Η λαμψη στα ματια των παιδιων μεσα απο μια εφημεριδα

Το «Τρίτο Μάτι» υπήρξε το κυρίαρχο και πλέον προοδευτικό περιοδικό της δεκαετίας του 1930. Με το νου σε συνειρμούς περί πρωτοπορίας και προοδευτισμού και με μια προσεκτική ματιά στο «3ο μάτι» του 3ου Γυμνασίου Κομοτηνής, πείθεται ο αναγνώστης για τον κόπο και την αξιόλογη προσπάθεια που αληθινά κατέβαλαν οι μαθητές-συντάκτες της έκδοσης και οι συνεργάτες καθηγητές τους. Η τελευταία έκδοση ξεπέρασε κατά πολύ σε συμμετοχή και… σελίδες τις προσδοκίες όλων και η έκπληξη και για εμάς του φανατικούς αναγνώστες της, ήταν ευχάριστη. Προσεγμένη αισθητικά, σε μοντέρνο και νεανικό μέγεθος και σχήμα, πολύχρωμη και ελκυστική, με σχεδιαστική πρωτοτυπία στον τίτλο και με απανθίσματα λόγων από ανθρώπους του πνεύματος η περιοδική έκδοση των μαθητών του 3ου Γυμνασίου Κομοτηνής καλωσορίζει τον αναγνώστη στον θαυμαστό κόσμο των μαθητικών εξερευνήσεων. Το άνοιγμα στην τοπική κοινωνία με συνεντεύξεις πολιτικών κι επιστημόνων και με έρευνες για ζωτικά ζητήματα του τόπου και όχι μόνο, κράτα πλέον σταθερή θέση στην εφημερίδα, η οποία εμπλουτίζεται κάθε φορά με πολλά και διαφορετικά ενδιαφέροντα θέματα.

Με τον φιλόλογο Νίκο Κολίτση συνομιλεί σήμερα ο ΠτΘ, έναν από τους υπεύθυνους καθηγητές της περιοδικής έκδοσης «Το τρίτο μάτι» του 3ου Γυμνασίου Κομοτηνής.

ΠτΘ: κ. Κολίτση, πώς προέκυψε η περιοδική αυτή έκδοση του σχολείου σας;

Ν.Κ.: Το έντυπο προέκυψε στα πλαίσια ενός προγράμματος περιβαλλοντικής εκπαίδευσης από την αρχή της φετινής σχολικής χρονιάς στο 3ο Γυμνάσιο Κομοτηνής. Αυτό που διαφοροποιεί το συγκεκριμένο πρόγραμμα από τα πολλά που αναλαμβάνει το συγκεκριμένο σχολείο νομίζω ότι είναι το γεγονός ότι απευθυνόμαστε σε όλες τις τάξεις, σε όλους τους μαθητές και σε όλες τις μαθήτριες. Δεν υπάρχει δηλαδή ένα συγκεκριμένο αριθμό μαθητών ή μαθητριών, οι οποίοι εκπονούν το συγκεκριμένο πρόγραμμα, αλλά μπορούν να συμμετέχουν όλοι ελεύθερα, από την αρχή μέχρι το τέλος της χρονιάς. Στην αρχή, ξεκινώντας δειλά δειλά, η συμμετοχή των μαθητών ήταν περιορισμένη, αναμενόμενο για κάτι που θεωρώ πρωτοποριακό και διαφορετικό σε τελική ανάλυση. Ωστόσο, με την έκδοση του δεύτερου τεύχους της εφημερίδας – περιοδικού μας, προσεγγίσαμε πολύ μεγάλο αριθμό μαθητών και δεν ξέρω πώς μπορούμε να τους ικανοποιήσουμε όλους, έτσι ώστε να συμπεριλάβουμε τη δουλειά τους σε ένα τεύχος, το πιο πρόσφατο, που έχει ξεπεράσει και τις προσδοκίες μας και είναι μεγαλύτερο από 36 σελίδες!

ΠτΘ: Η επιλογή του τίτλου «Το τρίτο μάτι» ήταν μια σκόπιμη επιλογή;

Ν.Κ.: Η επιλογή ήταν της συναδέλφου της κ. Μαλαφούρη κι από την πρώτη στιγμή έγινε αποδεκτός από την πλειοψηφία της συντακτικής ομάδας και καθιερώθηκε. Είναι στ’ αλήθεια μια τρίτη άποψη κι έκφραση μέσα στη σημερινή κοινωνία.

ΠτΘ: Πώς εσείς, ως ενεργός εκπαιδευτικός, ερμηνεύετε τη μεγάλη συμμετοχή των παιδιών στο έντυπο; Τελικά μήπως τα παιδιά έχουν πρόβλημα έκφρασης της δημιουργικότητάς τους;

Ν.Κ.: Νομίζω ότι, παρότι το σχολείο κάνει φιλότιμες προσπάθειες, δεν φτάνει στο σημείο να αναπτύσσει δεξιότητες που τα παιδιά τις έχουν. Απλά το σχολείο δεν τις καλλιεργεί. Θεωρώ ότι στην κατεύθυνση αυτή κινείται και το συγκεκριμένο πρόγραμμα και εκεί βασίζεται και η επιτυχία του. Στο ότι δίνει τη δυνατότητα σε παιδιά, που μπορεί να μην έχουν πολύ καλή σχολική επίδοση ή μπορεί να μην τους ταιριάζει το εκπαιδευτικό σύστημα που τους επιβάλλουμε, να συμμετέχουν είτε γραπτά είτε με μια σειρά άλλων δραστηριοτήτων, με μια συνέντευξη, με επικοινωνιακές δεξιότητες που αναπτύσσονται στο δρόμο, ακριβώς γιατί το σχολείο πρέπει να κάνει αυτό το άνοιγμα στην τοπική κοινωνία, αυτό δηλαδή που προσπαθήσαμε ένα κάνουμε για να φέρουμε το τελικό αποτέλεσμα κοντά στους πολίτες της Κομοτηνής κι ευρύτερα του Νομού Ροδόπης. Σε τελικά ανάλυση ο στόχος είναι να οδηγηθούμε σε ένα σχολείο που δεν είναι κάτεργο, όπου τα παιδιά δεν θα πανηγυρίζουν κάθε φορά που κλείνει, αλλά ένα περιβάλλον όπου θα περνάνε ωραία, δηλαδή θα κάνουν πράγματα δημιουργικά κι ευχάριστα. Νομίζω αυτή είναι η κατεύθυνση στην οποία οφείλουμε να κινηθούμε όλοι συνολικά ως λειτουργοί της εκπαίδευσης και νομίζω ότι σε αυτό μας βοηθάτε κι εσείς πολύ.

ΠτΘ: Μέσα από αυτό το πολυθεματικό έντυπο το σχολείο παρουσιάζεται ως μία κυψέλη, όπου τα παιδιά φαίνεται ότι δουλεύουν με πολύ μεγάλο ενθουσιασμό. Αυτή την πολυπληθή συντακτική ομάδα πώς εσείς καταφέρνετε να τη διευθετείτε και να τη συμβουλεύετε;

Ν.Κ.: Σίγουρα είναι δύσκολη η διαχείριση όλων αυτών των παιδιών και της δίψας που έχουν να συμμετέχουν και τα κείμενα τους να δημοσιοποιηθούν. Προσπαθήσαμε να θέσουμε κάποια κριτήρια, αλλά το μοναδικό κριτήριο που τελικά λειτούργησε ήταν το κριτήριο της τάξης. Δηλαδή επιλέξαμε να δημοσιοποιήσουμε την κατά το δυνατόν μεγαλύτερη πλειοψηφία κειμένων που έχουν γράψει παιδιά από την 3η τάξη, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα τα κείμενα των παιδιών από τις δύο άλλες τάξεις να δημοσιευθούν σε επόμενα τεύχη. Είναι δύσκολη η διαχείριση, αλλά νομίζω ότι αυτή είναι και η μαγεία. Πώς θα διαχειριστούμε ανθρώπους, όχι μόνο από διαφορετικές τάξεις, αλλά και από διαφορετικές κοινωνικές ομάδες, με διαφορετική σχολική επίδοση, που δεν είναι εξοικειωμένα με τους κανόνες του θεσμού και τις αξίες της κουλτούρας του σχολείου. Εμείς οφείλουμε να τους καλοδεχτούμε όλους κι όχι μόνο εκείνους που από την πρώτη στιγμή βρίσκονται σε ένα περιβάλλον εξοικειωμένο όπου μπορούν να λειτουργήσουν. Είναι σημαντικό το σχολείο να μεταδίδει γνώσεις με μεθόδους που να σέβονται την πολιτισμική αυτή προπαίδεια των παιδιών και των λαϊκών στρωμάτων και είναι πολύ σημαντικό που έχουμε παιδιά που συμμετέχουν από όλα τα κοινωνικά στρώματα παιδιά, παιδιά που έχουν κακή σχολική επίδοση, παιδιά με αποκλίνουσες ή παραβατικές συμπεριφορές, που γενικά μπορεί να μην έχουν την εικόνα του «καλού μαθητή». Τους ενσωματώνουμε όλους. Η δίψα τους σε ώρες εκτός μαθήματος και η θέληση για βελτίωση όσων έχουν γράψει είναι το πιο ωραίο κομμάτι αυτής της προσπάθειας.

ΠτΘ: Ο πολυθεματικός χαρακτήρας της εφημερίδας σας δίνει τη δυνατότητα πραγματικά σε παιδιά όλων των κοινωνικών στρωμάτων να εργαστούν. Εσείς από την άλλη ως αρχισυντάκτης, δείχνετε σεβασμό σε όλους και σχολιάζετε όλα τα κείμενα με τρόπο μέσα από τον οποίο φαίνεται η προσέγγιση του δασκάλου στο παιδί. Είναι τελικά αυτή η παιδαγωγική τακτική που εσείς επιλέγετε να τηρήσετε;

Ν.Κ.: Εγώ ευελπιστώ ο ρόλος μου με τον καιρό να γίνει όλο και πιο πολύ διακοσμητικός κι αυτό είναι το σημαντικό. Τα παιδιά καταγράφουν πολλές σκέψεις και σε μικρό χρονικό διάστημα, με άνεση στο λόγο – παρά την άποψη που επικρατεί ότι διαθέτουν φτωχό λεξιλόγιο – ακριβώς επειδή αναφέρονται σε θέματα που τους αφορούν. Είναι σημαντικό αυτό να το ενσωματώσουμε στο σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα.

ΠτΘ: Πώς προσεγγίσατε τελικά τα παιδιά και αναθέσατε στο καθένα το κατάλληλο γι’ αυτό θέμα;

Ν.Κ.: Ξεκινήσαμε από τη σκέψη ότι δεχόμαστε τα πάντα και ότι όλα μπορούν να ενσωματωθούν, αρκεί να είναι σε ένα πλαίσιο που να ανταποκρίνεται σε αυτούς στους οποίους απευθυνόμαστε. Σε ανύποπτο χρονικό διάστημα έχουμε συνομιλήσει με όλους και με όλες, προσπαθώντας να εκμαιεύσουμε τα ενδιαφέροντά τους, που μπορεί να μην είχαν σκεφτεί ποτέ ότι μπορούσαν να τα καταγράψουν. Είναι πολύ σημαντικός και ο ρόλος όλων των άλλων συναδέλφων, πέρα από τη διαθεματικότητα που προβάλλει το σημερινό εκπαιδευτικό σύστημα, οι οποίοι προσπάθησαν να εκμαιεύσουν πράγματα που αγαπούν τα παιδιά και θέλουν να μοιραστούν με τους συμμαθητές τους. Προσπαθήσαμε να τους αποδεχτούμε όλους, γιατί πρέπει να ταξινομούμε τα παιδιά και να τα «ειδοποιούμε» να κάνουν αυτά που αγαπούν τα ίδια. Λειτούργησε δε σε όλους η επιθυμία να κάνουν κάτι το ίδιο, αλλά με διαφορετικό τρόπο.

ΠτΘ: Ειδικά στο συγκεκριμένο πρόσφατο τεύχος, τα παιδιά έγραψαν μόνα τους τις ερωτήσεις των συνεντεύξεων ή τα συζητήσατε μαζί;

Ν.Κ.: Τα παιδιά εφόσον επέλεξαν το πρόσωπο με το οποίο θα έχουν τη συζήτηση για την κάθε συνέντευξη, κατέγραψαν μόνα τους τις ερωτήσεις κατά ομάδες. Οι ερωτήσεις συγκεντρώθηκαν από όλα τα παιδιά και από κοινού αποφασίστηκε μια συνολική εκτίμηση. Έγινε ακολούθως από εμάς μια επεξεργασία και ίσως μια διαφορετική διατύπωση. Η πρώτη ύλη όμως ανήκει αποκλειστικά στα παιδιά, γιατί αυτή είναι και η ουσία, να ρωτούν τα παιδιά πράγματα που ενδιαφέρουν πάνω από όλα τα ίδια.

ΠτΘ: Αυτό σημαίνει ότι όντως τα παιδιά είναι ισότιμοι συμπολίτες, κάτι που ίσως δεν το αντιλαμβανόμαστε εμείς που είμαστε έξω από την εκπαίδευση.

Ν.Κ.: Θεωρώ ότι και μέσα από την εκπαίδευση συχνά δεν το αντιλαμβανόμαστε…

ΠτΘ: κ. Κολίτση, συχνά ο γονιός διατηρεί μια πολύ παγιοποιημένη σκέψη για το παιδί του, του τύπου «εργάζεσαι για το έντυπο και δεν φροντίζεις να φέρεις καλούς βαθμούς στα μαθήματα». Εσείς είχατε τέτοιου είδους αντιδράσεις από γονείς των παιδιών που εργάζονται για το έντυπο;

Ν.Κ.: Όχι μέχρι στιγμής, και θεωρώ ότι αυτό είναι πολύ ενθαρρυντικό. Εξάλλου, την εφημερίδα μας μπορούν και πρέπει να τη διαβάζουν και οι γονείς.

ΠτΘ: Πάντως η προσφορά και η εμπειρία των παιδιών μέσα από την εφημερίδα είναι το καλύτερο «άριστα». Το πρακτικό μέρος ποιος το αναλαμβάνει τελικά;

Ν.Κ.: Στον τομέα αυτό λειτουργήσαμε εθελοντικά, δηλαδή απευθυνθήκαμε στους μαθητές που είχαν αναλάβει τις συγκεκριμένες συνεντεύξεις και όσοι από αυτούς μπορούσαν να διαθέσουν λίγο από τον πολύτιμο για την ηλικία τους και τις υποχρεώσεις τους ελεύθερο χρόνο, μας βοήθησαν στην καταγραφή. Ωστόσο βλέπω ότι ενεργοποιούνται όσο το δυνατόν περισσότεροι κι αυτό είναι επίσης ενθαρρυντικό.

ΠτΘ: Θα συνεχιστεί η παραδειγματική αυτή προσπάθεια που κάνετε στο 3ο Γυμνάσιο;

Ν.Κ.: Ελπίζω πως ναι, γιατί το οφείλουμε στα ίδια τα παιδιά και στους αναγνώστες μας, οι οποίοι είναι πολλοί στην πόλη της Κομοτηνής και όχι μόνο. Θα ήθελα στο σημείο αυτό να τονίσω τη βοήθεια και της Διεύθυνσης του σχολείου, του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων και των υπόλοιπων συναδέλφων και πολλών περισσότερων ανθρώπων, χωρίς τη συνδρομή των οποίων δεν θα υλοποιούνταν το όραμά μας. Εχθρός του καλού είναι το καλύτερο κι ευελπιστούμε σε ακόμη καλύτερα πράγματα, με περισσότερες φιλοδοξίες και όνειρα, που μας δίνουν τα ίδια τα παιδιά

ΠτΘ: Τελικά ο δάσκαλος πρέπει να είναι λειτουργός; Εσείς δεν αισθάνεστε να ψυχοσυγκρούεστε προσφέροντας αυτό το τόσο σημαντικό και διαφορετικό έργο, σε μια εποχή ατομικιστική;

Ν.Κ.: Θεωρώ ότι, όταν οραματίζεσαι την εκπαίδευση ως κάτι διαφορετικό, οφείλεις να κάνεις την υπέρβαση όποιο κι αν είναι το κόστος, λόγω της διαφορετικότητας της εποχής και του ατομικού που υπερισχύει του συλλογικού στις μέρες μας είτε λόγω του εκπαιδευτικού συστήματος που μπορεί να μας πνίγει. Αυτήν την υπέρβαση ωστόσο οφείλουμε να την κάνουμε συλλογικά. Από εκεί και πέρα ο καθένας πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες του και το χρέος του έναντι των παιδιών κι αυτής της λάμψης που έχουν στα μάτια τους, να μας κοιτάζουν κι εμείς να τους δίνουμε αυτό που πραγματικά θέλουν. Οι απαντήσεις στην κοινωνία θα δοθούν, πάντα στα πλαίσια μιας συνεργασίας. Έχουμε πολλά βήματα να κάνουμε ως κοινωνία, πρέπει όμως πάντα να προηγείται και η επαφή με τον εαυτό μας.

ΠτΘ: Εκπλαγήκατε καθόλου από τα ίδια τα παιδιά, τις απόψεις τους και την προσπάθειά τους;

Ν.Κ.: Να σας πω την αλήθεια όχι. Ορισμένες φορές θεωρούμε ότι τα παιδιά μπορεί να είναι καθρέφτης της οικογένειας ή του περιβάλλοντός τους, ενσωματώνουν όμως εικόνες και παραστάσεις πολύ διαφορετικές από όσο εμείς νομίζουμε.

ΠτΘ: Σας ευχαριστώ πολύ κι εύχομαι να συνεχιστεί αυτή η παραδειγματική προσπάθεια για την πόλη και την εκπαίδευση και να συνεχίσετε να είστε αληθινοί δάσκαλοι… Εξάλλου, η εφημερίδα είναι μια καθημερινή δοκιμασία της έννοιας της συλλογικότητας και μια καθημερινή προσπάθεια για την κατάθεση του σεβασμού που κουβαλάς προς τον άλλον και τα όρια αυτού του οφειλόμενου σεβασμού δεν πρέπει να τα υπερκεράσεις ποτέ…

Ν.Κ.: Σας ευχαριστώ κι εγώ διότι έχοντας από εσάς τόσο έντονες παραστάσεις από τον έντυπο τύπο στην Κομοτηνή, νιώθουμε τον ανταγωνισμό και ότι πρέπει να δώσουμε ακόμη περισσότερα για να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε στο υψηλό επίπεδο. Σας ευχαριστώ για την προβολή, τη στήριξη, την αλληλεπίδραση και την ανατροφοδότηση.

Τ.Β.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.