Διημεριδα για τον Γεωργιο Βιζυηνο

Μια αξιόλογη διημερίδα για τον Γεώργιο Βιζυηνό διοργανώνει το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του ΔΠΘ με θέμα «Το εύρος του έργου του Γεωργίου Βιζυηνού: παλαιότερες αναγνώσεις και νέες προσεγγίσεις» στην πανεπιστημιούπολη, στο Κεντρικό Αμφιθέατρο 30 – 31 Μαΐου.

Ο Νίκος Μαυρέλος, Λέκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας μίλησε στον ΠτΘ ως πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής για τη διοργάνωση, τους προσκεκλημένους καθηγητές που θα μιλήσουν για τον συγγραφέα όπως και για τον ίδιο τον Βιζυηνό και τις αναγνώσεις που έχουν γίνει στο έργο και τη ζωή του.

ΠτΘ: Πώς ξεκίνησε αυτή η πρωτοβουλία για να γίνει μια σημαντική διοργάνωση στην «πατρίδα» του Βιζυηνού;

Ν.Μ.: Αποφασίσαμε να το οργανώσουμε γιατί πιστεύουμε πως το έργο του Βιζυηνού δεν έχει εξεταστεί ακόμη πλήρως. Μένουν κομμάτια της δουλειάς του που έχουν αφεθεί στο περιθώριο ή δεν έχουν εξεταστεί όσο θα έπρεπε. Γιʼ αυτό το λόγο ο τίτλος είναι «Το εύρος του έργου του Γεωργίου Βιζυηνού: παλαιότερες αναγνώσεις και νέες προσεγγίσεις», δηλαδή είναι μια προσπάθεια να έρθουν νέοι άνθρωποι και να μιλήσουν από μια διαφορετική σκοπιά για θέματα που δεν αφορούν μόνο στα διηγήματα ή τη ζωή του αλλά και άλλες πτυχές του έργου του όπως είναι τα φιλοσοφικά του δοκίμια, οι λαογραφικές του μελέτες, οι μελέτες της κριτικής και η ποίησή του.

ΠτΘ: Υποθέτω ότι χρειάστηκε μια μεγάλη προετοιμασία για να βρεθούν οι άνθρωποι που έχουν εντρυφήσει στο έργο του Βιζυηνού που ήταν μια πολυσχιδής και ιδιαίτερη προσωπικότητα λόγω της εξέλιξης του βίου του, όπως και πολύ ενδιαφέρουσα από πλευράς γλώσσας.

Ν.Μ.: Έχουμε να κάνουμε με μια προσωπικότητα μεγάλου εύρους γιατί ήταν λογοτέχνης, φιλόσοφος και ψυχολόγος. Για παράδειγμα, λίγα χρόνια πριν από τον Φρόιντ μίλησε για τη σημασία του παιχνιδιού, κάτι που ήταν πρωτοποριακό στην Ελλάδα γιʼ αυτό και συνάντησε τις διάφορες δυσκολίες, μια και τον απέρριψαν από το πανεπιστήμιο Αθηνών και τον οδήγησαν σε μια περιθωριοποίηση ως «επαρχιώτη». Όσο και να μιλάμε για το έργο του Βιζυηνού θα έχουμε να πούμε πολλά.

Το να εντοπίσουμε αυτούς που είχαν ασχοληθεί στο παρελθόν με τον Βιζυηνό ήταν πολύ δύσκολο. Οι περισσότεροι δεν μπόρεσαν, αν και ήταν πρόθυμοι, είτε γιατί είχαν κάποιες ανειλημμένες υποχρεώσεις είτε κάποιες άλλες δυσκολίες. Δεν θα έχουμε κοντά μας τους κ.κ. Αθανασόπουλο και Μουλά.

Το καλό είναι ότι έρχονται νέοι άνθρωποι και θʼ ακουστούν πράγματα τα οποία θεωρώ ότι θα συμβάλλουν στη μελέτη του έργου του Βιζυηνού.

ΠτΘ: Επομένως, θʼ ασχοληθείτε με τη ζωή και την εργογραφία του.

Ν.Μ.: Βέβαια. Τα μέλη της Επιτροπής θεωρούμε ότι είναι καλό να δοθεί μια έμφαση και σε διεπιστημονικές προσεγγίσεις κι όχι μόνο στις καθαρά φιλολογικές. Συμμετέχουν θεατρολόγος, γλωσσολόγος, εκπαιδευτικός, κλασσική φιλόλογος. Επιδιώξαμε σε ό,τι αφορά στην μεθοδολογία των προσεγγίσεων να μην είναι καθαρά φιλολογικές.

ΠτΘ: Το νʼ ασχολούνται νέοι επιστήμονες με τον Βιζυηνό σημαίνει ότι πρόκειται για έναν συγγραφέα και μια προσωπικότητα που συνεχίζει να έλκει το ενδιαφέρον των ερευνητών.

Ν.Μ.: Λόγω του ότι έγραψε έργα που ήταν προσεγμένα οι ερμηνείες μπορούν και θα συνεχίσουν να υπάρχουν. Φυσικά και έλκει το ενδιαφέρον νέων ανθρώπων γιατί τα όσα λέει είναι πολύ ενδιαφέροντα.

ΠτΘ: Στην πορεία της διοργάνωσης του συνεδρίου υπάρχουν κάποια πράγματα που ανακαλύψατε και ως ερευνητή προκάλεσαν το ενδιαφέρον σας σε σχέση με τον Βιζυηνό;

Ν.Μ.: Παρόλο που γνώριζα ένα κομμάτι του έργου του Βιζυηνού και κυρίως τα διηγήματά του, ομολογώ ότι αποφασίζοντας να γράψω για ένα από τα φιλοσοφικά του κείμενα, για την έννοια του ωραίου στην τέχνη, κατάλαβα πόσο βαθιά είναι η μελέτη που έχει κάνει. Έχοντας σπουδάσει στην Γερμανία, εισάγει νέες μεθόδους για την προσέγγιση της ψυχολογίας του ανθρώπου, όχι μόνο του παιδιού αλλά και του ενήλικα. Νομίζω ότι είναι σαν να ξαναδιαβάζω τον Βιζυηνό.

ΠτΘ: Έχουν διδαχτεί κείμενα του Βιζυηνού στο πανεπιστήμιο Θράκης και σε άλλα πανεπιστήμια;

Ν.Μ.: Κυρίως δίνεται έμφαση στην ποίηση και την πεζογραφία του, τα διηγήματα και τα ποιήματά του. Το φιλοσοφικό του έργο είναι αρκετά δύσκολο για να μπορέσει να διδαχτεί σʼ ένα τμήμα φιλολογίας. Έχουν ασχοληθεί κάποιοι σε τμήματα φιλοσοφίας και στο περιθώριο ασχολήθηκαν και φιλόλογοι. Θα πρέπει, όμως, να γίνει αυτό διότι μιλάμε για μια θεωρία της τέχνης, για μια αισθητική που εντάσσεται στην μεγάλη παραγωγή κειμένων περί αισθητικής στην Ελλάδα τον 19ο αιώνα.

ΠτΘ: Θα γίνει κάποια συγκριτική προσέγγιση του έργου του Βιζυηνού με το έργο κάποιου άλλου συγγραφέα;

Ν.Μ.: Μία από τις ανακοινώσεις, αυτή της κ. Μαριλίζας Μητσού, αφορά στη σχέση του Βιζυηνού με τον Χάινε, τον μεγάλο γερμανό συγγραφέα. Από εμένα θα γίνει μια σύγκρισή του με γερμανικές θεωρίες φιλοσοφικές, όπως είναι του Καντ, ενώ θα υπάρχουν και άλλες αναφορές σε έλληνες και ξένους συγγραφείς. Για παράδειγμα, η κ. Σταυρακοπούλου θα μιλήσει για τους επιγόνους του Βιζυηνού στη σύγχρονη πεζογραφία, δηλαδή για την επίδραση του έργου του.

ΠτΘ: Μιλήσατε για τον Καντ. Ασχολήθηκε με την ιδέα, είναι κάτι διακριτό στο έργο του;

Ν.Μ.: Ασχολήθηκε κυρίως με την έννοια του ωραίου. Ξεκίνησε από τον Καντ, πέρασε στον Σίλε και κατέληξε στους σύγχρονούς του που προσπαθούν να διερευνήσουν την έννοια του ωραίου όχι μόνο φιλοσοφικά αλλά και ψυχολογικά, δηλαδή να θεμελιώσουν μια νέα ψυχολογική προσέγγιση που αργότερα με τον Φρόιντ θα την δούμε να γίνεται πολύ πιο διάσημη.

ΠτΘ: Οι εξελίξεις σε επίπεδο φιλοσοφίας και ψυχολογίας συνέβαιναν στην Γερμανία και την Αυστρία. Θεωρείτε ότι οι γερμανοί επηρέασαν τον Βιζυηνό και σε επίπεδο γλώσσας ή λογικής;

Ν.Μ.: Σε επίπεδο γλώσσας όχι τόσο πολύ. Δεν γνωρίζω βέβαια γερμανικά και οι περισσότερες φιλοσοφικές του μελέτες γράφτηκαν στα γερμανικά, όπως και η μελέτη για το παιδικό παιχνίδι. Νομίζω, όμως, ότι τον επηρέασαν βαθιά ως προς την επιστημονική του μεθοδολογία και ως προς την φιλοσοφική σκευή του. Στα κείμενά του επίσης έχει δεχτεί επιδράσεις από τον Χάινε αλλά και τον Χόφμαν, τον μεγάλο γερμανό διηγηματογράφο όπως και από άλλους γερμανούς, ρομαντικούς και όχι μόνο.

ΠτΘ: Επομένως, αυτή η διημερίδα θα είναι μια ωραία διαδρομή σε φιλοσοφικές ιδέες, λογοτεχνικές προσεγγίσεις και θεωρίες όχι μόνο σε σχέση με τον Βιζυηνό αλλά και σʼ ένα ολόκληρο περιβάλλον της εποχής εκείνης κι αυτής που ακολούθησε. Δημιουργήσατε έναν πολύ ωραίο κύκλο ανθρώπων και θεματικών γύρω από τον Βιζυηνό.

Ν.Μ.: Αυτός ήταν ο σκοπός μας, δηλαδή να έχουμε μια ευρύτητα στο μεθοδολογικό μέρος, δηλαδή στον τρόπο προσέγγισης του έργου του έτσι ώστε νʼ αναδειχθεί η ευρύτητα του έργου του.

ΠτΘ: Υποθέτω ότι ως πανεπιστημιακός καθηγητής θεωρείτε τη διημερίδα ως μια ενδιαφέρουσα πρόκληση για τους φοιτητές σας, ανεξάρτητα από το αν έχουν ασχοληθεί ή όχι με τον Βιζυηνό, για να προσεγγίσουν τον τρόπο που πλησιάζει κάποιος ερευνητικά έναν συγγραφέα;

Ν.Μ.: Αυτός εξάλλου είναι ένας από τους σκοπούς μιας διοργάνωσης, για να δουν οι φοιτητές μας ότι δεν γίνεται μια μονοσήμαντη προσέγγιση κάποιας ομάδας κειμένων, αλλά το ίδιο κείμενο μπορεί να διαβαστεί με πολλούς τρόπους, φτάνει να καθορίζουμε εξαρχής τα μεθοδολογικά μας εργαλεία και να εξηγούμε σε ποια βάση εργαζόμαστε. Η φιλολογία δεν είναι το να υποστηρίζει ο καθένας ό,τι θέλει αλλά κάποια μεθοδολογία που πρέπει να διασαφηνίζουμε.

Μαρία Αμπατζή

Σύνεδροι:

•Αγγελάτος Δημήτρης, Καθηγητής Θεωρίας Λογοτεχνίας και Συγκριτικής Φιλολογίας. Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Κύπρου.

•Βαρελάς Λάμπρος, Ερευνητής. Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας.

•Δασκαλά Κέλη, Διδάσκουσα Νεοελληνικής Φιλολογίας (Π/Δ 407). Τμήμα Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης.

•Δημάση Μαρία, Επίκουρη Καθηγήτρια Διδακτικής της Γλώσσας και της Λογοτεχνίας. Τμήμα Γλωσσών, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξεινίων Χωρών, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.

•Δημηρούλης Δημήτρης, Καθηγητής Ιστορίας και Θεωρίας της Λογοτεχνίας. Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού, Πάντειο Πανεπιστήμιο.

•Κεχαγιόγλου Γιώργος, Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας. Τμήμα Φιλολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

•Κουτριάνου Έλενα, Λέκτορας Ιστορίας και Θεωρίας της Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας. Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, Σχολή Καλών Τεχνών, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου.

•Κυριακός Κωνσταντίνος, Επίκουρος καθηγητής Θεατρολογίας. Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Πατρών.

•Μητσού Μαριλίζα, Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας. Πανεπιστήμιο Ludwig-Maximilians του Μονάχου.

•Μπλάνας Γιώργος, ποιητής.

•Μαυρέλος Νίκος, Λέκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας. Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.

•Esin Ozansoy, Επίκουρη Καθηγήτρια Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας. Φιλοσοφική Σχολή, Τμήμα Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας, Πανεπιστήμιο Κωνσταντινούπολης. Διευθύντρια του Τομέα Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας.

•Παπαδοπούλου Ιωάννα, Λέκτορας Κλασικής Φιλολογίας. Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.

•Πατερίδου Γεωργία, Διδάσκουσα Νεοελληνικής Φιλολογίας (Π/Δ 407). Τμήμα Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Μέλος Σ.Ε.Π. Ανοικτό Πανεπιστήμιο.

•Πολυχρονάκης Δημήτρης, Λέκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας. Τμήμα Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης.

•Ρίκου Ελπίδα, Διδάσκουσα Ανθρωπολογίας της Τέχνης (Π/Δ 407). Τμήμα Θεωρητικών Σπουδών Τέχνης, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών.

•Σταυρακοπούλου Σωτηρία, Επίκουρη Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας. Τμήμα Φιλολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

•Ταχοπούλου Ολυμπία, Διδάσκουσα Νεοελληνικής Φιλολογίας (Π/Δ 407). Τμήμα Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης.

•Χελιδώνη Στέλλα, εκλεγμένη Λέκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας. Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.

Οργανωτική επιτροπή:

Πρόεδρος: Νίκος Μαυρέλος, Λέκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας

Αντιπρόεδρος: Βασιλική Κοντογιάννη, Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας

Γραμματέας: Ελισάβετ Αρσενίου, Επίκουρη Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας

Ταμίας: Βούλγαρη Σοφία, Λέκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας

Μέλη: Tocci Raimondo, Λέκτορας Βυζαντινής Φιλολογίας και Λυγούδη Άννα, Υπάλληλος Γραμματείας Τ.Ε.Φ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.