«Η προκληση της διασυνοριακοτητας και ο βορειος Εβρος ως μια προνομιακη περιοχη ασκησης πιλοτικων πρωτοβουλιων διασυνοριακης συνεργασιας»

Του Σταύρου Παπαθανάκη, Δημοσιογράφου, Περιφερειακού Συμβούλου Ανατολικής Μακεδονίας -Θράκης*

Η προοπτική των ανοιχτών συνόρων και των διευρυμένων πολιτισμικών οριζόντων μαγεύει τους πολίτες των όμορων περιφερειών και κρατών, ασκεί μια πρωτοφανή έλξη. Aκόμη κι όταν δημιουργούνται προβλήματα, που είναι πολλά και μας έχουν ήδη απασχολήσει και θα μας απασχολούν, αν και υφίστανται οικονομικές συνέπειες και επιπτώσεις, οι πολίτες έχουν το σωστό προσανατολισμό, μια πυξίδα που σταθερά τους οδηγεί σε ένα μέλλον δημιουργικής διευθέτησης και επίλυσης των διαφορών, σε μια κοινωνία αλληλεγγύης και ειρηνικής συνύπαρξης, με τα προτάγματα του Γαλλικού Διαφωτισμού, ΑΔΕΛΦΟΣΥΝΗ -ΙΣΟΤΗΤΑ-ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, να αποκτούν μια νέα επικαιρότητα και δυναμική για το περιεχόμενο και τη βιωσιμότητα της σύγχρονης δημοκρατίας. Προς αυτή την κατεύθυνση οφείλουμε να εργαστούμε για να μην κινηθούν οι σκοτεινοί μηχανισμοί της μισαλλοδοξίας, του φανατισμού και της τυφλής βίας.

Σ’ αυτό το σημείο να σας αναφέρω ότι με αφορμή το μεταναστευτικό πρόβλημα σε συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Ανατολικής Μακεδονίας –Θράκης πρότεινα τη διοργάνωση ενός διεθνούς συνεδρίου με θέμα «ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΥ ΦΟΝΤΑΜΕΝΤΑΛΙΣΜΟΥ» και να σας διατυπώσω την πρόταση ανάληψης της πρωτοβουλίας για την πραγματοποίησή του σε μια ευρύτερη περιφέρεια στην επικράτεια και των τριών όμορων κρατών ιδιαίτερης σημειολογίας και ισχυρού συμβολισμού.

Εδώ και 17 χρόνια επιχειρούμε να υλοποιήσουμε δράσεις διασυνοριακής συνεργασίας. Μια από τις πρώτες απόπειρες ήταν η διερεύνηση συνεργασίας της Ελληνικής Ραδιοφωνίας (ΕΡΑ) Νέας Ορεστιάδας με το Ραδιοφωνικό Σταθμό της Στάρα Ζαγόρα Βουλγαρίας το 1994. Μπορώ να υποστηρίξω ότι έχουν αρχίσει να προκύπτουν κοινωνικά δίκτυα που μας επιτρέπουν να αισιοδοξούμε για την κοινή μας μοίρα. Ακριβώς πριν μια εβδομάδα είχα την χαρά να παρακολουθήσω τη συνάντηση της Ένωσης Βουλγαρικών Περιφερειακών Μέσων στη Βάρνα, στην «πρωτεύουσα της θάλασσας» της Βουλγαρίας, όπως επισημαίνει σε ένα χαιρετισμό του ο δήμαρχος της πόλης Κιρίλ Γιορντάνοφ, και να διαπιστώσω ότι με τους συναδέλφους εκδότες και δημοσιογράφους έχουμε να αντιμετωπίσουμε κοινά προβλήματα και να συνεργαστούμε σε πάρα πολλά πεδία συμβάλλοντας στην ποιοτική βελτίωση του παραγόμενου ειδησεογραφικού και ενημερωτικού προϊόντος και στην προώθηση της αναγκαίας για την ειρηνική συνύπαρξη και συνεργασία των λαών μας συναντίληψης.

Σας απευθύνω, λοιπόν, την πρόταση για τη διοργάνωση ενός θεματικού συνεδρίου για τη λειτουργία των διασυνοριακών περιοχών στη γειτονιά μας και σε όλο τον κόσμο.
Αν θέλει κάποιος να κατανοήσει τη δυναμική της γεωγραφίας, θα πρέπει να ξεκινήσει από τη Βάρνα, από το μέτωπο της Μαύρης Θάλασσας, και να κατεβεί μέχρι τη θάλασσα του Μαρμαρά, για να γνωρίσει μια περιοχή που βρίσκεται πολύ ψηλά στις επιλογές της παγκόσμιας βιομηχανίας του μαζικού τουρισμού με την Κωνσταντινούπολη–Ισταμπούλ να αποτελεί ένα top global destination (κορυφαίο παγκόσμιο προορισμό). Αν, λοιπόν, δεν γνωρίζουμε όλα αυτά και δεν έχουμε μια πλήρη εικόνα της συνολικότερης περιοχής, είναι προφανές ότι και στο περιορισμένο μας χωρικό και γεωγραφικό πλαίσιο εδώ στην Αλεξανδρούπολη, στον Έβρο, στην Ανατολική Μακεδονία-Θράκη, δεν μπορούμε να έχουμε την αίσθηση και την αντίληψη που απαιτείται για το σχεδιασμό και τη διαμόρφωση του δικού μας τοπικού πολιτιστικού και τουριστικού προϊόντος και σε ποια αγορά αυτό εντάσσεται.

Η περιοχή του βορείου Έβρου παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον κι είναι αυτή που σε όλο τον βόρειο οριζόντιο άξονα σηματοδοτεί τη νέα πραγματικότητα της διασυνοριακότητας. Έβρος, Άρδας, Ερυθροπόταμος είναι τρία διασυνοριακά ποτάμια. Στο Πύθιο η σιδηροδρομική σύνδεση με το Ουζιούν Κιουπρού μας παραπέμπει στην αίγλη του σιδηροδρόμου και στο εμβληματικό τρένο, το Orient Express, που πέρασε στην παγκόσμια λογοτεχνία και κινηματογράφο. Το ίδιο και η γέφυρα Μαρασίων–Αδριανούπολης που είναι σήμερα ανενεργή για τον σιδηρόδρομο και θα ήταν μια καταπληκτική διαδρομή μέσα από ένα ανέγγιχτο σε μεγάλο τμήμα του παραποτάμιο δάσος. Η τελωνειακή πύλη Καστανεών–Παζάρ Κουλέ είναι η δεύτερη οδική σύνδεση Ελλάδας–Τουρκίας.

Μετά την είσοδο–έξοδο Ορμενίου Σβίλεγκραντ έχουμε ένα ακόμη σημείο διόδου στα ελληνο-βουλγαρικά σύνορα, αυτό της Ζώνης–Κυπρίνου με το Ιβαήλοφγκραντ. Στη συγκεκριμένη περιοχή έχουμε δυο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους: τη βίλα «ΑΡΜΙΡΑ» με τα θαυμαστά ψηφιδωτά αλλά και τη μοναδικότητά της σε παγκόσμιο επίπεδο, αφού έγινε για δυο παιδιά με αναπηρίες, όπως αυτά παρουσιάζονται σε ψηφιδωτό με τον γαιοκτήμονα-πατέρα τους. Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει ο ταφικός τύμβος της Μικρής Δοξιπάρας –Ζώνης με τα μοναδικά για τα ταφικά έθιμα της ρωμαϊκής περιόδου αρχαιολογικά ευρήματα που προκάλεσαν το ενδιαφέρον της διεθνούς αρχαιολογικής κοινότητας με την πρόσκληση του υπεύθυνου για την ανασκαφή αρχαιολόγου Διαμαντή Τριαντάφυλλου στο Μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι, πριν πέντε χρόνια, το 2006.
Στα Πετρωτά Τριγώνου Ορεστιάδας σε μια περιοχή ιδιαίτερου γεωλογικού ενδιαφέροντος υπάρχει ο ανακαινισμένος μύλος με ένα συνεδριακό κέντρο πολλαπλών μεταφράσεων για να φιλοξενεί διασυνοριακές και πολιτιστικές δραστηριότητες. Δυστυχώς μια υποδομή υψηλών προδιαγραφών λειτουργεί μόνο για μια εβδομάδα το χρόνο, αν και κόστισε στον Έλληνα φορολογούμενο πάρα πολλά χρήματα.

Το Διδυμότειχο έχει να επιδείξει ένα μοναδικό ιστορικό και πολιτιστικό απόθεμα με τα 8.000 χρόνια συνεχούς ιστορίας του. Τρία εμβληματικά σύμβολα αντιπροσωπεύουν τρεις διαφορετικές αυτοκρατορίες: η ολόχρυση προτομή του Σεπτίμιου Σεβήρου τη Ρωμαϊκή, ο Καλές τη Βυζαντινή και το τέμενος Βαγιαζήτ την Οθωμανική. Το Διδυμότειχο έχει επίσης σημαντικά ετερόδοξα θρησκευτικά μνημεία: ορθόδοξα και μουσουλμανικά. Επίσης ένα μνημείο για το ολοκαύτωμα, αφού λόγω της γερμανικής ναζιστικής κατοχής οδηγήθηκε στον αφανισμό η εβραϊκή κοινότητα της πόλης που μαζί με τους Εβραίους επιχειρηματίες του Σουφλίου έδιναν ένα σαφή διεθνή προσανατολισμό για τα τοπικά προϊόντα με κυρίαρχο το μετάξι.

Από το 1995 στις όχθες του Άρδα, στις Καστανιές, σε μια περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, πραγματοποιείται η συνάντηση νέων, η οποία έχει όλες τις προϋποθέσεις να εξελιχθεί σε ένα διεθνών προδιαγραφών πολιτιστικό γεγονός αλλά η παθογένεια της τοπικής κοινωνίας δεν επέτρεψε μέχρι τώρα τη σωστή ανάπτυξη αυτού του σημαντικού φεστιβαλικού θεσμού, που μπορεί να γίνει το ΕΛΛΗΝΙΚΟ WOODSTOCK, που ως θεσμός αποτελεί μια μεγάλη πρόκληση για όλες τις τοπικές δυνάμεις για τη χάραξη μιας ολοκληρωμένης πολιτιστικής και τουριστικής στρατηγικής, για να γίνει έτσι ένας μηχανισμός προβολής όλου του βόρειου Έβρου, που θα είναι ικανός να αξιοποιήσει την επικοινωνιακή διάσταση του πολιτισμού και το περιβαλλοντικό απόθεμα της περιοχής.

Εδώ και τρία χρόνια ξεκινήσαμε τις εκδηλώσεις υπό τον γενικό τίτλο «ΞΕΝΙΤΕΜΕΝΟ ΜΟΥ ΠΟΥΛΙ…» και έχουν ως στόχο να αναδείξουν τη μεταναστευτική εμπειρία ως ένα κυρίαρχο στοιχείο της ταυτότητας της περιοχής και της σύγχρονης πραγματικότητας καθώς όπως επισημαίνει ένας εμβληματικός συγγραφέας της εποχής ο Σαλμάν Ρουσντί, «το βασικό σύμβολο του αιώνα μας είναι ο μετανάστης και η συμβολική αξία εξόριστων και μεταναστών». Στόχος μας είναι να εξελιχθεί σε ένα θεσμό για τους μετανάστες και το φαινόμενο της μετανάστευσης υπερτοπικής εμβέλειας και διεθνούς αναγνώρισης.

Το στοιχείο της διασυνοριακότητας και της πολιτισμικής αλληλεπίδρασης μας ώθησε να υιοθετήσουμε μια νέα ονομασία που ταιριάζει απόλυτα στην ταυτότητα της περιοχής, τη δυναμική και την προοπτική του θεσμού. ΤΡΙΠΟΡΙ GLOBAL POINT –MEGA COSMOS MULTI CULTURAL FESTIVAL, θα είναι η νέα ονομασία, η οποία αποδίδει τις διαστάσεις ενός πολυσύνθετου και πολυεπίπεδου προβλήματος, του φαινομένου της μετανάστευσης, από την τοπική –περιφερειακή ως την εθνική και την παγκόσμια κλίμακά του.
Στο Σπήλαιο Τριγώνου Έβρου, στο Τριεθνές Ελλάδας –Βουλγαρίας-Τουρκίας, το Τρίπορι μας παραπέμπει στους τρεις υδάτινους πόρους-δρόμους, στον Άρδα, τον Έβρο και τον Τούντζα, και ασφαλώς στις τρεις χώρες της διασυνοριακής μας περιοχής, στην Ελλάδα, τη Βουλγαρία και την Τουρκία.

Το Τρίπορι, όπως άλλωστε και ο Βόσπορος, με κυρίαρχο τον ιερό αριθμό 3 (τρία) μας έρχεται από τους μυθολογικούς χρόνους και από μια αρχέγονη μορφή λατρείας στη Θράκη, τα Αναστενάρια, στα οποία αναφέρεται διεξοδικά, σε μια από τις πιο ολοκληρωμένες λαογραφικές μελέτες, στο βιβλίο του «Λαϊκή πίστη και λατρεία στη Θράκη», που είχα την τιμή να το εκδώσω το 1991, πριν 20 χρόνια, στην Αθήνα, από τις εκδόσεις «Ρήσος», ο λογοτέχνης και λυρικός ποιητής της γενιάς του 1930 Κώστας Θρακιώτης, ο οποίος υπογραμμίζει χαρακτηριστικά ότι «στις παρεμφερείς προαισθητικές εκδηλώσεις (πρωτόγονες μορφές του θεατρικού είδους) όπως εκφράζονται στη Θράκη και γενικότερα στα εθιμικά πανηγύρια όλων των λαών, έχει διασωθεί μέχρι σήμερα σε τροποποιημένη μορφή ο τελετουργικός μαγικός χαρακτήρας του διονυσιασμού…».

Από αυτό ακριβώς το σημείο του Έβρου θέλουμε να εκπέμψουμε ένα θετικό μήνυμα ότι μπορούμε «ΝΑ ΔΡΟΥΜΕ ΤΟΠΙΚΑ ΚΑΙ ΝΑ ΣΚΕΦΤΟΜΑΣΤΕ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ» και να δημιουργούμε όλες εκείνες τις προϋποθέσεις για την κατανόηση του πολύπλοκου προβλήματος της μετανάστευσης που θέτει σε δοκιμασία τις σύγχρονες κοινωνίες. Το πρόβλημα θα είναι κυρίαρχο και θα είναι η πρόκληση του 21ου αιώνα.

Κλείνω μ’ ένα απόσπασμα συνέντευξης ενός σημαντικού διανοητή της εποχής μας, του Σλαβόι Ζίζεκ, στην εφημερίδα «ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ» (10 Οκτωβρίου 2010):
«… Στην Κίνα, αν πραγματικά μισείς κάποιον, τον καταριέσαι με τα λόγια: «Σου εύχομαι να ζήσεις σε ενδιαφέροντες καιρούς». Ο λόγος είναι απλός. Στην ανθρώπινη ιστορία «ενδιαφέροντες καιροί» είναι περίοδοι αναστατώσεων, πολέμων και διαμάχης εξουσιών, την ώρα που εκατομμύρια αθώοι υφίστανται τις συνέπειες. Σήμερα αναμφίβολα μπαίνουμε σε μια τέτοια εποχή –οι καιροί μας είναι «ενδιαφέροντες». Έπειτα από δεκαετίες υποσχέσεων του κράτους πρόνοιας, περίοδο κατά την οποία οι περικοπές διαρκούσαν για σύντομα χρονικά διαστήματα, σύντομα θα επιστρέψουν στο κανονικό, μπαίνουμε σε μια ποιοτικά διαφορετική εποχή, όπου η κρίση –ή, πιο σωστά, η κατάσταση οικονομικής έκτακτης ανάγκης που βιώνουμε- με αλλεπάλληλα μέτρα λιτότητας (περικοπές προνοιακών δαπανών, περιστολή της δωρεάν Υγείας και Παιδείας, συνεχή απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων) είναι διαρκής. Πρόκειται για κρίση που αποτελεί σταθερά κρίση που γίνεται πλέον τρόπος ζωής».
Κι αυτό ακριβώς γίνεται για όλους μας σ’ αυτή εδώ την περιοχή η διασυνοριακότητα: ένας τρόπος ζωής.

Σας ευχαριστώ

* Ομιλία-εισήγηση στο πλαίσιο της Ελληνο-Βουλγαρο-Τουρκικής συνάντησης Ροταριανών, που διοργάνωσε ο Ροταριανός Όμιλος Αλεξανδρούπολης το Σάββατο, 28 Μαΐου 2011.

Γεγονότα διεθνών προδιαγραφών στη γειτονιά μας

Όταν λοιπόν στη γειτονιά μας διοργανώνονται γεγονότα, μουσικά –πολιτιστικά –καλλιτεχνικά –αθλητικά, διεθνών προδιαγραφών, μπορεί να γίνει αντιληπτό πόσο επιτακτική είναι η ανάγκη να προχωρήσουμε κι εμείς εδώ στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας –Θράκης σε ανάλογο σχεδιασμό. Η άγνοια αυτής της πραγματικότητας συντηρεί απλώς ένα θνησιγενές τοπικό διαχειριστικό υποσύστημα με προτάσεις, πρακτικές και δράσεις με ημερομηνία λήξης και με υψηλό το τίμημα της υπανάπτυξης για την τοπική κοινωνία και οικονομία.

Ο ποδηλατικός γύρος της Αδριανούπολης

Ο ποδηλατικός γύρος της Αδριανούπολης, στον οποίο συμμετέχουν εκατοντάδες ποδηλάτες από τα όμορα κράτη Ελλάδας-Βουλγαρίας-Τουρκίας, έχει όλες τις προϋποθέσεις για να εξελιχθεί σε ένα διεθνή θεσμό για τους φίλους του ποδηλάτου

Η ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΤΟΥ MANU CHAO ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ

Ο Manu Chao είναι ο τροβαδούρος που εκφράζει με τη μουσική και τα τραγούδια του το κίνημα και το πνεύμα της αντιπαγκοσμιοποίησης ενώ την ίδια στιγμή ο ίδιος είναι για τους νέους της εποχής ένα παγκόσμιο ίνδαλμα και πρότυπο. Η συναυλία του πριν λίγους μήνες στη Σόφια ήταν ένα μουσικό γεγονός για τους νέους της Βαλκανικής. Πολλοί ήταν οι οπαδοί που ταξίδεψαν από τη βόρεια Ελλάδα στην πρωτεύουσα της Βουλγαρίας για να δουν και να ακούσουν από κοντά τον αγαπημένο τους τραγουδιστή. Ανάλογη κινητικότητα παρατηρείται και σε άλλες μουσικές συναυλίες που έχουν τις προδιαγραφές ενός διεθνούς καλλιτεχνικού και πολιτιστικού γεγονότος.

Το GRAND PRIX της FORMULA 1 στην Κωνσταντινούπολη

Η FORMULA 1 έχει εκατομμύρια οπαδούς σε όλο τον κόσμο και οι περισσότεροί τους έχουν την οικονομική δυνατότητα να παρακολουθήσουν τα GRAND PRIX που γίνονται ανά τον κόσμο. Πριν ενάμισι μήνα όλα τα ταξιδιωτικά γραφεία της Θράκης διαφήμιζαν την προσφορά τους για το τριήμερο 6-7-8 Μαΐου 2011 κατά το οποίο θα μπορούσαν οι ταξιδιώτες επισκέπτες της Πόλης να παρακολουθήσουν το πολυδιαφημισμένο πολυθέαμα της FORMULA 1, του κορυφαίου αγωνιστικού θεσμού που συγκινεί τους ανά την υφήλιο φίλους του αυτοκινήτου.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.