Ικανοποιημενη η Αγκυρα απο το σχεδιο Αναν: Εκβιασμος της Κυπρου για συμφωνια

Απογοήτευση και δυσαρέσκεια επικρατεί, δικαιολογημένα, τις τελευταίες ημέρες στο ελληνικό τμήμα της Κύπρου, μετά και το τέταρτο σχέδιο Ανάν. Ενώ στο νέο κείμενο υιοθετούνται οι περισσότερες από τις τουρκικές απαιτήσεις, ελάχιστες είναι οι ελληνικές οι οποίες ικανοποιούνται. Τα δύο βασικότερα σημεία που ευνοούν τους Ελληνοκυπρίους είναι η επιστροφή του 10% του εδάφους και η κατάργηση της τρίχρονης μεταβατικής περιόδου της συμπροεδρίας. Αυτά, όταν η τουρκοκυπριακή πλευρά πετυχαίνει να παραμείνουν τα στρατεύματα, όπως και οι έποικοι, οι περιουσίες να μην επιστραφούν (μόνο το 1/3 της αξίας), να καταργηθεί η Κυπριακή Δημοκρατία κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου και κυρίως να αναγνωρισθεί εθνοτικό εκλογικό σώμα στις εκλογές της Γερουσίας, γεγονός που αφαιρεί τα μισά πολιτικά δικαιώματα από τους πρόσφυγες που θα επιστρέψουν.

Οι διαπραγματεύσεις στη Λουκέρνη οδηγήθηκαν σε ναυάγιο όπως αναμενόταν άμα τη παραδόσει του σχεδίου. Πώς θα μπορούσε άλλωστε η κυβέρνηση της Κύπρου να δεχτεί ένα σχέδιο, το οποίο δεν προβλέπει καν την απομάκρυνση των στρατευμάτων; Κάτι τέτοιο θα έπρεπε λογικά να αποτελεί την προϋπόθεση για την έναρξη των διαπραγματεύσεων. Η πραγματικότητα- την οποία και δυσκολεύομαι ν’ αποδεχτώ, πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχει ακόμα ελπίδα- είναι πως απ’ ό,τι αποδεικνύεται για ακόμα μία φορά, οι αποφάσεις ουσιαστικά λαμβάνονται στην Ουάσιγκτον και όχι στη Λουκέρνη ή την Κύπρο. Η Τουρκία, λοιπόν, για ευνόητους λόγους ( έκτασης, πληθυσμού, βιοτικού επιπέδου, γεωστρατιωτικής θέσης κ.τ.λ.) είναι πιο χρήσιμη στις ΗΠΑ, επομένως και η νικήτρια στα σημεία. Κι επειδή τα συμφέροντα των δύο από τις τρεις εμπλεκόμενες πλευρές ικανοποιούνται άμεσα, η πίεση στην ελληνοκυπριακή πλευρά για συμφωνία είναι μεγάλη- σε σημείο που ο κ. Ανάν απειλεί να ζητήσει την έγκριση του σχεδίου από το Συμβούλιο Ασφαλείας του Ο.Η.Ε., παραγκωνίζοντας έτσι προκλητικά την ελληνοκυπριακή πλευρά.

Η δεδομένη κατάσταση μετατρέπει το επερχόμενο δημοψήφισμα σε κακοστημένο παιχνίδι σε βάρος των Κυπρίων. Σε περίπτωση που μέσω του δημοψηφίσματος οι Ελληνοκύπριοι πουν «όχι» στο σχέδιο Ανάν, ενώ οι Τουρκοκύπριοι συμφωνήσουν, οι πρώτοι είναι αυτοί που θα χρεωθούν τις συνέπειες της απόρριψης της λύσης. Θα αναιρεθεί, λοιπόν, το θετικό απέναντι σε μια λύση προφίλ που έχει δημιουργήσει η Λευκωσία τόσα χρόνια, ενώ η Τουρκία θα υπερηφανεύεται διεθνώς για τη θετική της στάση και τις προσπάθειές της, έτσι ώστε να επιτύχει την επιτάχυνση των διαδικασιών για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Επομένως, αυτοί που χάνουν σημαντικά από το σχέδιο Ανάν είτε το αποδεχτούν είτε το απορρίψουν είναι οι Ελληνοκύπριοι. Ο Π. Ήφαιστος, καθηγητής Διεθνών- Στρατηγικών Σπουδών, σε άρθρο του στα ΝΕΑ της 30ης/3 εκφράζει τη βεβαιότητά του πως όποια λύση κι αν επιλέξουν οι Ελληνοκύπριοι, η Κύπρος θα οδηγηθεί σε διχοτόμηση, μόνο που αν πουν «ναι» στο σχέδιο Ανάν « η πρώτη διχοτόμηση θα είναι σκλαβιά και η δεύτερη- αν δηλαδή πουν «όχι»- σωτηρία από τη σκλαβιά».

Κατά συνέπεια, η θέση της κυπριακής κυβέρνησης είναι πολύ δύσκολη, γιατί πρέπει αφενός να διατηρήσει το θετικό προφίλ που έχει δημιουργήσει και αφετέρου τα υπέρ του σχεδίου που θα μεταφέρει στους πολίτες να φαίνονται λογικά. Και η ελληνική κυβέρνηση της συμπαρίσταται.. θεωρητικά. Δεν ξέρω, αλλά αυτή η εμμονή του κ. Καραμανλή να μην παίρνει θέση – εδώ παίρνουν θέση η Ουάσιγκτον και η Ε.Ε.-, τονίζοντας ότι η κυπριακή πλευρά είναι αυτή που διαπραγματεύεται και θα λάβει τις αποφάσεις και προκαλώντας έντονη δυσαρέσκεια όχι μόνο στην κυπριακή κυβέρνηση αλλά και στους πολίτες της Κύπρου, ενισχύει τις αμφιβολίες μου σχετικά με το κατά πόσο η Ν.Δ. ήταν έτοιμη να αναλάβει τα ηνία της χώρας. Τη Δευτέρα, 29/3 οι κ.κ. Καραμανλής και Ερντογάν σε κατ’ ιδίαν συνάντησή τους εξέφρασαν την πρόθεσή τους να συμβάλλουν στη λύση του κυπριακού, αλλά δεν κατέληξαν ως προς τον τρόπο- πράγμα που συνέβη και την Πέμπτη-, γεγονός που φανερώνει τις αγεφύρωτες διαφορές που υπάρχουν ακόμα.

Η στάση του κ. Καραμανλή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και στην αξιωματική αντιπολίτευση. Ο κ. Γ. Παπανδρέου σε δηλώσεις του έκανε λόγο για στάση «ουδέτερης αμηχανίας» και εξέφρασε την έντονη απογοήτευσή του για τη στάση της κυβέρνησης καθώς θεωρείται αναιρετική των προσπαθειών της κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ για την εύρεση και υιοθέτηση της καλύτερης δυνατής λύσης. Η απλή συμπαράσταση δεν έχει καμία πρακτική σημασία ή κάποια θετική συνέπεια υπέρ των Κυπρίων. Ο ρόλος της ελληνικής κυβέρνησης, όμως, μπορεί να γίνει πολύ σημαντικός και να κρίνει το μέλλον της Κύπρου. Πιστεύω πως δεν πρέπει να θεωρούμε πως αν δεν εκφράσουμε τώρα την αντίθεσή μας με το σχέδιο που πιέζεται να αποδεχτεί η κυπριακή κυβέρνηση, δε θα το πληρώσουμε αργότερα: οι Κύπριοι αισθάνονται ήδη αρκετά προδομένοι.

Από όλη αυτήν την κατάσταση προκύπτει ένα βασικό ερώτημα: κατά πόσο η λύση του κυπριακού είναι ζήτημα εθνικό; Αφορά δηλαδή άμεσα τους πολίτες της Ελλάδας; Σίγουρα τα ελληνικά Μ.Μ.Ε. έδωσαν μεγάλη σημασία στο θέμα, το ενδιαφέρον των πολιτών, όμως, παρουσιάζει έντονη κάμψη. Νομίζω πως έχουν κουραστεί και απογοητευτεί γιατί αφενός το θέμα βρίσκεται στην επικαιρότητα πολλά χρόνια χωρίς να παρουσιάζει καμία πρόοδο και αφετέρου όποια προσπάθεια για επίλυση ευνοεί την τουρκική πλευρά, πράγμα που τους δυσαρεστεί ιδιαίτερα. Από την άλλη, όμως, η όποια εξέλιξη στο θέμα του κυπριακού θα έχει άμεσες συνέπειες στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, γεγονός που τονώνει κάπως το ενδιαφέρον τους. Νομίζω, πάντως, πως τελικά η επίλυση του κυπριακού είναι ζήτημα εθνικό, και όχι μόνο γιατί οι Έλληνες και οι Κύπριοι ανήκουν στο ίδιο έθνος, αλλά κυρίως γιατί τα συμφέροντά μας στην ευρύτερη περιοχή είναι κοινά.

Εν κατακλείδι, όσο δύσκολη κι αν είναι η εξεύρεση μιας μέσης λύσης για το κυπριακό, ο κ. Ανάν και οι παρατρεχάμενοί του δεν κατάφεραν να πείσουν – φαντάζομαι όχι μόνο εμένα- πως αυτό που επιδιώκουν είναι η διατήρηση της ισορροπίας ανάμεσα σε Έλληνες και Τούρκους της Κύπρου. Σίγουρα, στο συγκεκριμένο ζήτημα, δεν υπάρχουν αγαθές προθέσεις, μόνο αγαθά μυαλά.

Το δημοψήφισμα της 24ης Απριλίου είναι ίσως οι πιο δύσκολες εξετάσεις για το λαό της Κύπρου. Τα χέρια μας είναι πλέον δεμένα. Και ο χρόνος μετρά ανάποδα.

Ηλιάνα Κωστή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.