Αλεξανδρος Τσιγκας «Ο τοπος μας να γινει ξανα παραγωγος πολιτισμου»

Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα πρόταση που αφορούσε στο όραμά του για μια άλλη προοπτική ανάπτυξης της Ελλάδος κατέθεσε πριν από λίγο καιρό μέσω του «Παρατηρητή της Θράκης» ο Επίκουρος καθηγητής στην «Εφοδιαστική» στην Πολυτεχνική Σχολή του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, κ. Αλέξανδρος Τσίγκας. Η πρόταση κατατέθηκε μέσω και της ιστοσελίδας του και συνάντησε αντιδράσεις τόσο θετικές όσο και αρνητικές. Την πρότασή του αυτή αναλύει μιλώντας στον «Παρατηρητή της Θράκης», μια πρόταση που στηρίζεται στην άποψη ότι η Ελλάδα πρέπει να ξεφύγει από τη λογική των οικονομικών ανταγωνισμών και να στραφεί στην παραγωγή της παιδείας και του πολιτισμού.

Η Ελλάδα είναι ένας τόπος που πρέπει να συνεχίζει να παράγει πολιτισμό

ΠτΘ: κ. Τσίγκα, καταθέσετε πρόταση, και διαδικτυακά αλλά και μέσα από τις σελίδες του Παρατηρητή, η οποία αναφερόταν στο όραμα για μια άλλη προοπτική ανάπτυξης της Ελλάδας, η οποία θα στηρίζεται στην παιδεία και στον πολιτισμό που μεταφέρει η χώρα μας. Εν ολίγοις ποιο είναι αυτό το όραμα;
Α.Τ.: Το όραμα είναι μια λέξη που την χρησιμοποιούμε συχνά και την έχουν χρησιμοποιήσει πολλοί πολιτικοί. Το θέμα είναι ότι στη σημερινή κατάσταση που έχουμε έρθει, και μάλιστα λέω ότι δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία, που σημαίνει ότι το εξωθήσαμε το πράγμα προς τα εκεί, εγώ προσωπικά πιστεύω για να μην αναφερθώ στο παρελθόν, ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να μπει στη λογική, ή αν θέλετε να βγει από τη λογική, των οικονομικών ανταγωνισμών, ή συναγωνισμών, γιατί το κράτος αυτό, η χώρα, ή καλύτερα θα πω ο τόπος παρήγαγε, παράγει και πρέπει να παράγει ή πρέπει να επανέλθει σε αυτή την κατάσταση, της παραγωγής πολιτισμού με την έννοια της φιλοσοφίας και της τεχνολογίας εκείνης της εποχής. Εγώ μέσα σε αυτό το όραμα θέτω την Ελλάδα σαν μια χώρα, σαν ένα τόπο, όπου θα συνεχίζεται να παράγεται πολιτισμός με την έννοια της φιλοσοφίας, των τεχνών κ.λ.π. αλλά και τεχνολογίας. Αυτό δεν πρέπει να το ξεχνούμε. Είμαστε σε μια άλλη εποχή, δεν σημαίνει ότι πρέπει να επανακάμψουμε και να ξαναγυρίσουμε στην εποχή του 5ου αιώνα, του Χρυσού Αιώνα, υπάρχουν άλλοι που πολύ καλύτερα μπορούν να πουν τι συνέβη τότε, αλλά καλώς ή κακώς, εγώ νομίζω καλώς, όποιος έρχεται σε αυτό τον τόπο, οποιοσδήποτε ξένος, οποιοιδήποτε άνθρωποι έχουν έρθει, ακόμη και Γερμανοί και Ιταλοί που μένουν μόνιμα στην Ελλάδα έχουν γίνει Έλληνες και μάλιστα, όπως λέω, με τον σωστό τρόπο, με τον καλό τρόπο.

ΠτΘ: Στην πρότασή σας αναφέρεστε και στον Δημόκριτο. Όντως αυτός ο τόπος είναι διάσπαρτος με προσωπικότητες που ξεκινούν από ένα μακρύ παρελθόν. Στη χώρα αντιμετωπίζουμε τον Δημόκριτο, τον θεμελιωτή της ατομικής επιστήμης σαν κάτι δεδομένο. Σήμερα ένας ξένος που έρχεται αντικρύζεται με το Δημόκριτο; Έχουμε σήμερα ανάγκη τη φιλοσοφία του Δημόκριτου ή του Λεύκιππου ή των άλλων φιλοσόφων;
Α.Τ.: Αυτή η φιλοσοφία ξεκίνησε από αυτό τον τόπο. Μιλώ για τον τόπο. Αυτός ο τόπος έχει δώσει την τροφή για ό,τι έχει συμβεί παγκοσμίως και για ό,τι συμβαίνει παγκοσμίως, ακόμη και στην οικονομία, όχι στην οικονομολογία με την έννοια των χρηματιστηρίων, και βεβαίως στο εξωτερικό σε πολλά κράτη υπάρχουν παγκόσμια Κέντρα Ερευνών, και τα λέω παγκόσμια, διότι εκεί συρρέουν οι μεγαλύτεροι επιστήμονες απανταχού, είτε είναι Έλληνες είτε ξένοι επιστήμονες, και συνεχίζουν να εργάζονται και να μελετούν τις πηγές, ανατρέχοντας στους Έλληνες αρχαίους φιλοσόφους και μαθηματικούς. Ειδικά αυτό το πνεύμα έχει βγει έξω από την Ελλάδα και έχει διασπαρθεί, και ευτυχώς που έγινε αυτό, στα μεγαλύτερα Κέντρα Ερευνών και όχι μόνο. Γιατί η Ελλάδα να μην ξαναγίνει αυτό που ήταν πάντα, δηλαδή ο φωτοδότης της μοντέρνας σύγχρονης φιλοσοφίας, της τεχνολογίας και των οικονομικών και κοινωνικών επιστημών; Με αυτό εννοώ ότι θα πρέπει σιγά – σιγά, αλλά να το αποφασίσουμε, η Ελλάδα να γίνει παραγωγός πολιτισμού. Να δούμε και τον τρόπο που θα γίνει αυτό διεθνώς, δεν έχω να σας πω κάποιο δρόμο ή κάποια λύση, αλλά μπορώ να σας πω στοιχεία. Μπορεί βεβαίως να αποφασισθεί κάποια στιγμή να μετακινηθεί ένα τεράστιο διεθνές κέντρο ερευνών στην Ελλάδα.

Η αντίδραση στην πρότασή μου ήρθε από τους Πανεπιστημιακούς

ΠτΘ: Αυτό είναι πολύ σημαντικό.
Α.Τ.: Αυτό σημαίνει βεβαίως ότι θα έρθουν και οι ίδιοι οι άνθρωποι που εργάζονται στα Κέντρα Ερευνών σιγά -σιγά στην Ελλάδα. Δεν σημαίνει δηλαδή ότι θα πάρουμε εμείς το Κέντρο Ερευνών εδώ, θα αφήσουμε εκτός αυτούς τους ανθρώπους που το έκτισαν, θα τους ευχαριστήσουμε και θα κάνουμε ό,τι θέλουμε. Θα πρέπει να αρχίσουν να έρχονται κάποια Κέντρα Ερευνών στην Ελλάδα σιγά -σιγά ή εν τάχει και αυτό αν θέλετε να γίνει ένα κίνημα, δηλαδή ένα παιδί που γεννιέται σήμερα όταν θα μεγαλώνει και θα γίνεται δεκαπέντε ή δεκαοκτώ χρονών να λέει ότι θα πάει ή στην Αττική, ή στη Θράκη, ή στην Κρήτη ή στην Πελοπόννησο για να είναι μεταξύ των πρώτων σε αυτό τον τομέα και μετά βεβαίως μπορεί να πάει όπου αλλού θέλει, εφόσον θέλει να επεκταθεί και να βελτιωθεί πάνω στο χώρο αυτό. Χαριτολογώντας θα πω ότι στην εποχή του 60 λέγαμε ότι εμείς θα πάμε να σπουδάσουμε στο Παρίσι ή για τέχνη θα πάμε στη Νέα Υόρκη. Το λέω ως παράδειγμα. Πολλοί μου είπαν, και πολλοί θα μου πουν, ότι αυτά τα πράγματα είναι ουτοπικά. Θέλω να σας πω ότι, όπου έχω μιλήσει για αυτό το θέμα, βρήκα επαινετικά σχόλια και αν θέλετε ενθαρρυντικά από απλούς ανθρώπους ή ανθρώπους της παραγωγής και η μεγαλύτερη αντίδραση ήρθε και έρχεται από συναδέλφους του Πανεπιστημίου. Δεν μιλώ για το Τμήμα του Πολυτεχνείου αλλά γενικώς.

ΠτΘ: Αυτή την πρόταση έχουμε το θάρρος να την κουβεντιάσουμε και πολιτικά με την έννοια ότι η πολιτική είναι πράξη του εφικτού; Θα μπορούσε να υιοθετηθεί αλλά αυτό απαιτεί ένα στρατηγικό σχεδιασμό και εθνικό. Στην Ελλάδα δεν δρούμε επί σχεδίου. Πιστεύετε ότι κάποτε έστω και σταδιακά θα μπορέσουμε να συζητήσουμε οργανωμένα; Κάποτε συζητιόταν ότι στην Ξάνθη θα λειτουργήσει ένα Ινστιτούτο Αστροφυσικής αλλά μέχρι τώρα δεν έχω δει στο Δημοκρίτειο να έχουμε ένα φορέα με τη μορφή του Ινστιτούτου, δηλαδή να εξειδικεύεται στην έρευνα, να είναι εν ζωή. Τι μας φταίει που στο Δημοκρίτειο δεν έχουμε κανένα;
Α.Τ.: Αυτό που φταίει στην Ελλάδα είναι η κλειστότητα, το κουκούλι. Δεν πιστεύω ότι αυτές οι προτάσεις θα βρουν 10% ευήκοα ώτα στην πανεπιστημιακή κοινότητα και πραγματικά για εμένα ήταν μια έκπληξη αρνητική, ότι δηλαδή οι αντιδράσεις δεν ήρθαν από ανθρώπους γνωστούς του χώρου που κινούμαστε, αλλά κυρίως από ανθρώπους που θα έπρεπε να υποκινούν και να θέλουν να γίνει κάτι τέτοιο. Επίσης να πω προσωπικά δεν με αρέσει η λέξη στρατηγικός σχεδιασμός με την έννοια ότι κάποια ανωτέρα δύναμη θα καθίσει να σχεδιάσει κάτι.

Η δύναμη του ατομικού πολίτη ξεπερνά τα όρια του στρατηγικού σχεδιασμού

ΠτΘ: Μιλάμε για πολιτική στρατηγική.
Α.Τ.: Οι πολιτικοί όμως είναι αυτοί που όχι μόνο δεν έχουν στρατηγικό σχεδιασμό αλλά δεν ξέρουν και τι είναι αυτό. Στρατηγικός σχεδιασμός είναι ότι βάζω κάτι μπροστά και κοιτάζω στο μέλλον. Τα τελευταία τριάντα χρόνια, και ιδιαίτερα τα δέκα τελευταία, αυτό που παίζει μεγάλο ρόλο είναι η δύναμη του ατομικού πολίτη, δηλαδή του ατομικού με την έννοια της προσωπικότητας. Μέσω ίντερνετ, όπως ξέρετε, έχει ενταθεί αυτό το πράγμα, δηλαδή δίνεται η δυνατότητα στο άτομο, στην προσωπικότητα, να εκφρασθεί και αυτή η δύναμη είναι πάρα πολύ μεγάλη, ξεπερνά, αν θέλετε, και την έννοια του στρατηγικού σχεδιασμού, με την έννοια ότι κάποιοι «πεφωτισμένοι» άνθρωποι κάθονται και κάνουν ένα σχέδιο. Αυτό ίσως γινόταν στη Σοβιετική Ένωση και πήγε εκεί που πήγε. Με αυτό θέλω να πω ότι ένα τέτοιο όραμα κατά την άποψή μου είναι λίγο δύσκολο να βγει μέσα από ένα στρατηγικό σχεδιασμό, αλλά μπορούμε να φθάσουμε σε ένα σχεδιασμό, εφόσον η βάση, δηλαδή οι άνθρωποι που θέλουν να γίνει κάτι τέτοιο, πιέσουν προς τα εκεί. Μη ξεχνάτε ότι το κόμμα των Πρασίνων στη Γερμανία, το οποίο επέφερε τόσο μεγάλες αλλαγές γεννήθηκε από πολλά κινήματα πολιτών τα τελευταία σαράντα χρόνια. Δεν έγινε από μια αντικειμενική ανάγκη ότι τώρα πρέπει να φτιάξουμε ένα τέτοιο κόμμα. Δημιουργείται λοιπόν αυτό το υπόβαθρο. Πολιτικά να το συζητήσουμε. Πιστεύω ότι μέσα σε αυτό το όραμα θα πρέπει να ενταχθούν πολλά άτομα από πολλά κόμματα, αν μπορούμε να τα πούμε, και δεν είναι θέμα μιας πολιτικής δύναμης να το κάνει αυτό. Η ΔΗΜΑΡ για παράδειγμα, πιστεύω, χωρίς να το έχω κινήσει επίσημα μέσα στο κόμμα, θα μπορούσε να βγει έξω και να πει ότι μέσα στο πρόγραμμα του δικού μας κόμματος είναι και αυτό, αλλά θα πρέπει να αλλάξει λίγο προσανατολισμό γενικά για το τι θέλει ο κόσμος, και όταν λέω κόσμος δεν εννοώ η μάζα, αλλά εννοώ το σύνολο των ανθρώπων που θέλουν να γίνει κάτι τέτοιο. Δηλαδή να κινηθούμε στο πλαίσιο αυτού του οράματος το οποίο βασίζεται κυρίως στην αντίληψη έξω από τους οικονομικούς ανταγωνισμούς. Η Ελλάδα δεν είναι ένα κράτος ένας τόπος που πρέπει να μπει σε αυτή τη λογική διότι κατ’ αρχήν το ερώτημα είναι πώς μπορεί να γίνει η ελληνική οικονομία ανταγωνιστική. Αυτή είναι λάθος λέξη. Είμαστε σε μια Ευρωπαϊκή Ένωση η οποία θα πρέπει να κοιτάξει το κομμάτι της οικονομίας και να γίνει ανταγωνιστική και όχι τα επιμέρους κράτη και ειδικά η Ελλάδα. Η Ελλάδα έχει άλλο ρόλο, έχει παίξει άλλο ρόλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στην Ευρώπη, στη Δύση, με τη δυτική σκέψη, με την αριστοτελική σκέψη. Όλο αυτό το πράγμα ξεκινά από την Ελλάδα και γιατί να μην γίνει πάλι η Ελλάδα ο τόπος ο οποίος θα δημιουργεί όλα αυτά τα πράγματα είτε είναι τεχνολογία είτε οικονομολογία.

Στην Ευρώπη είναι πολλοί οι ενσυνείδητοι πολίτες που αναγνωρίζουν την προσφορά της χώρας μας

ΠτΘ: κ. Τσίγκα, είδαμε το περιοδικό Focus με την Αφροδίτη της Μήλου και την γνωστή κίνηση. Σας έχει απασχολήσει ποτέ αν η Ευρώπη και ο ευρωπαϊκός πολιτισμός έχει ανάγκη αυτό το παρελθόν της Ελλάδας το οποίο είναι και δικό της παρελθόν;
Α.Τ.: Το Focus είναι ένα περιοδικό. Και στην Ελλάδα υπάρχουν κακοί, όπως υπάρχουν και εκτός Ελλάδας. Εμείς δεν θέλουμε τους κακούς, θέλουμε τους καλούς. Βεβαίως στην Ευρώπη υπάρχουν πολλοί πιο ενσυνείδητοι πολίτες που αναγνωρίζουν ότι όλα αυτά που γνωρίζουν προέρχονται από την ελληνική φιλοσοφία ή από φιλοσόφους που έζησαν σε αυτό τον τόπο.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.