Καθαρση, τυχη και μαντειες του Αι- Γιαννη

Η δύναμη που κρύβει η φωτιά για εξαγνισμό του κακού, για ανανέωση, σε συνδυασμό με τον Αϊ- Γιάννη που «φέρνει τύχη», ανασύρεται από τα βάθη του παρελθόντος, κάθε που οι γειτονιές της Ελλάδας τιμούν την παράδοση, αναβιώνοντας τις φωτιές στα σταυροδρόμια, και το έθιμο με τις μαντείες του κλήδονα.

Με πολύ μεγάλη επιτυχία θυμήθηκαν και θύμισαν τον «μαγικό» κλήδονα, στην Πλατεία Καραϊσάκη, ο Σύλλογος Γυναικών Στρατώνων, με την βοήθεια του ΔΗΠΕΘΕ και του Κέντρου Λαϊκών Δρωμένων Κομοτηνής.

Το Γενέθλιον του Ιωάννου του Προδρόμου συμπίπτει με τις θερινές τροπές του ήλιου, στις 24 Ιουνίου, έξι μήνες μετά τη γέννηση του Χριστού. Σε κάποιες περιοχές της Ελλάδας η γιορτή ονομάζεται τ’ αϊ – Γιαννιού του Λιοτροπιού ή Λιτροπίου ή Αλιτροπιού, όπως αναφέρει ο Γ.Α. ΜΕΓΑΣ στο βιβλίο του «Ελληνικές Γιορτές και Έθιμα». Στη Ροδόπη, η παράδοση λέει ότι σηκώνονταν το πρωί, για να δουν τον ήλιο που γυρίζει σαν μύλος ή σαν τροχός.

Παραμονή της 24ης Ιουνίου αναβιώνει το έθιμο της φωτιάς, οι φωτιές του Αϊ- Γιαννιού, όπου η δύναμη της φωτιάς βοηθάει στην κάθαρση.

Την αναβίωση του εθίμου του κλήδονα πραγματοποίησε το βράδυ της Κυριακής, στην πλατεία Καραϊσκάκη, ο Σύλλογος Γυναικών Στρατώνων, με την αρωγή του Κέντρου Λαϊκών Δρωμένων και του ΔΗΠΕΘΕ Κομοτηνής. Όπως σημειώνει η πρόεδρος του Κέντρου Λαϊκών Δρωμένων, κ. Σοφία Μενεσελίδου, η γειτονιά των Στρατώνων από πολύ παλιά γιορτάζει αυτό το έθιμο.

Στο παρελθόν, ένα αγόρι ή ένα κορίτσι έφερνε νερό από τη βρύση, αμίλητο, χωρίς δηλαδή να μιλήσει σε όποιον συναντήσει στο δρόμο. Οι νέοι και οι νέες που ήταν συγκεντρωμένοι στο σπίτι έριχναν το ριζικάρι τους, ένα δαχτυλίδι, ένα σκουλαρίκι ή ένα άλλο σημάδι στο αγγείο με το αμίλητο νερό, το σκέπαζαν με ένα κόκκινο πανί, το κλείδωναν με μια κλειδαριά και τη νύχτα το εξέθεταν στην ύπαιθρο. Το άνοιγμα του κλήδονα γίνεται το πρωί.

Με παρόμοιο σχεδόν τρόπο αναβίωσε ο κλήδονας και στην περιοχή των Στρατώνων.

Μέσα σε ένα μπακίρι με νερό, οι κοπέλες συγκέντρωσαν από βραδύς τα ασημικά τους, το σκέπασαν με ένα κόκκινο πανί, το κρέμασαν από την τριανταφυλλιά όλη τη νύχτα. Την επόμενη ημέρα άνοιξαν το μπακίρι, και η κάθε κοπέλα έβγαζε ένα ριζικάρι κι έλεγε ένα στιχάκι για να βρει το «τυχερό» της, αυτόν που θα παντρευτεί. Κάποιες κοπέλες ενδέχεται να αντικρίσουν την μορφή του καλού τους μέσα στο νερό.

Δύο μικρά κορίτσια κουβάλησαν το μπακίρι με το νερό, ενώ ταυτόχρονα η πρόεδρος του Συλλόγου Γυναικών Στρατώνων, κ. Λίτσα Σουλτέκα περιέγραφε το έθιμο. Η κ. Μενεσελίδου χαρακτηρίζει το έθιμο του κλήδονα ιδιαίτερα σημαντικό: «Είναι ένα έθιμο που έχει τις ρίζες του στα βάθη του χρόνου.

Τα τελευταία χρόνια δεν αναβιώνει και θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντικό το ότι μια συνοικία της πόλης μας έχει τη διάθεση, την περασμένη και τη φετινή χρονιά, να αναβιώσει αυτό το έθιμο, για να διαφυλάξουμε τις μνήμες των παλαιοτέρων.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η πλειοψηφία του κοινού που συγκεντρώθηκε στην πλατεία Καραϊσκάκη γνώριζαν το έθιμο, γιατί γίνονταν στην πόλη μας μέχρι πριν λίγα χρόνια. Τελευταία έχει χαθεί γιατί άλλαξε η νοοτροπία των ανθρώπων σε σχέση με το γάμο». Οι φωτιές βέβαια υπάρχουν και στην πρόσφατη μνήμη της Κομοτηνής, ακόμη κι αν οι νεότερες γενιές δεν γνωρίζουν το συμβολισμό. «Ανάψαμε φωτιές σε τέσσερις γωνιές της πλατείας, γιατί ήταν σταυροδρόμια. Κάψαμε και τα μαγιάτικα στεφάνια, σύμφωνα με το έθιμο.

Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν και οι Σύλλογοι Γυναικών Ρέμβης, Σταθμού, η Φιλόπτωχος Αδελφότης, η Πρόνοια, ο Σύλλογος των Σαπών και της Αγίας Κυριακής. Όλες οι πρόεδροι των συλλόγων έκαψαν μαζί τα μαγιάτικα στεφάνια, στη φωτιά του Αϊ- Γιάννη.

Η φωτιά κρύβει μαντικές ιδιότητες, όπως και το ρόλο του εξαγνισμού».

Μαρία Αμπατζή

Οι φωτογραφίες είναι από το Φωτο Star

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.