Ξεκινησαν οι φετινες εκδηλωσεις της Μπεκτασικης Αλεβιτικης Κοινοτητας Θρακης στο πλατωμα «Χιλια»

Η Μπεκτασική Αλεβιτική κοινότητα της Θράκης διοργανώνει και φέτος την παραδοσιακή γιορτή στο πλάτωμα «Χίλια» του Δήμου Σουφλίου με τους ιστορικούς αγώνες πάλης με λάδι που οργανώνει εδώ και επτά αιώνες. Οι εκδηλώσεις μνήμης γίνονται προς τιμή του Σεγίτ Αλή Σουλτάν και φέτος αγάς ορίστηκε ο Ζεκή Τσολάκ Αλή.

Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων ξεκίνησε χθες το πρωί με την τελετή έναρξης στον τεκκέ του Σεγίτ Αλή Σουλτάν, ενώ το βράδυ ακούστηκαν νεφές με συνοδεία σαζιού.

Τι είναι τα νεφές και ποιος είναι ο ρόλος τους στο Τζεμ

Τα νεφές αποτελούν βασικό στοιχείο της θρησκευτικής και τελετουργικής ζωής των Μπεκτασήδων Αλεβιτών. Η λέξη σημαίνει κυριολεκτικά «ανάσα», αλλά στο πλαίσιο της παράδοσης χρησιμοποιείται για να περιγράψει την ιερή μουσική που ακούγονται κατά τη διάρκεια του τζεμ, της κεντρικής συλλογικής λατρευτικής τελετής της κοινότητας των Μπεκτασήδων Αλεβιτών.

Τα νεφές δεν είναι απλώς τραγούδια θρησκευτικού περιεχομένου. Πρόκειται για ιερή μουσική-ποιητικά άσματα που μεταφέρουν βασικές αρχές της πίστης, ιστορικές μνήμες, ηθικές αξίες και πνευματικές διδασκαλίες. Μέσα από τους στίχους τους εκφράζεται η αγάπη προς τον Θεό, τον Προφήτη Μωάμεθ και τον πρώτο Ιμάμη Αλή, καθώς και η αφοσίωση στην ιερή οικογένεια του Προφήτη (Εχλ-ι Μπέϊτ).

Ιδιαίτερη θέση στα νεφές κατέχει η μνήμη της Κερμπάλα, δηλαδή της μάχης του 680, κατά την οποία σκοτώθηκε ο Ιμάμης Χουσεΐν, γιος του Αλή και εγγονός του Προφήτη Μωάμεθ, μαζί με συγγενείς και συντρόφους του. Για τους Μπεκτασήδες και τους Αλεβίτες, η Κερμπάλα συμβολίζει την αδικία, τη θυσία, την αντίσταση στην καταπίεση και την υπεράσπιση της αλήθειας. Ωστόσο, το περιεχόμενο των νεφές δεν περιορίζεται στην Κερμπάλα. Τα ιερά αυτά άσματα αναφέρονται επίσης στην αγάπη στον Θεό, τη δικαιοσύνη, στην ισότητα, στη συμφιλίωση, στην ταπεινοφροσύνη, στην αυτογνωσία και στην ανάγκη να αναγνωρίζει κανείς την αξία και την ιερότητα του άλλου ανθρώπου.

Τα νεφές ακούγονται στο Τζεμ, τη λατρευτική τελετή των Μπεκτασήδων Αλεβιτών, όπου οι συμμετέχοντες συγκεντρώνονται ως σώμα πιστών και όχι απλώς ως ξεχωριστά άτομα. Οι πιστοί αποκαλούνται τζαν, δηλαδή «ψυχές». Η ονομασία αυτή υπογραμμίζει την πνευματική ισότητα όλων των ανθρώπων που βρίσκονται μέσα στην τελετή. Στο τζεμ οι συμμετέχοντες κάθονται μαζί, άνδρες και γυναίκες, προσεύχονται, ακούν, θυμούνται, συμφιλιώνονται και ακολουθούν μια καθορισμένη τελετουργική τάξη, γνωστή ως Ερκιάν.

Ο Ζακίρ είναι ο ιερός λειτουργός που αναλαμβάνει τη μελωδική και τελετουργική απόδοση των νεφές κατά τη διάρκεια της τελετής. Κρατά το σάζι, το παραδοσιακό έγχορδο όργανο της Μπεκτασικής Αλεβίτικης λατρείας, και αποδίδει τα ιερά άσματα σύμφωνα με τη ροή και τις ανάγκες του τζεμ. Δεν λειτουργεί ως καλλιτέχνης ούτε ως τραγουδιστής. Η παρουσία του είναι ιερή και τελετουργική. Με τη φωνή και το όργανο του συνοδεύει διαφορετικά στάδια του τζεμ, μεταφέρει τη διδασκαλία και βοηθά την κοινότητα να εισέλθει στο πνευματικό νόημα της τελετής και της αγάπης προς τον Θεό και τον άνθρωπο.

Το σάζι έχει ιδιαίτερη συμβολική σημασία καθώς πρόκειται για έναν κεντρικό φορέα της προφορικής παράδοσης. Μέσα από τις χορδές του μεταδίδονται ιερά άσματα και πνευματικές μελωδίες που πέρασαν επί αιώνες από δασκάλους σε μαθητές, από μεγαλύτερους σε νεότερους και από μία κοινότητα στην επόμενη. Σε πολλές περιπτώσεις, η μετάδοση αυτή πραγματοποιήθηκε χωρίς βιβλία ή επίσημα αρχεία και στηρίχθηκε στη μνήμη, στην ακρόαση και στην επανάληψη.

Το κάθε ιερό άσμα αποτελεί μέρος της δομής του τζεμ και συνδέεται με συγκεκριμένες θρησκευτικές, ιστορικές και ηθικές αναφορές. Η ιερή μελωδία, η ποίηση, η συλλογική μνήμη και η τελετουργία λειτουργούν μαζί. Για τον λόγο αυτό, η παρουσία του Ζακίρ και ο ήχος του σαζιού δεν αποτελούν συνοδευτικά στοιχεία της τελετής, αλλά έναν από τους βασικούς τρόπους με τους οποίους η κοινότητα εκφράζει και μεταδίδει την πίστη της και την βαθιά πνευματικότητα της.

Η συνέχεια του προγράμματος

Σήμερα Σάββατο 1 Αυγούστου στις 11.00 στο πλάτωμα «Χίλια» οι εκδηλώσεις συνεχίζονται με τον αγώνα δρόμου Κιζίλ Ντελή και με τους παραδοσιακούς αγώνες πάλης με λάδι. Το βράδυ θα ακολουθήσει συναυλία με προσκεκλημένους τραγουδιστές.

Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται την Κυριακή 2 Αυγούστου. Στο πλάτωμα «Χίλια» στις 11.00 θα παρουσιαστούν παραδοσιακοί χοροί της Θράκης και θα συνεχιστούν οι αγώνες πάλης με λάδι. Το βράδυ στις 20.00 θα διοργανωθεί γλέντι στο χωριό Μέγα Δέρειο.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.