«Ξυπνηστε ρε!»: Ιστοριες που «αγγιζουν» την καρδια απο τον Γιαννη Ιωαννιδη

Της Χρύσας Κιατίπη

Η νέα συλλογή διηγημάτων του Γιάννη Ιωαννίδη, με τίτλο «Ξυπνήστε ρε! – Δεκαπέντε “Καρύδια”* διηγήματα» (εκδ. Παρατηρητής της Θράκης, 2026), μας προσκαλεί σε ένα ταξίδι στην καρδιά της Θράκης, μέσα από ιστορίες ανθρώπων που ζουν με πάθος, καημούς και καθημερινές προκλήσεις. Ο συγγραφέας, μεγαλωμένος στην Καρυδιά της Ροδόπης, αντλεί έμπνευση από τον γενέθλιο τόπο του, όχι για να εξιδανικεύσει ή να νοσταλγήσει το παρελθόν, αλλά για να αναδείξει τη δύναμη και την αλήθεια των ανθρώπων τού σήμερα. Τα «Καρύδια», όπως ονομάζει τα διηγήματα, είναι καρποί της ζωής, που έχουν ριζώσει στην καθημερινότητα και στις εμπειρίες των κατοίκων της περιοχής, αποτυπώνοντας την αγωνία, τη χαρά και την αντοχή τους.

Μέσα από τις σελίδες της συλλογής αναδύεται η σχέση του συγγραφέα με την ποίηση και τη λογοτεχνία, που λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στο συναίσθημα και την αφήγηση, προσδίδοντας λυρισμό σε στιγμές ρεαλισμού και ζωντάνια στους χαρακτήρες. Η Καρυδιά της Ροδόπης, παρότι μικρή σε μέγεθος, γίνεται εδώ ένας κεντρικός λογοτεχνικός τόπος, γεμάτος ζωή, ιστορίες και μνήμες, που σμιλεύουν τον χαρακτήρα των ανθρώπων και του ίδιου του συγγραφέα.

Το μήνυμα που διαπερνά τη συλλογή είναι ξεκάθαρο και επίκαιρο: χρειάζεται ξύπνημα της ανθρωπιάς και αντίσταση στις αδικίες, με ειλικρίνεια και δράση. Μέσα από τους ήρωες των «Καρυδίων», αναγνωρίζουμε την αξία της αλληλεγγύης, της αγάπης για τη ζωή και της προσήλωσης σε αξίες που διαμορφώνουν μια κοινωνία που αξίζει να ζεις. Η συλλογή «Ξυπνήστε ρε! – Δεκαπέντε “Καρύδια”* διηγήματα» δεν είναι απλώς λογοτεχνία· είναι καθρέφτης της Θράκης, της καθημερινότητας και της δύναμης που κρύβεται μέσα σε κάθε κοινότητα και κάθε άνθρωπο.

Γιάννης Ιωαννίδης, «Στη ζεστή αγκαλιά της Καρυδιάς συνάντησα την έμπνευση»

Χ.Κ.: Τι σας οδήγησε να γράψετε τη συγκεκριμένη συλλογή και πώς γεννήθηκε η ιδέα για τα «Καρύδια» διηγήματα;

Γ.Ι.: Η συγγραφή της συλλογής αυτής δεν είναι απόφαση της στιγμής ή του παρόντος χρόνου. Η σχέση με το διάβασμα και το γράψιμο χρονολογείται από δεκαετίες πριν, όταν η έμπνευση χτυπούσε την πόρτα του μυαλού, ανάλογα με τα ερεθίσματα και τις προσλαμβάνουσες παραστάσεις. Έτσι, γράφτηκαν πολλά λογοτεχνικού και λαογραφικού περιεχομένου κείμενα, αλλά και ποίηση. Ανάμεσα σε όλα αυτά και τα διηγήματα του παρόντος βιβλίου, που δανείζονται τους ήρωές τους από τον γενέθλιό μου τόπο, την Καρυδιά της Ροδόπης. Σ’ αυτά δεν ανασύρονται ιστορίες από τη μνήμη και το παρελθόν με νοσταλγία και λυρισμό, εξιδανικεύοντας και εξωραΐζοντας αυτές. Απλά ζωγραφίζουν τους καρπούς της καθημερινής  προσπάθειας ζωντανών ανθρώπων με καημούς και πάθη. Οι καρποί αυτοί, προερχόμενοι από τον γενέθλιο τόπο, την Καρυδιά, αποκαλούνται «Καρύδια».

Χ.Κ.: Η Καρυδιά Ροδόπης φαίνεται να είναι κεντρικός λογοτεχνικός τόπος στη συλλογή σας. Τι σημαίνει για σας αυτός ο τόπος και πώς επηρεάζει τους χαρακτήρες σας;

Γ.Ι.: Η Καρυδιά της Ροδόπης, για μένα –και όχι μόνο–, δεν είναι μια μικρή μόνο τελεία στον χάρτη. Στους περισσότερους χάρτες ούτε τελεία. Είναι εκεί όπου σταμάτησε ο Θεός, πήρε βελόνα και ομορφιά και κέντησε με αυτήν τον τόπο όλο. Εκεί γεννήθηκα και μεγάλωσα. Με τους ανθρώπους της πάλεψα τη ζωή, έσπειρα, θέρισα, ζύμωσα τα όνειρα και τις προσδοκίες μου. Εκεί διαμόρφωσα τον χαρακτήρα μου. Στη ζεστή αγκαλιά της συνάντησα την έμπνευση, που είχε σταθμεύσει κυριολεκτικά για να μελετήσει τους ανθρώπους της και να πάρει ίσως κάτι από αυτούς, να το μοιράσει στα ταξίδια της. Χρωστάω πολλά στον γενέθλιο αυτό τόπο.

Χ.Κ.: Στα διηγήματά σας απεικονίζετε ανθρώπους με καθημερινά προβλήματα, πάθη και σχέσεις.  Πιστεύετε ότι η προσωπική σας εμπειρία στη Θράκη σας βοήθησε να τους κατανοήσετε καλύτερα;

Γ.Ι.: Έζησα με ανθρώπους πολυδουλεμένους, μετανάστες, παλιννοστούντες, ιδιόρρυθμους, αλληλέγγυους μεταξύ τους, που το μπόρεσαν.

Μπόρεσαν να στήσουν την Καρυδιά με ομόνοια, αγάπη, μεράκι και αρχοντιά. Μπόρεσαν να ριζώσουν με τις χοντρές ατσάλινες ρίζες τους, όπως λέει ο ποιητής του χωριού, να την αγαπήσουν, να την κάνουν τόπο όπου αξίζει να επιστρέφεις, άσχετα αν δεν έχεις φύγει ποτέ.

Σεργιάνισα πολλά χρόνια ζωής στη Θράκη, τα στέγνωσα καλά, σε βαθμό που με στράγγισαν και εκείνα.  Στις πέτρες της, με τους ανθρώπους της, έσπειρα ζωή, στους μύλους της την άλεσα και με τα χαϊμαλιά της πολέμησα τις φωτιές που άναβαν μέσα μου. Ναι, τους κατανόησα τους ανθρώπους της, πολύ!

«Καιρός να ξυπνήσουμε την ανθρωπιά που κοιμάται βαθιά μέσα μας»

Χ.Κ.: Ποιο μήνυμα θα θέλατε να περάσετε στους αναγνώστες μέσα από τις ιστορίες των Καρυδιωτών;

Γ.Ι.: Δεν είναι ιστορίες των Καρυδιωτών, όπως λέτε. Είναι, επιτρέψτε μου να πω, λογοτεχνικά κείμενα εμπνευσμένα από χαρακτήρες ανθρώπων που οι περισσότεροι έζησαν στον περίγυρο της Καρυδιάς. Ο τίτλος της συλλογής, «Ξυπνήστε ρε!», είναι από το τελευταίο διήγημά της και αυτό ίσως πρέπει να είναι και το ουσιαστικό μήνυμα που επιχειρείται να δοθεί. Το διήγημα αυτό γράφτηκε πριν είκοσι τουλάχιστον χρόνια και εξακολουθεί στις μέρες μας να είναι επίκαιρο. Ίσως πρέπει να αφήσουμε στην άκρη την ανοχή μας, που την αναγάγαμε σε δυσθεώρητα ύψη. Μόνο μια ζουμερή άρνηση και αντίσταση στα κακώς κείμενα μπορεί να βάλει φραγή στον κατήφορο του σήμερα. Καιρός να ξυπνήσουμε την ανθρωπιά που κοιμάται βαθιά μέσα μας.

Χ.Κ.: Η γραφή σας συνδέεται με την ποίηση και την εσωτερική σας σκέψη. Πώς επηρεάζει αυτή η σχέση την αφήγησή σας;

Γ.Ι.: Η ποίηση λειτουργεί στη σκέψη και τη γραφή μου ως συνδετικός κρίκος. Προσπαθώ να αντλήσω από αυτήν τον τρόπο που θα παρουσιάσω στην αφήγηση ό,τι πλούσιο σε συναίσθημα και σε λυρισμό μπορεί να κοσμήσει την πραγματικότητα που ζήσαμε, αλλά και εξακολουθούμε να ζούμε. Δεν είναι δύσκολο, αρκεί να πιστέψει κάποιος ότι υπάρχει τρόπος τα πράγματα να γίνουν καλύτερα.

Χ.Κ.: Ως άνθρωπος που υπηρέτησε τη δημόσια εκπαίδευση και την τοπική κοινωνία, πώς βλέπετε τη σχέση ανάμεσα στη λογοτεχνία και την κοινωνική ζωή;

Γ.Ι.: Σπούδασα μαθηματικά, αλλά και δίδαξα μαθηματικά για πάνω από τριάντα χρόνια. Η διδασκαλία ήταν εκείνη που αγάπησα και προσπάθησα με έμπνευση να μεταδώσω τα όσα ήξερα για να γίνουν κατανοητά. Όταν κάποιος μπορεί να συνδυάσει και να παρουσιάσει τη δουλειά του με τρόπο που να έχει σχέση με τη λογοτεχνία, τότε έχει αποτέλεσμα, ακόμα και όταν το αντικείμενό του είναι δύσκολο, όπως τα μαθηματικά.

Χ.Κ.: Σχεδιάζετε στο μέλλον νέες ιστορίες ή συλλογές διηγημάτων, που θα συνεχίσουν να εξερευνούν την Καρυδιά ή άλλους τόπους και χαρακτήρες;

Γ.Ι.: Καμία σκέψη για παρουσίαση ιστοριών που να αφορούν την Καρυδιά ή άλλο τόπο. Συλλογές διηγημάτων ίσως. Προς το παρόν, θα ακολουθήσει η έκδοση μερικών συλλογών ποιημάτων μου και στη συνέχεια, η έκδοση λαογραφικών κειμένων που αφορούν τόπους και χαρακτήρες της Θράκης.

—Η παρούσα συνέντευξη δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στην εφημερίδα «Εμπρός» της Ξάνθης στις 21/02/2026, με αφορμή την κυκλοφορία της πρώτης συλλογής διηγημάτων του Γιάννη Ιωαννίδη, «Ξυπνήστε ρε! – Δεκαπέντε “Καρύδια”* διηγήματα» (εκδόσεις Παρατηρητής της Θράκης, 2026). Ευχαριστούμε θερμά τη φιλόλογο και αρθρογράφο της εφημερίδας κ. Χρύσα Κιατίπη, καθώς και την εκδότρια της εφημερίδας κ. Ελένη Διαφωνίδου.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.