Φουσκα η φωτοβαλταικη φρενιτιδα;

Επικοινωνιακό πυροτέχνημα και φούσκα χαρακτηρίζουν 33 βουλευτές του ΠΑΣΟΚ το πρόγραμμα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών, το οποίο εξήγγειλε το υπουργείο Ανάπτυξης. Οι βουλευτές τονίζουν ότι εξαγγέλθηκε χωρίς να προηγηθούν οι απαραίτητες μελέτες, ενώ μιλούν για επιβάρυνση των λογαριασμών της ΔΕΗ κατά 7%, μέσω του ειδικού τέλους για τις ανανεώσιμες πηγές. Σε ερώτησή τους προς τον αρμόδιο υπουργό Ανάπτυξης Δημήτρη Σιούφα, οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ περιγράφουν μία κατάσταση δημιουργίας κερδοσκοπικών προσδοκιών σε χιλιάδες μικροεπενδυτές, με ευθύνη της κυβέρνησης.

Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά οι ερωτώντες βουλευτές, η… φρενίτιδα επενδυτικού ενδιαφέροντος που έχει προκληθεί, είναι πέρα από κάθε ρεαλιστική και επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση, τη στιγμή μάλιστα, που, όπως τονίζουν, δεν έχει προηγηθεί η απαραίτητη οικονομοτεχνική μελέτη ανάλυσης κόστους – οφέλους.

Έτσι, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη, κατατέθηκε τεράστιος αριθμός αιτήσεων στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ), για μικρές μονάδες των 100 κιλοβάτ και για μεγάλες άνω του 1 μεγαβάτ (1.000 κιλοβάτ), που φθάνουν τα 1.900 μεγαβάτ στο σύνολο της χώρας.

Με δεδομένο ότι όλοι οι επενδυτές αναμένουν επιχορηγήσεις, αυτές θα φτάσουν το 1,5 δισ. ευρώ, είτε από τον αναπτυξιακό νόμο είτε από το Δ’ ΚΠΣ, οι οποίες βεβαίως δεν είναι εξασφαλισμένες. Επιπλέον, λόγω της υψηλής τιμής με την οποία αγοράζει το σύστημα τις κιλοβατώρες των φωτοβολταϊκών, η επιβάρυνση των καταναλωτών, μέσω του ειδικού τέλους ΑΠΕ που πληρώνουν με τους λογαριασμούς της ΔΕΗ, (σήμερα 0,3 ευρώ οι 1.000 κιλοβατώρες) θα φτάσει τα 4-5 ευρώ οι 1.000 κιλοβατώρες, επιβαρύνοντας κατά 7% το λογαριασμό ενός τυπικού οικιακού καταναλωτή.

«Η επιβάρυνση», τονίζεται στην ερώτηση, «μπορεί να οδηγήσει σε αναστροφή του θετικού κλίματος και στην κατάρρευση της προσπάθειας για σημαντική συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας».

Ακόμη, οι ερωτώντες βουλευτές επισημαίνουν την ύπαρξη σοβαρών οικονομικών θεσμικών και διοικητικών θεμάτων για την ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών.

•Χρειαζόμαστε τη μισή παραγωγή της Ε.Ε.

•Φόβοι για διοχέτευση μη ποιοτικού εξοπλισμού

Εάν τελικά υλοποιηθεί ο σχεδιασμός της ΡΑΕ για τα πρώτα 350 μεγαβάτ το 2007, θα δημιουργηθούν μεγάλη ζήτηση εξοπλισμού, αύξηση των τιμών, καθώς και αθρόες ευκαιρίες για επιτήδειους να διοχετεύσουν εξοπλισμό αμφιβόλου ποιότητας, ο οποίος θα πληρωθεί εν μέρει με δημόσιο χρήμα. Η ισχύς αυτή, που εμφανίζεται ως στόχος αυθαίρετα, ξεπερνά το μισό της ικανότητας ετήσιας παραγωγής της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και το 40% της ευρωπαϊκής αγοράς!

Επίσης παραμένουν ακόμα σε εκκρεμότητα χωροταξικά και αδειοδοτικά ζητήματα όπως: οι περιοριστικές έως απαγορευτικές για τα φωτοβολταϊκά διατάξεις που προβλέπει το ειδικό χωροταξικό πλαίσιο των ΑΠΕ. Οι γραφειοκρατικές, χρονοβόρες και δαπανηρές αδειοδοτικές διαδικασίες, ιδιαίτερα για τις φωτοβολταϊκές στέγες. Υπάρχει, δηλαδή, ασάφεια και σύγχυση στις ερμηνευτικές εγκυκλίους και έτσι οι υπηρεσίες απαιτούν την έκδοση οικοδομικής άδειας για εγκατάσταση μικρού συστήματος στη στέγη εμπορικού κτιρίου.

• Παγίδα για τους ιδιώτες μικροεπενδυτές

Εξάλλου, το συγκεκριμένο πρόγραμμα δεν συνδέεται με ουσιαστικά κίνητρα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων στον οικιακό τομέα, επισημαίνεται. Ούτε συνδέεται με ένα ρεαλιστικό σχεδιασμό για σταδιακή εγκατάσταση τέτοιων συστημάτων στα κτίρια του δημοσίου τομέα, βάσει της οδηγίας 2002/91, η οποία δεν έχει ενσωματωθεί ακόμη στο εθνικό δίκαιο, με αποτέλεσμα την παραπομπή της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Ενώ είναι φανερό ότι χωρίς γενναία κρατική χρηματοδότηση οι επενδύσεις αυτές δεν είναι βιώσιμες και ο αναπτυξιακός νόμος δεν χρηματοδοτεί φυσικά πρόσωπα, τίθεται το ερώτημα γιατί η κυβέρνηση επέτρεψε σε φυσικά πρόσωπα να εμπλακούν στη διαδικασία αίτησης εξαίρεσης, που συνεπάγεται σημαντικά έξοδα, όπως αγορά οικοπέδων, συμβολαιογράφου, τοπογράφου, έξοδα συμβούλων για τη δημιουργία και αποστολή του φακέλου στη ΡΑΕ κ.λπ. Εφόσον τελικά δεν προβλέπεται τρόπος χρηματοδότησής τους, ποια θα είναι η τύχη των… εγκλωβισμένων του φωτοβολταϊκού ονείρου;

Εταιρείες πάντως, όπως η Εβροφάρμα από το χώρο των γαλακτοκομικών, η Μπήτρος από τη μεταλλουργία, ο όμιλος Θεοχαράκη που δραστηριοποιείται στην εμπορία οχημάτων και η Αφοί Καράτζη που ασχολείται με τα ξενοδοχειακά και την παραγωγή αγροτικών προϊόντων, έχουν πάρει ή περιμένουν να πάρουν άδειες για την παραγωγή ενέργειας από φωτοβολταϊκά συστήματα. Πίσω από το πρωτόγνωρο αυτό ενδιαφέρον, βρίσκονται οι επιδοτήσεις που κυμαίνονται από 20% ως 60% της επένδυσης.

Ένας ιδιώτης ηλεκτροπαραγωγός φωτοβολταϊκών συστημάτων θα κάνει απόσβεση του φωτοβολταϊκού συστήματος σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα, από 6 ως 8 χρόνια, ανάλογα με τη δυναμικότητα της μονάδας.

Ένας επιχειρηματίας μπορεί να διεκδικήσει επιπλέον επιδότηση, η οποία είναι δυνατόν να φθάσει και το 60% της αξίας του συστήματος σε ορισμένες περιοχές (σύμφωνα με τον νέο επενδυτικό νόμο) ή και επιδότηση επιτοκίου για δανεισμό με ευνοϊκούς όρους. Παράλληλα ένας οικιακός καταναλωτής δικαιούται επιπλέον φοροελάφρυνση που ισοδυναμεί με έκπτωση ως και 700 ευρώ. Από πολλούς ιδιώτες έχει ήδη εκδηλωθεί έντονο ενδιαφέρον για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων παραγωγής ενέργειας, κυρίως στην Πελοπόννησο και σε μη τουριστικές περιοχές της Κρήτης, όπου η τιμή της γης είναι χαμηλή.

Ωστόσο, χωρίς ουσιαστικό χωροταξικό σχεδιασμό, η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών απειλεί να καταστρέψει μεγάλο μέρος των φυσικών πόρων της χώρας, αφού θα πρέπει να κοπούν πολλά δέντρα, με αποτέλεσμα πολλά εύφορα στρέμματα γης να οδηγηθούν σταδιακά στην ερημοποίηση.

•Τα θετικά

Τα φωτοβολταϊκά είναι διατάξεις που παράγουν ηλεκτρικό ρεύμα από την ηλιακή ακτινοβολία. Το ηλεκτρικό αυτό ρεύμα χρησιμοποιείται για να δώσει ενέργεια σε μια συσκευή ή για τη φόρτιση μπαταρίας. Η τεχνολογία αυτή μας είναι γνωστή από τους μικροϋπολογιστές τσέπης που λειτουργούν χωρίς μπαταρία, απλώς με την έκθεσή τους στο φως. Τα φωτοβολταϊκά χρησιμοποιούνται συχνά σε συστοιχίες για την παραγωγή ενέργειας σε μεγάλη κλίμακα. Σε τέτοια μορφή χρησιμοποιούνται για να δίνουν ενέργεια σε δορυφόρους, διαστημόπλοια, αλλά και σε απλούστερες εφαρμογές, όπως για την ενεργειοδότηση απομακρυσμένων τηλεφώνων εκτάκτου ανάγκης σε εθνικές οδούς,σε σπιτια κ.λπ. Το φωτοβολταϊκό σύστημα συλλέγει τις ακτίνες του ήλιου και τις μετατρέπει σε ρεύμα. Μπορεί να παρέχει αυτόνομα ρεύμα σε μια κατοικία ή μπορεί να συνδεθεί με το δίκτυο της ΔΕΗ. Στη δεύτερη περίπτωση, μέσω ενός διπλού μετρητή υπολογίζεται το ρεύμα που παράγεται από τα φωτοβολταϊκά και το ρεύμα που καταναλώνεται και έτσι η ΔΕΗ πληρώνει την αξία του επιπλέον ρεύματος στον ιδιώτη αντί 0,45 ευρώ την κιλοβατώρα. Ένα κιλοβάτ δίνει 1.150-1.350 κιλοβατώρες τον χρόνο, ενώ μία κατοικία με πλήρη εξοπλισμό για τετραμελή οικογένεια χρειάζεται από 2 ως 3 κιλοβάτ ετησίως. Ένα συνηθισμένο νοικοκυριό στη χώρα μας καταναλώνει περίπου 3.500 κιλοβατώρες τον χρόνο. Για να μπορεί να τις παράγει με το διασυνδεδεμένο σύστημα, χρειάζεται φωτοβολταϊκή εγκατάσταση που αποδίδει 2-3 κιλοβάτ. Το σπίτι εξακολουθεί να καταναλώνει ρεύμα της ΔΕΗ (έτσι δεν υπάρχει το πρόβλημα με την πτώση της τάσης τη νύχτα), ωστόσο εισπράττει και χρήματα από την ενέργεια που διαθέτει στη ΔΕΗ.

Κάθε κιλοβατώρα που παράγεται από φωτοβολταϊκά συνεπάγεται την αποφυγή έκλυσης 1,1 κιλών διοξειδίου του άνθρακα (CO2) στην ατμόσφαιρα.

Επιπλέον τα φωτοβολταϊκά πανέλα στις ταράτσες, εκτός από τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, σκιάζουν τις ταράτσες, μειώνοντας το φαινόμενο θερμικής νησίδας στις πόλεις και τη χρήση κλιματιστικών, με ευεργετικά αποτελέσματα για το ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας.

Μέγας μακροπρόθεσμος στόχος η διαφοροποίηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και τη σταδιακή απεξάρτησή της από το πετρέλαιο.

Το μόνο μειονέκτημα που θα μπορούσε εκ πρώτης όψεως να καταλογίσει κανείς στα φωτοβολταϊκά συστήματα είναι το υψηλό κόστος τους παρά τις τεχνολογικές εξελίξεις. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει στόχο της για το 2020, το 20% της κατανάλωσης ενέργειας να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές. Η Ελλάδα – με τον μεγαλύτερο ίσως δείκτη ηλιοφάνειας σε ολόκληρη την Ε.Ε. – μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στην επίτευξη αυτού του στόχου. Αρκεί να μην χρησιμοποιείται το περιβάλλον ως μέσο από το οποίο αγιάζεται ένας σκοπός, και δη προεκλογικός!

Α.Χ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.