Ηλεια, κρανιου τοπος

Η Ηλεία δεν θα είναι στο εξής όπως την ξέραμε. Δεν υπάρχει πλέον ο μαγευτικός Καϊάφας, ο Κρόνιος Λόφος της Ολυμπίας, που πάνω του υπήρχαν οι εγκαταστάσεις της Δ.Ο.Α και στους πρόποδές του το Μουσείο. Ο Λόφος έγινε παρανάλωμα του πυρός, παρά το αυτόματο σύστημα πυρόσβεσης-μόνο τα κτίσματα διεσώθησαν κι αυτά τραυματισμένα. Η φωτιά έφτασε μέχρι και την Ιερά Άλτη, κατέφαγε ό,τι χόρτο υπήρχε στα πρανή και στον περιβάλλοντα χώρο…

Ο Δήμος Ζαχάρως, τα πανέμορφα ορεινά του χωριά μέσα στο δάσος με τα πεύκα και τους απέραντους ελαιώνες είναι παρελθόν. Λέπρεο, όπου και το Ιερό της Θεάς Δήμητρας, (πατρίδα του Σίμωνος Καρρά), Ταξιάρχες, (ακριβώς πίσω από το βουνό του Επικούρειου), Αρτέμιδα, Σμέρνα… Στη Σμέρνα βρέθηκα πριν λίγους μήνες, φιλοξενούμενη σε σπίτι φίλων. Δίπλα ακριβώς στο μπαλκόνι του σπιτιού πεύκα και νερά. «Πώς έχετε καταφέρει και το σώσατε αυτό το δάσος», ρώτησα τον υπερήλικα οικοδεσπότη. «Αυτούνο εδώ το προσέχουμε και δεν καίγεται, όσο θυμάμαι εγώ, 90 χρονών, δεν κάηκε…» Η Σμέρνα δεν υπάρχει πια, ούτε το περίφημο Μοναστήρι της, το κτισμένο μέσα σε βράχο του βουνού. Από εκεί πάνω απολαμβάναμε όλη την κοιλάδα του Αλφειού, την καταπράσινη και ευλογημένη… (Ευτυχώς οι φίλοι σώθηκαν, είναι πια «πρόσφυγες» στην Αμαλιάδα. Έχασαν όμως όλο το σπίτι, τα γίδια και τα κοτερά τους…) Στους Δήμους Αλιφείρας, Φιγαλίας, η λαίλαπα δεν άφησε τίποτε όρθιο στο πέρασμά της, και συνέχισε στη Φολόη… Στη Φιγαλία υπάρχει και ο μοναδικός ναός του Επικούρειου Απόλλωνα, ο Παρθενώνας της Πελοποννήσου, που ακόμα στέκει. Η γειτονική Ανδρίτσαινα παλεύει ακόμα με τις φλόγες, εκεί και το σπίτι του Βύρωνα Πολύδωρα… Ο Δήμος Σκυλλούντος, τα Κρέστενα δηλαδή, μάχονται ακόμα άνισα, ο Γρύλος, το Γκρέκα και η Φρίξα-σήμερα ακούγαμε από την τηλεόραση τις σπαρακτικές εκκλήσεις για βοήθεια των εγκλωβισμένων- δοκιμάζονται ακόμα. Στο Γρύλο είναι και το σπίτι του Νίκου Κωνσταντόπουλου, που κινδυνεύει. Στο μικρό Δήμο Πηνείας, που έχασε 14 χωριά, είχε και νεκρούς, την Κυριακή το βράδυ υπήρξε μια πύρινη κόλαση. Αγροτικός καθαρά ο Δήμος, έχασε όλο το ζωικό του κεφάλαιο, αιγοπρόβατα και μαζί όλα τα ορνιθοειδή. Αλλόφρονες έτρεχαν οι χωρικοί στα εξοχικά τους να ελευθερώσουν τα ζώα να μη καούν ζωντανά και να λύσουν τα σκυλιά που φύλαγαν το βιός τους. Κάποιοι κάηκαν ζωντανοί μαζί με τα ζώα. Άλλοι είδαν το βιός τους να σπαράζει μέσα στην κόλαση. Τα πουλιά του δάσους της Πηνείας, την προηγούμενη μέρα έτρεχαν κατά σμήνη προς τη λίμνη να σωθούν. Τρία χωριά της ίδιας περιοχής έγιναν παρανάλωμα το Σάββατο το βράδυ. Κάμπος και Βελανίδι, Εφύρα. Πάνε τα γαλάρια και οι καλλιέργειες. Η φωτιά έφτασε μέχρι τις όχθες της λίμνης του Πηνειού και κατέκαψε ό,τι βρήκε στο πέρασμά της. Ακόμα και τα λάστιχα των σταγονιδίων με τα οποία πότιζαν τη τομάτα και το πιπέρι…

Η ανατολική πλευρά της λίμνη καπνίζει ακόμα, κατάμαυρη, φρυγανισμένη, αποκρουστική.

Η Αμαλιάδα από την Παρασκευή ήδη παρέδιδε το μεγάλο περιαστικό της δάσος στον όλεθρο. Γεράκι, Περιστέρι, Ανάληψη…

Πεύκα, αμπέλια, σταφίδα, ελιές… Το βιός μας, φώναζαν, πάμε, χαθήκαμε όλοι! Η Αμαλιάδα ένιωσε την απειλή. Η φωτιά έκαψε δυο σπίτια στην ανατολική της πλευρά, και έφθασε μέχρι το Εθνικό Στάδιο. Ύστερα ήρθε η σειρά του Δήμου Ωλένης, ένα ορεινό συγκρότημα χωριών, με νερά, μύλους, μοναστήρια, εκκλησάκια, δάση.

Απόγνωση… Σπίτια και ζωές παρανάλωμα.

Όλη η εξέλιξη στο βασικό ορεινό όγκο του Νομού που ξεκινά από το κέντρο σχεδόν της Ηλείας και φθάνει μέχρι τα σύνορα Αχαΐας, Αρκαδίας.

Τα ονόματα μπορεί να μη λένε τίποτε στον αναγνώστη. Εξηγούμαστε. Από τους 22 ΟΤΑ της Ηλείας, οι 10 καίγονται επί 4 μέρες τουλάχιστον, με μια φωτιά που κύκλωσε όλο τον ορεινό δασικό όγκο.

Η κόλαση ξεκίνησε από τη Ζαχάρω με τις γνωστές συνέπειες. Εκεί, «στόχος» ήταν το Δάσος του Καϊάφα, με τα ιαματικά αλλά και το τεράστιο ενδιαφέρον επενδυτών για εγκαταστάσεις Real Estate και όχι μόνο. Η περίφημη Ιόνια Οδός που πρόκειται να ξεκινήσει άμεσα «είδε» στον Καϊάφα ένα μέγιστο εμπόδιο. Η δίοδος από το στενό μεταξύ λίμνης και θάλασσας, υπαγόρευε παράκαμψη, η οποία όμως είχε τεράστιο κόστος… Τώρα, η Ιόνια μπορεί να περάσει άνετα, «τσιμεντώνοντας» μερικά μέτρα από το καμένο δάσος…

Από πού ν’ αρχίσει και που να σταματήσει κανείς, αφού η πυρκαγιά ακόμα καίει… Απειλήθηκε ο Πύργος, τα Διαμερίσματα Βαρβάσαινα, Σαλμώνη και ο ιερός τόπος της Ολυμπίας που δεν μπόρεσε να γλιτώσει από την πύρινη λαίλαπα.. Ο τόπος που έδωσε τα «φώτα» του στον κόσμο, την ιερή φλόγα, κάηκε. Λίγα λεπτά αρκούσαν για να αλλάξει το πρόσωπο της πόλης – σύμβολο. Η φωτιά με ταχύτητα που τρομάζει, πέρασε από την Αρχαία Ολυμπία και άφησε πάνω της τα σημάδια ανεξίτηλα. Κάηκε ο Πλάτανος, χωριό στα όρια της Αρχαίας Ολυμπίας.

Ο περιβάλλοντας χώρος στην ΔΟΑ στην Ολυμπία και το μνημείο Κουμπερτέν παραδίδονται και η φωτιά συνεχίζει… Από εκεί και πέρα η φωτιά συνεχίζει, ο δρόμος για τη Γορτυνία δεν είναι μακρύς.

Η επόμενη μέρα…

Ποιος μπορεί να μετρήσει τις πληγές; Ηλεία σημαίνει ελιά και σταφίδα. Πριν λίγα χρόνια σήμαινε και τομάτα… Ελιά δεν έμεινε και η σταφίδα πάει κι αυτή. Σημαίνει και κτηνοτροφία. Τα ζωντανά στα ημιορεινά βρήκαν φρικτό θάνατο. Ηλεία σημαίνει και κώμες, πολλά μικρά χωριά διάσπαρτα στην ύπαιθρο, κοντά στις «περιουσίες» όπως λένε εδώ, κοντά στη δουλειά πάει να πει. Αυτό το «κωμηδόν» επλήρωσε όλο το κεφάλαιό της ανθρώπινο, ζωϊκό και περιβαλλοντικό εν προκειμένω. Πάει κι αυτό…

Οι Ηλείοι πάλεψαν με κλαριά και «πομόνες» με αυτοσχέδια πυροσβεστικά που φόρτωσαν στα ΝΤΑΤΣΟΥΝ, από γεμάτα ντεπόζιτα που χρησιμοποιούν για πότισμα των χωραφιών. Αυτή η φωτιά όμως δεν παλεύονταν. Δεν παλεύονταν ούτε το ανεπαρκέστατο «κράτος» που έδειξε το πρόσωπό του στην περίσταση. Ελάχιστα οχήματα, κουρασμένα και ανεκπαίδευτα πληρώματα-οι εποχιακοί πού εκπαιδεύονται;- άνθρωποι που έπεσαν στη φωτιά χωρίς εφόδια, πληρώματα που δεν είχαν ιδέα για θέσεις και διόδους στο Δάσος, οχήματα που σε πλείστες των περιπτώσεων δεν έβρισκαν νερό να γεμίσουν…

Το «κράτος» υπήρξε δια διαγγελμάτων, μετακατατροφικών μέτρων, και δια των επισκέψεων στο «λίκνο» της Ολυμπίας. Οι Ηλείοι εκείνες τις ώρες πάλευαν με τις φωτιές και πλην της νομενκλατούρας ουδείς άλλος συνόδευσε τις κουστωδίες…

Τι θα γίνουν τώρα οι πρόσφυγες; Οι άστεγοι, οι άκληροι, οι γέροντες που έμειναν ταπί, οι νέοι αγρότες που φύτεψαν το αμπέλι που έγινε στάχτη; Η Ηλεία «ζει με τις επιδοτήσεις…» λένε κάποιοι και έχουν εν μέρει δίκαιο. Να δούμε τώρα πώς θα ζήσουν, όσοι τα κατάφεραν να σωθούν.

Θα φύγουν για το άστυ… Οικοδόμοι, θυρωροί, εποχιακοί, ενοικιαζόμενοι εργαζόμενοι, όλο και κάπου θα τρουπώσουν δια των πολιτευτών μας…Τι θα μείνει πίσω;

Στάχτη και μπούρμπερη… Και τα γηροκομεία της Μητροπόλεως όπου σίγουρα θα καταλήξουν οι «καμένοι» γέροντες των 261 ευρώ μηνιαίως του ΟΓΑ, που τα έκαναν 300, πουλώντας κανένα αυγουλάκι, ή κανένα αρνάκι το Πάσχα…