Προσβαση στον πολιτισμο και το βιβλιο

Με βασικό σκοπό την εξάλειψη των ανισοτήτων στο εκπαιδευτικό σύστημα μεταξύ κέντρου και περιφέρειας οι Κινητές Βιβλιοθήκες βοηθούν εδώ και χρόνια στην εξάλειψη των μαθητών δύο ταχυτήτων και η πρόσβαση στη γνώση πλέον γίνεται ανεξάρτητη από τον τόπο διαμονής. Η παρουσία των Κινητών Βιβλιοθηκών σε απομακρυσμένες και παραμεθόριες περιοχές δεν αφορά μόνο τις σχολικές μονάδες, αλλά καλύπτει και ανάγκες της ευρύτερης τοπικής κοινωνίας. Έχει παρατηρηθεί δε ότι σε περιοχές που η παρουσία των κινητών βιβλιοθηκών είναι συστηματική και ενθαρρύνεται από τους εκπαιδευτικούς η την τοπική κοινωνία, υπάρχει αύξηση της αναγνωσιμότητας. Το βιβλίο σταματά να είναι απρόσιτο και δεν αφορά «λίγους» αλλά μεταλλάσσεται σε κάτι οικείο και διαθέσιμο σε όλους.

Στο πλαίσιο αυτό, «περιοδεία» στα ολιγοθέσια ορεινά δημοτικά σχολεία των περιοχών και της Μακεδονίας και της Θράκης πραγματοποιούν εδώ και 15 χρόνια οι μονάδες κινητών βιβλιοθηκών του Υπουργείου Μακεδονίας – Θράκης.

Εμπλουτισμένες με 3.500 τίτλους βιβλίων, βιβλιοθήκη με πολλούς επιστημονικούς τίτλους και σύγχρονη υλικοτεχνική υποδομή, περιοδεύουν σε ορεινά χωριά και των δύο περιοχών, προωθώντας την ανάγνωση, την καλλιέργεια της αισθητικής αγωγής και τη δυνατότητα γνωριμίας και επαφής των μαθητών που φοιτούν στα πιο απομακρυσμένα σχολεία της με όλα τα σύγχρονα ηλεκτρονικά οπτικοακουστικά μέσα που παρέχουν οι νέες τεχνολογίες στην εκπαίδευση.

Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται με τη λήξη του εκπαιδευτικού έτους, οπότε πραγματοποιούνται διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Η κινητή βιβλιοθήκη, που είναι επιφορτισμένη με την περιοδεία στα σχολεία της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης στηρίζεται από τους Χριστίνα Χαϊτίδου, εκπαιδευτικό-εμψυχώτρια, Δήμητρα Μπάτζιου, βιβλιοθηκονόμο και Νίκο Αλεξίου οδηγό του λεωφορείου. Εδώ και μέρες, πέρα από τις επισκέψεις στα σχολεία, όλοι μαζί προετοιμάζουν την κεντρική εκδήλωση, η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 24 Μάη στην αίθουσα τελετών της Νομαρχίας Ροδόπης.

Το πρόγραμμα

Μιλώντας για το πρόγραμμα στην Περιφέρεια Α.Μ-Θ η Χριστίνα Χαϊτίδου, η οποία εργάζεται για δεύτερη χρονιά σε αυτό, ανέφερε ότι «το στηρίζει το Υπουργείο Μακεδονίας –Θράκης, αφορά σε τέσσερις νομούς και σε κάθε νομό επισκεπτόμαστε δώδεκα σχολεία. Πηγαίνουμε το πρωί στα σχολεία και φεύγουμε το μεσημέρι. Η επίσκεψή μας δηλαδή δεν αφορά μόνο στο θέμα του δανεισμού των βιβλίων. Το πρόγραμμα χωρίζεται σε δύο μέρη. Οι μαθητές του σχολείου χωρίζονται σε δύο ομάδες. Τα μισά παιδιά τα απασχολώ μέσα στην τάξη με διάφορες δραστηριότητες, που έχουν σχέση με τη θεατρική αγωγή, παντομίμες κ.λπ. ή μουσειακή αγωγή ή εικαστική, μέσα από την οποία κάνουμε διάφορες δραστηριότητες, όπως χειροτεχνία και κατασκευές. Τα υπόλοιπα παιδιά βρίσκονται μέσα στο λεωφορείο, όπου η κ. Μπάτζιου τα απασχολεί με διάφορα εκπαιδευτικά παιχνίδι, με την ενεργή συμμετοχή των παιδιών και με την προβολή εκπαιδευτικών ταινιών. Με την ολοκλήρωση και αυτού του μέρους του προγράμματος γίνεται ο δανεισμός των βιβλίων. Ακολούθως αλλάζουν τα τμήματα. Τα παιδιά που ήταν στην τάξη μπαίνουν στο λεωφορείο και το αντίστροφο. Η όλη διάρκεια του προγράμματος είναι τέσσερις ώρες».

Όπως ενημερώνει η κ. Χαϊτίδου, τα κριτήρια επιλογής των σχολείων που συμμετέχουν στο πρόγραμμα αφορά στο μέγεθός τους. «Θα πρέπει τα σχολεία να είναι μικρά, μονοθέσια – τα οποία σήμερα είναι ελάχιστα στον αριθμό – έως και τετραθέσια. Στα μεγάλα σχολεία δεν μπορεί να δουλέψει το πρόγραμμα. Απευθύνεται σε μικρά σχολεία και κυρίως σε αυτά που βρίσκονται μακριά από το κέντρο και τα παιδιά δεν έχουν πρόσβαση σε τέτοιου είδους δραστηριότητες. Η επιλογή των σχολείων γίνεται από τις κατά τόπους Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Τα σχολεία που επιλέγονται συμμετέχουν στο πρόγραμμα για δύο χρόνια και στο σύνολό τους είναι οχτώ κύκλοι, που σημαίνει ότι περνάμε τέσσερις φορές από κάθε σχολείο. Αυτή τη στιγμή διανύουμε τον όγδοο κύκλο, που σημαίνει ότι το πρόγραμμα τελειώνει. Θα ήταν καλό οι επισκέψεις να ήταν περισσότερες».

«Τα παιδιά περνούν καλά όταν είμαστε στο σχολείο γιατί κάνουν κάτι διαφορετικό, έρχονται σε επαφή με τον Ηλεκτρονική Υπολογιστή και με τον προτζέκτορα, τους αρέσει να ξεφυλλίζουν τα βιβλία, να τα βλέπουν. Στα μειονοτικά σχολεία τα βιβλία είναι για προσχολική ηλικία, έτσι ώστε να δίνουν στα παιδιά την ευκαιρία να δουν εικόνα και λιγότερο κείμενο. Τα παιδιά μας αγαπάνε. Έπειτα, ας μη ξεχνάμε ότι το εικαστικό μέρος του προγράμματος δίνει την ευκαιρία στα παιδιά να κάνουν μία κατασκευή ή μία χειροτεχνία και φεύγουν με κάτι στα χέρια τους και αυτό τα ικανοποιεί», τονίζει η κ. Χαϊτίδου.

«Τα παιδιά δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον στα εικονογραφημένα βιβλία, τα οποία τα προσελκύουν. Στα παιδιά αρέσει η εικονογράφηση. Υπάρχουν μυθιστορήματα ελληνικά και ξένα, μυθολογία παραμύθια, ιστορικά παιδικά βιβλία. Τα παιδιά προτιμούν τα εικονογραφημένα παραμύθια, και τα βιβλία που έχουν σχέση με τη φύση και τα ζώα και πολλά ιστορικά», συμπληρώνει η κ. Μπάτζιου.

Όταν το παιδί δανείζεται ένα βιβλίο, συγχρόνως του δίνεται και έντυπο το οποίο καλείται να συμπληρώσει. Το έντυπο περιλαμβάνει τρεις ερωτήσεις σχετικές με το βιβλίο, του τύπου τι τους άρεσε πιο πολύ, τι τους έκανε εντύπωση, λίγα λόγια για τον ήρωα και το περιεχόμενο. «Με αυτόν τον τρόπο καταλαβαίνουμε τι τους ενθουσιάζει, όπως και αν έχει διαβάσει το βιβλίο. Στο πίσω μέρος του εντύπου ζωγραφίζει κάτι σχετικό με το θέμα του βιβλίου που διάβασε. Ουσιαστικά δηλαδή αυτό το έντυπο βοηθά εμάς να ξέρουμε αν το παιδί διάβασε το βιβλίο, αλλά και για το παιδί είναι μια πρόκληση, γιατί έχει και κάτι να κάνει, εφόσον διαβάσει το βιβλίο», υπογραμμίζει η κ. Χαϊτίδου.

Πολλές από αυτές τις ζωγραφιές των παιδιών εκτίθενται στο τέλος της χρονιάς σε κεντρική εκδήλωση, η οποία φέτος θα γίνει στις 24 Μάη στην αίθουσα εκδηλώσεων της νομαρχίας.

Στήριξη από το Υπουργείο

Δυσκολίες του προγράμματος

Οι δυσκολίες του προγράμματος αφορούν στη μετακίνηση των υπευθύνων της βιβλιοθήκης. «Το να είσαι κάθε μέρα αλλού και να διανύεις αποστάσεις μεγάλες είναι πρόβλημα. Από τη στιγμή όμως που φθάνεις στο σχολείο, προβλήματα δεν υπάρχουν. Τα παιδιά μας αγαπούν πολύ, αλλά και οι συνάδελφοι δάσκαλοι. Τα παιδιά ειδικά μας περιμένουν με ανυπομονησία. Να φανταστείτε ότι κλείνουν την πόρτα για να μη φύγουμε, γιατί περνούν ευχάριστα. Χορεύουμε, τραγουδάμε, κάνουμε θέατρο, παίζουμε παιχνίδια στην αυλή…».

Πρωτοβουλίες στα παιδιά

Το πρόγραμμα, παρότι είναι καθορισμένο, μπορεί ωστόσο να μεταβληθεί, ανάλογα με το αν προκύψει κάτι κατά τη διάρκειά του από μέρους των παιδιών. Όπως αναφέρει η κ. Χαϊτίδου, «μπορεί εμείς να έχουμε προγραμματίσει να δουλέψουμε κάποια θέματα και μέσα από την ομάδα των παιδιών να προκύψει κάτι άλλο. Μέσα στην τάξη έχεις εναλλακτικές να ασχοληθείς με κάτι που προέκυψε από τα παιδιά. Για παράδειγμα, ένα πολύ συχνό φαινόμενο είναι τα διαζύγια. Υπάρχουν πολλά παιδιά που βιώνουν αυτήν την κατάσταση και μου κάνει εντύπωση που το λένε τα παιδιά. Σαν θέμα το έχουμε δουλέψει πολύ, όπως έχουμε δουλέψει και το θέμα του ρατσισμού. Μηνύματα προσπαθείς να περάσεις με κάθε δραστηριότητα. Όταν μπαίνεις στην τάξη και φεύγοντας από αυτήν τα παιδιά σου υπόσχονται ότι «δεν θα ξανακοροϊδέψουμε κανέναν» κι αυτό είναι σημαντικό! Δεν ξέρω τι θα γίνει την άλλη μέρα, αλλά εκείνη έχεις πετύχει, έχεις βάλει ένα λιθαράκι».

Τέλος, η κ. Χαϊτίδου εξαίρει τη σημαντική στήριξη του κ. Αλεξίου, ο οποίος από το 1990 έχει επιφορτισθεί με την απρόσκοπτη λειτουργία των μηχανημάτων, αλλά και με τη μεταφορά της βιβλιοθήκης σε όλα τα χωριά.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.