Η «Βιρτζινια» του JENS CHRISTIAN GRONFDAHL

Ο JENS CHRISTIAN GRONFDAHL (Γενς Κρέστιαν Γκρένταλ) στη νουβέλα «Βιρτζίνια» (μετάφραση ΛΥΟ ΚΑΛΟΒΥΡΝΑΣ, εκδόσεις ΠΟΛΙΣ) γυρίζει το χρόνο πίσω, στο καλοκαίρι του 1943, τότε που ένα 14χρονο αγόρι συναντά ένα 16χρονο κορίτσι, σε ένα εξοχικό στις ακτές της Βόρειας Θάλασσας μεσούντος του πολέμου (Ο πόλεμος γινόταν κάπου αλλού, μακριά, πολύ μακριά πίσω από τις κουρτίνες συσκότισης. Ήταν ένας πόλεμος πλασμένος από ήχους, φωνές στο ραδιόφωνο και φήμες στο δρόμο, σειρήνες από τις στέγες και τον μακρινό βόμβο των αεροπλάνων που έρχονταν από το πέλαγος.)… Το αγόρι πρόσεχε κάθε της κίνηση στο σπίτι. Αφουγκραζόταν τα βήματά της στη σκάλα, την πόρτα του δωματίου της όταν την έκλεινε προσεκτικά, όπως πίστευε εκείνος. Και το κορίτσι; Θα ήταν λάθος να πούμε ότι τον απέφευγε, αλλά ούτε και τον αποζητούσε…

Οι δύο έφηβοι περνούν ατέλειωτες ώρες μαζί. Βόλτες με ποδήλατο, κολύμπι, ο καθένας, όμως, παραμένει βυθισμένος στον εσωτερικό του κόσμο. Ένας κόσμος βουβός που τους συντροφεύει βουβά από τότε ως τα βαθιά τους γεράματα. Η νοσταλγία ενός εφηβικού έρωτα μέσα από μια αφήγηση τρυφερή. Η γραφή του Γκρένταλ όλο μελαγχολία για εκείνο το καλοκαίρι που όλο επιστρέφει στις ζωές των ηρώων αφήνοντας αναπάντητα γιατί; Η χαμένη αθωότητα, το κλεφτό φιλί από τον κρυμμένο βρετανό πιλότο και η ταμπακέρα με το τελευταίο τσιγάρο, μια βουβή υπόσχεση για μια νέα συνάντηση που δεν συνέβη ποτέ. Το κορίτσι φροντίζει τον βρετανό πιλότο, το αγόρι παρακολουθεί το ζευγάρι και οι Γερμανοί στρατιώτες που ερευνούν την περιοχή τον ακολουθούν, ο πιλότος εξαφανίζεται αφήνοντας το κορίτσι συντετριμμένο για πάντα…

Στη ζωή των ηρώων συμβαίνουν τόσα πολλά που δεν είχαν καμία σχέση μ΄ εκείνο το καλοκαίρι στα χρόνια του πολέμου. Ίσως πάλι να έψαχναν αιτίες όταν προσπαθούσαν να ξεδιαλύνουν τον κυκεώνα που δημιουργούν οι περιπλοκές και οι αλλαγές, της ζωής τα μπερδεμένα νήματα γνωριμιών, συνύπαρξης και αποχωρισμών, τα θαμμένα όνειρα, οι αθετημένες ή ξεχασμένες υποσχέσεις, τα αναπάντεχα ανοίγματα. Όλα όσα έχουμε ζήσει, μερικές φορές με απελπισία, πού και πού με αγαλλίαση, αλλά τον περισσότερο καιρό ούτε το ένα, ούτε το άλλο. Ο Γκρένταλ οδηγεί τον αναγνώστη στην πηγή, την πηγή όλων των χρόνων και των φωτεινών διαφανειών της μνήμης, όλων των περιπλεγμένων κομματιών και αποσπασμάτων της ζωής που ζήσαμε. Μισό αιώνα αργότερα το 14χρονο αγόρι της ιστορίας, ηλικιωμένος άντρας πια, παίρνει με το ταχυδρομείο ένα πακέτο μ ένα γράμμα και μια ταμπακέρα. Και τα ερωτήματα επιστρέφουν: Ήταν αυτός που σφράγισε την τύχη του πιλότου; Ήταν εκείνος που άθελά του τον πρόδωσε; Και το κορίτσι με τα χρυσά μαλλιά, ηλικιωμένη γυναίκα πια, τι πιστεύει; Το κορίτσι που είχε κι εκείνος ερωτευτεί, ήταν άλλωστε η πρώτη φορά που άγγιξε κι εκείνος γυναίκα, άσχετα αν υπήρξαν κι άλλες γυναίκες από τότε, όχι πολλές, αλλά ούτε δα και λίγες, και με κάποιες από αυτές η γνωριμία του ήταν πιο αποφασιστική από εκείνο το πρώτο αντικείμενο του αδέξιου πόθού του…

Κι εκείνη; Το ότι σκεφτόταν τον Άγγλο πιλότο της κάθε μέρα, σχεδόν σίγουρα ήταν υπερβολή. Ίσως όμως ο πιλότος να ήταν ένα σύμβολο στις αβέβαιες αναμνήσεις της για κάτι πολύ βαθύ μέσα της. Κάτι που είχε παραμείνει άγνωστο και σκοτεινό, κρυφό, κάτι που ένιωθε την ανάγκη να το συνδέσει μ΄ έναν τόπο, μια χρονική στιγμή, ένα πρόσωπο, όσο ασαφές κι αν της ήταν μες στο ημίφως που έμπαινε απ΄ τις σανίδες της καλύβας πέρα στα πλημμυρισμένα λιβάδια στο μυχό ενός φιόρδ της Βόρειας Θάλασσας, ένα καλοκαίρι του πολέμου.

Στη Δανία, το καλοκαίρι δεν σκοτεινιάζει εντελώς τη νύχτα ο ήλιος δύει γύρω στα μεσάνυχτα αφήνοντας ένα ελαφρό μούχρωμα, ενώ ανατέλλει πάλι γύρω στις τρεις με τέσσερις το πρωί, ανάλογα με το γεωγραφικό πλάτος. Για το λόγο αυτό η περίοδος του καλοκαιριού στα δανέζικα ονομάζεται «φωτεινές νύχτες». Αυτές οι νύχτες ακολουθούν τους ήρωες του Γκρένταλ μια ζωή… μέχρι που το τελευταίο τσιγάρου του βρετανού πιλότου στην ταμπακέρα, το Virginia, «πέφτει σαν βροχή» στο γόνατο του αφηγητή…του 14χρονου αγοριού. Όταν γύρισε σπίτι εκείνο το βράδυ, έβγαλε την ταμπακέρα του άγγλου πιλότου. Την άνοιξε και έβγαλε το τσιγάρο, το τελευταίο που του είχε μείνει, ένα τσιγάρο που βρισκόταν στην ταμπακέρα όλα αυτά τα χρόνια… Σκόρπια καφεκόκκινα θρύμματα Βιρτζίνια…

Ο Γενς Κρέστιαν Γκρένταλ γεννήθηκε στην Κοπεγχάγη το 1959. Σπούδασε στην Εθνική Σχολή Κινηματογράφου της Δανίας. Θεωρείται ένας από τους πιο σημαντικούς Δανούς συγγραφείς. Έχει δημοσιεύσει μυθιστορήματα, θεατρικά έργα και δοκίμια. Από τις εκδόσεις ΠΟΛΙΣ κυκλοφορεί επίσης το βιβλίο του «Ο ήχος της καρδιάς», 1999 (2005)… Ένα μπερδεμένο κουβάρι της ιστορίας μια φιλίας. Μια ανασύνθεση του δρομολογίου δύο ζωών που τέμνονται και συνδέονται, αλλά που παραμένουν μακρινές και ξένες. Σ’ αυτό το βιβλίο ο συγγραφέας ανατρέχει στην παιδική ηλικία των δύο φίλων, στα πρώτα τους σκιρτήματα, στις προτιμήσεις και στα πάθή τους, στην επιθυμία τους να ανταλλάξουν θέση και ταυτότητα, στα αδιέξοδα που τους οδηγούν οι ερωτικές, κυρίως, επιλογές τους…

Μα.Νι.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.