«Ν. Εγγονοπουλος, 100 χρονια απο τη γεννηση του»

«Ν. Εγγονόπουλος, 100 χρόνια από τη γέννησή του» είναι το θέμα της έκθεσης που φιλοξενείται από την περασμένη Τρίτη μέχρι και την Κυριακή 22 Απριλίου στην αίθουσα της Πολιτιστικής Κίνησης Ροδόπης. Η έκθεση περιλαμβάνει 21 ταμπλό με αφίσες και δύο dvd ντοκιμαντέρ για τον τιμώμενο ποιητή και ζωγράφο. Για τον ποιητή μίλησαν ο ποιητής και δοκιμιογράφος Δημήτρης Κοσμόπουλος και η ζωγράφος Σύνη Αναστασιάδη. Η έκθεση διοργανώνεται από το δήμο Κομοτηνής και το δεκαπενθήμερο έντυπο γνώμης «Αντιφωνητής», με τη στήριξη του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου και λειτουργεί πρωινές ώρες (11.00 -13.30) και βραδινές (19.00 – 21.00).

Αναγνωρίζοντας τη μοναδική του μορφή στην πνευματική Ελλάδα, το έτος 2007 αφιερώνεται στη μνήμη του.

Η αντιδήμαρχος Πολιτισμού Μάγδα Γιαμουστάρη υποδέχτηκε το κοινό που ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση και μίλησε για τη βούλησή τους να φιλοξενήσουν την έκθεση. «Η αποδοχή μιας δωρεάς και η εκπλήρωση ενός χρέους για τους μεγάλους, για τους ελεύθερους, για τους γενναίους, τους δυνατούς, όπως είπε και ο Μπολιβάρ».

Ο εκδότης της εφημερίδας «Αντιφωνητής» Κώστας Καραϊσκος ανέφερε κάποια βασικά βιογραφικά στοιχεία για το Νίκο Εγγονόπουλο. «Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1907 από πατέρα με φαναριώτικη καταγωγή και μητέρα με ρίζες στη Χιμάρα, την Ύδρα και τους Βαυαρούς του Όθωνα. Στα χρόνια 1914 – 1919 εγκαταστάθηκαν οικογενειακώς στην Κωνσταντινούπολη και τα υπόλοιπα 12 χρόνια έζησε στο Παρίσι. Επέστρεψε στην Ελλάδα, υπηρέτησε το στρατιωτικό του κι άρχισε να εργάζεται. Το 1932 γράφτηκε στη Σχολή Καλών Τεχνών όπου έγινε μαθητής του Κ. Παρθένη, τον οποίο πάντοτε μνημόνευε ως μεγάλο του δάσκαλο.

Παράλληλα, φοιτούσε στο εργαστήριο του Φώτη Κόντογλου για μια βαθιά γνωριμία με τη βυζαντινή τέχνη. Ο ίδιος δηλώνει την οφειλή του αυτή και παράλληλα την οφειλή του – και την επαφή του με τον υπερρεαλισμό – στους Ανδρέα Εμπειρίκο και Τζιόρτζιο ντε Κίρικο. Στην ποίηση μιλάει για τις επιδράσεις που δέχτηκε από το Σολωμό, τον οποίο θεωρεί ως το μέγιστο όλων των ποιητών του κόσμου, όπως και για τον Μποντλέρ. Λίγο αργότερα προσθέτει τους Λοτρεαμόν, Απολιναίρ, Καρυωτάκη, Καβάφη, Εμπειρίκο.

Το 1938 τυπώνεται η πρώτη του ποιητική συλλογή «Μην ομιλείτε εις τον οδηγόν» και αντιμετωπίζει κατακραυγή μέχρι του σημείου του διασυρμού. Ωστόσο, συνεχίζει να σχεδιάζει σκηνικά, κοστούμια, εξώφυλλα, σκίτσα, μετάλλια, συμμετέχει σε ομαδικές εκθέσεις Ελλήνων ζωγράφων εντός κι εκτός Ελλάδος.

Το 1941 σαν επίστρατος πολέμησε στην πρώτη γραμμή, συνελήφθη από τους Γερμανούς, κρατήθηκε σε στρατόπεδο εργασίας αιχμαλώτων και δραπέτευσε.

Το 1950 παντρεύτηκε με την Έλη Ανδρικοπούλου, γάμος που διήρκησε για τέσσερα χρόνια.

Το 1952 συμμετείχε στην αγιογράφηση της εκκλησίας του Αγίου Σπυρίδωνος Ν. Υόρκης, την οποία είχε αναλάβει ο Φώτος Κόντογλου. Το 1958 τιμάται με το Πρώτο Βραβείο Ποίησης του υπουργείου Παιδείας και το 1960 ξαναπαντρεύεται με την Ελένη Τσιώκου. Το 1966 τιμάται για το ζωγραφικό του έργο με το παράσημο Χρυσούς Σταυρός του Γεωργίου Α΄ και το 1968 εκλέγεται καθηγητής ελευθέρου σχεδίου στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο, όπου και παρέμεινε μέχρι το 1973.

Το 1979 τού απονέμεται για δεύτερη φορά το Πρώτο Κρατικό Βραβείο Ποίησης και το 1985 πεθαίνει στην Αθήνα από ανακοπή καρδιάς. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα γαλλικά, αγγλικά, ισπανικά, πολωνικά, ουγγρικά, δανικά και στη βενετική διάλεκτο. Η μορφή του Εγγονόπουλου είναι όντως εμβληματική για το σύγχρονο Έλληνα καλλιτέχνη. Εραστής της μοντέρνας εκφραστικής. Δηλωμένα ανθρωποκεντρικός και γοητευμένος από τη διαχρονία των τρόπων μας. Αριστοκρατικά απόμακρος και βαθιά ανθρώπινος. Ιδανικός κοσμοπολίτης και περήφανος πατριώτης. Το ποιητικό και ζωγραφικό του έργο, οι συνεντεύξεις, οι δηλώσεις, ακόμη και άνθρωποι που είχαν την τύχη να τον γνωρίσουν, είναι αδιάψευστοι μάρτυρες όλων των ανωτέρω. Η ανανέωση που πέτυχε για την ελληνική έκφραση τόσο στο πεδίο της ποιητικής όσο και στο πεδίο της εικαστικής γλώσσας είναι καθοριστική. Έδωσε τα σημαντικότερα δείγματα μιας σύνθεσης του σύγχρονου δυτικού προβληματισμού και της ελληνοβυζαντινής αισθητικής περί κοσμοαντίληψης μ’ ένα ακριβοδίκαιο ζύγι που όμοιό του δεν υπήρξε και με μια προσωπική διακινδύνευση που κάθε άλλο παρά αμελητέα στάθηκε».

Κλείνοντας, ο κ. Καραϊσκος σχολίασε για τον Εγγονόπουλο, με αφορμή την πρόσφατη υπόθεση με τα βιβλία της ιστορίας. «Υπάρχει τάση σε κάποιους κύκλους ορισμένων βαθιά μπερδεμένων ανθρώπων ν’ ανιχνεύουν τον «εθνοκεντρισμό» σαν πρώιμο στάδιο του επάρατου εθνικισμού στα κείμενα και γενικώς στην πνευματική παραγωγή των μεγάλων Ελλήνων, ξεκινώντας από τους δυο μεγάλους Νομπελίστες μας, Σεφέρη κι Ελύτη, και φτάνοντας μέχρι και σε πρόσωπα της Αριστεράς, όπως ο Σβορώνος και ο Θεοδωράκης. Παρότι οι κήρυκες του εθνομηδενισμού προσπαθούν με απίθανα ευρήματα να παρακάμψουν το σκόπελο του Εγγονόπουλου, να μηδενίσουν το μήνυμα του έργου του, πιστεύουμε ότι ο Εγγονόπουλος με το βίο, το έργο του και με τις ρητές δηλώσεις, που έφταναν σε σημείο ελληνολατρίας, δίνει την πιο αποστομωτική απάντηση» κατέληξε.

Στη συνέχεια παρουσιάστηκε ένα dvd του ΕΚΕΒΙ, όπου ο ίδιος ο Εγγονόπουλος δήλωνε ότι ανήκει στην υπερρεαλιστική σχολή αναφέροντας. «Πιστεύω ότι ο υπερρεαλιστικός ρυθμός είναι ο νόμιμος ρυθμός της εποχής. Θα πρέπει να προσέξουμε και θα βρούμε άπειρα υπερρεαλιστικά στοιχεία σε κάθε εκδήλωση της καθημερινής ζωής».

Ο ποιητής και δοκιμιογράφος Δημήτρης Κοσμόπουλος ανέφερε μεταξύ άλλων. «Ο Ν. Εγγονόπουλος εντάσσεται αναμφίβολα στον κανόνα των μειζόνων της ελληνικής ποιήσεως. Ο ποιητής και ζωγράφος Ν. Εγγονόπουλος παραμένει απολύτως ιδιότυπη και ιδιοσυγκρασιακά προκλητική περίπτωση και ως προς το προσωπικό κλίμα, την ένταση και τη γλώσσα της ποίησής του. Τα πρώτα ποιήματά του δημοσιεύονται στο περιοδικό ΚΥΚΛΟΣ τον Ιούνιο του 1938 και η πρώτη του ποιητική συλλογή κυκλοφόρησε στις εκδόσεις ΚΥΚΛΟΣ που εξέδιδε ο χαριτωμένος ποιητής, όπως λέει ο ίδιος, Απόστολος Μελαχρινός».

Το κοινό παρακολούθησε με ενδιαφέρον την εκδήλωση που αφιερώνεται στο έτος Εγγονόπουλου.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.