«Κουλτουρα της σιωπης» στα σχολεια της Ροδοπης

Ενδιαφέροντα στοιχεία για το φαινόμενο της ενδοσχολικής βίας και του σχολικού εκφοβισμού στα γυμνάσια και λύκεια του νομού Ροδόπης έχει καταγράψει μια έρευνα, που διενήργησε ο Συμβουλευτικός Σταθμός Νέων, μέσω ερωτηματολογίων στα οποία απάντησαν ανώνυμα οι μαθητές. Η πιο σημαντική παράμετρος στην διαμόρφωση του φαινομένου αποδείχτηκε ότι είναι το μέγεθος της σχολικής μονάδας, αφού σε μονάδες με πλεονάζοντα μαθητικό πληθυσμό, αναντίστοιχο του διαθέσιμου χώρου, τα περιστατικά της βίας και αντικοινωνικής συμπεριφοράς είναι πολύ εντονότερα από άλλες. Ένα δεύτερο συμπέρασμα είναι ότι οι μαθητές που αισθάνονται μειονεκτικά, λόγω των σχολικών τους επιδόσεων, εκδηλώνουν συχνότερα επιθετική συμπεριφορά, ενώ αντίθετα όσο πιο υψηλή είναι η βαθμολογία των μαθητών, τόσο λιγότερο εμπλέκονται σε βίαια περιστατικά, ως θύματα και ως θύτες. Η ύπαρξη οικονομικών προβλημάτων στο εσωτερικό της οικογένειας είναι ένας ακόμα παράγοντας, που ενισχύει την ανασφάλεια του μαθητή και επηρεάζει αρνητικά το σύνολο της συμπεριφοράς του. Επιπλέον, η πλειοψηφία των περιστατικών, που αναφέρθηκαν, έχουν ως δράστες μαθητές που προέρχονται από αποσταθεροποιητικά περιβάλλοντα (διαζύγιο γονέων, εξαρτήσεις, κακοποίηση), οι οποίοι αρχικά θυματοποιούνται και στη συνέχεια παρουσιάζουν τάσεις παραβατικής συμπεριφοράς. Οι μαθητές που εκφοβίζονται συνήθως απομονώνονται κοινωνικά και προσπαθούν να αποφεύγουν συστηματικά τους δράστες και να περνούν απαρατήρητοι. Διστάζουν να αποκαλύψουν τους δράστες, είτε γιατί φοβούνται τα αντίποινα, είτε γιατί πιστεύουν ότι οι εκπαιδευτικοί δεν θέλουν ή δεν μπορούν να τους βοηθήσουν. Γενικά, επικρατεί η «κουλτούρα της σιωπής» που συνίσταται στο «ότι οι έφηβοι δεν μιλούν, οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί δεν το αντιλαμβάνονται και τα σχολεία δεν έχουν μηχανισμούς αναφοράς ενός εκφοβιστικού φαινομένου». Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι από την έρευνα προέκυψε ότι στα αστικά κέντρα η συχνότητα περιστατικών σχολικής βίας είναι αυξημένη σε σύγκριση με ημιαστικές ή αγροτικές περιοχές.

Δράσεις του Κέντρου Πρόληψης σε 1700 μαθητές της δευτεροβάθμιας και τμήματα δημοτικών σχολείων

Τα παραπάνω γνωστοποιήθηκαν από το Κέντρου Πρόληψης «Ορφέας», σε συνέντευξη τύπου που παραχωρήθηκε για το θέμα χθες, με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας κατά της ενδοσχολικής βίας και του σχολικού εκφοβισμού. Στη συνέντευξη συμμετείχαν ο κ. Γκάρο Εσαγιάν, επιστημονικός υπεύθυνος του Κέντρου, ο κ. Γιώργος Ιωαννίδης, μέλος του Δ.Σ. του φορέα, η κ. Μαρία Γούλα, υπεύθυνη των δράσεων στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, και ο κ. Σπύρος Βόλτσης, υπεύθυνος για τις δράσεις στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Υπενθυμίζεται ότι το Κέντρο Πρόληψης της πόλης μας από το 2012 μέχρι σήμερα υλοποιεί συστηματικά δράσεις καταπολέμησης του φαινομένου σε σχολεία της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Η μέθοδος, που ακολουθήθηκε, ήταν η διεξαγωγή δίωρων βιωματικών παρεμβάσεων με τους μαθητές σε θέματα που αφορούν το σχολικό εκφοβισμό. Στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση οι παρεμβάσεις πραγματοποιούνται σε όλα τα τμήματα της πρώτης τάξης γυμνασίων και λυκείων του νομού, με τη συμμετοχή 1700 και πλέον μαθητών, ενώ στην πρωτοβάθμια το πρόγραμμα υλοποιείται από τη φετινή σχολική χρονιά σε 60 τμήματα της τετάρτης και πέμπτης τάξης.

Γκάρο Εσαγιάν «Να εξαλείψουμε τις παθολογικές βίαιες συμπεριφορές, αλλά υπάρχει και μία συμπεριφορά, που ανήκει στα όρια του φυσιολογικού»

Στην τοποθέτησή του ο κ. Εσαγιάν διευκρίνισε ότι στόχος των δράσεων κατά της ενδοσχολικής βίας είναι «να εξαλείψουμε τις παθολογικές βίαιες συμπεριφορές», επισημαίνοντας ότι «υπάρχει και μία συμπεριφορά, που ανήκει στα όρια του φυσιολογικού». «Η βία είναι ένα πολύ φυσιολογικό φαινόμενο και πρέπει να μπορεί να εκδηλωθεί μέσα στη σχολική κοινότητα», σημείωσε, «έτσι ώστε αντιμετωπιστεί και να διαχειριστεί προληπτικά, για να μην πάρει παρεκκλίνουσα μορφή». «Το σχολείο είναι μια οργανωμένη κοινωνική μονάδα, μέσα στην οποία ένα παιδί, μην όντας ακόμα ώριμη προσωπικότητα, μπορεί να εκδηλώσει τέτοιες συμπεριφορές», επισήμανε, «αλλά πρέπει το σχολείο με τον παιδευτικό του ρόλο να μπορέσει αυτό να το διαμορφώσει και να το μετουσιώσει σε πολιτισμικά πιο αποδεκτές συμπεριφορές».

Γιώργος Ιωαννίδης «Ο μαθητής να δείξει εμπιστοσύνη στον εκπαιδευτικό του και πολύ περισσότερο στους γονείς του, όταν αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα εντός της τάξης»

Από την πλευρά του ο κ. Ιωαννίδης αρχικά υπενθύμισε ότι εκτός από το Παρατηρητήριο κατά της ενδοσχολικής βίας, έχει δημιουργηθεί πλέον κι ένας νέος θεσμός από το Υπουργείο, που προβλέπει τον ορισμό ενός εκπαιδευτικού ανά σχολική μονάδα που θα επιμορφωθεί για να προσφέρει ψυχολογική υποστήριξη στους μαθητές. «Πολύ πιο ουσιαστική όμως θα είναι η συμβολή του εκπαιδευτικού που είναι υπεύθυνος της τάξης», υπογράμμισε, «αρκεί ο μαθητής να δείξει εμπιστοσύνη στον εκπαιδευτικό του και πολύ περισσότερο στους γονείς του, όταν αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα εντός της τάξης». «Να μη φοβηθεί και να μην ντραπεί», συνέστησε, «αλλά να το αναφέρει άμεσα στον εκπαιδευτικό ή στους γονείς του». «Γιατί από εκεί και πέρα αρχίζει ένας πραγματικός «Γολγοθάς» για το παιδί», παρατήρησε κλείνοντας, «που δεν ξέρουμε πού θα καταλήξει».

«Η διαφορετικότητα φοβίζει κι όταν το διαφορετικό είναι αριθμητικά σε μικρό ποσοστό απομονώνεται από την πλειονότητα»

Αξίζει τέλος να σημειωθεί ότι μια ιδιαιτερότητα, που συναντάται στα σχολεία της περιοχής μας, το γεγονός ότι συνυπάρχουν μαθητές από διάφορες πληθυσμιακές ομάδες, είναι ένας παράγοντας που δημιουργεί φαινόμενα γκετοποίησης, που με τη σειρά τους παράγουν τη βία. Το φαινόμενο της γκετοποίησης μαθητών αναγνώρισε απαντώντας σε σχετική ερώτηση ο κ. Εσαγιάν, εξηγώντας ότι «η διαφορετικότητα φοβίζει, κάτι που είναι βασικός κανόνας της ψυχολογίας συμπεριφοράς». «Κι όταν το διαφορετικό είναι αριθμητικά σε μικρό ποσοστό», επισήμανε, «απομονώνεται από την πλειονότητα. Αυτό οφείλεται σε έναν ενδογενή φόβο που έχει ο άνθρωπος μέσα του απέναντι στο διαφορετικό με την έννοια του ξένου. Αυτό μπορεί να το εκμεταλλευτεί μία ομάδα, που υπερτερεί αριθμητικά, και να ασκήσει βία».

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.