικών παρεμβάσεων και ελέγχων, μείωση των εταιρικών φόρων). Ωστόσο η σταγόνα δεν κυλά προς τα κάτω, προς όφελος των λαϊκών στρωμάτων. Η αποστράγγιση που υφίστανται τα τελευταία χρόνια με την κερδοσκοπία των καρτέλ, με τις επιθέσεις των funds και την διεύρυνση της ψαλίδας των ανισοτήτων γίνεται πλέον επώδυνο «μαρτύριο της σταγόνας» που δοκιμάζει τις αντοχές τους. Έτσι η φτωχοποίηση εντείνεται. Οι πλούσιοι πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι.
Οι τρεις δυνάμεις της σημερινής Αριστεράς, σοσιαλδημοκρατία, ριζοσπαστική και πράσινη Αριστερά, χρεώνονται από την ίδια την ταξική τους φυσιογνωμία να επωμιστούν αυτό το βάρος. Να επεξεργαστούν και να χαράξουν πολιτικές που θα αντιστρατεύονται την λογική του trickle down και να πείσουν ότι μπορούν να αποτελέσουν αξιόπιστο εναλλακτικό πόλο διακυβέρνησης στη χώρα. Οι όποιες καιροσκοπικές, ατομικές και συλλογικές κινήσεις, υπονομεύουν ευθέως αυτή την προοπτική
Και ενώ η κατάσταση επιδεινώνεται προπαντός για τα λαϊκά στρώματα, η απουσία άμεσων εναλλακτικών διεξόδων ευνοεί την λαϊκίστικη εκδοχή του νεοφιλελεύθερου trickle down. Την εφαρμόζει η Νέα Δημοκρατία με ανεξέλεγκτη εμμονή, ώστε να περνά η ηττοπαθής αποδοχή πως τα καρτέλ θα συνεχίζουν να μας απομυζούν και ότι ο υπερπλούτος είναι ανεξέλεγκτος. Εδώ νομίζω ότι εστιάζεται ο ρόλος της πέραν του Κέντρου Αριστεράς. Να πείσει ότι υπάρχει εναλλακτική. Νομίζω –για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους– ότι ο πολιτικός κόσμος της πέραν του Κέντρου Αριστεράς, χρεώνεται την αποτυχία να ενσταλάξει στους πολίτες την πίστη πως ναι «υπάρχει κι άλλος δρόμος». Είναι ο δρόμος της αναστροφής των προτεραιοτήτων στην σχέση κεφαλαίου – εργασίας, από το πρώτο στη δεύτερη. Αν και θεωρητικώς έχει αναδειχθεί αυτή η εναλλακτική, ποτέ δεν έγινε σοβαρή προσπάθεια υλοποίησής της, ακόμα και από κυβερνήσεις που είχαν φιλολαϊκές προθέσεις.
Οι τρεις δυνάμεις της σημερινής Αριστεράς, σοσιαλδημοκρατία, ριζοσπαστική και πράσινη Αριστερά, χρεώνονται από την ίδια την ταξική τους φυσιογνωμία να επωμιστούν αυτό το βάρος. Να επεξεργαστούν και να χαράξουν πολιτικές που θα αντιστρατεύονται την λογική του trickle down και να πείσουν ότι μπορούν να αποτελέσουν αξιόπιστο εναλλακτικό πόλο διακυβέρνησης στη χώρα. Οι όποιες καιροσκοπικές, ατομικές και συλλογικές κινήσεις, υπονομεύουν ευθέως αυτή την προοπτική.
Αυτή η εναλλακτική θα πρέπει να σηματοδοτεί τη μετάβαση από το παραγωγικό μοντέλο που στηρίζεται στο «μαρτύριο της σταγόνας», σ ‘ αυτό που έχει ως προτεραιότητά του την προοδευτική φορολογία και το Κράτος Πρόνοιας, ως προϋποθέσεις για την δίκαιη ανάπτυξη.
Έτσι αντιλαμβάνομαι και την έννοια του πατριωτισμού, μια υπέρτατη αξία που την έχουν ξεδιάντροπα καπηλευτεί τα πιο συντηρητικά και αντιδραστικά στρώματα της ελληνικής κοινωνίας.
*Ο Χρήστος Γκαρμπούνης είναι χειρούργος ορθοπαιδικός
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
