Ιστορικος αγιασμος του δημοτικου σχολειου Ιμβρου
Μια ιστορική ημέρα για την ελληνική κοινότητα της Ίμβρου θα αποτελεί εφεξής η 22α Αυγούστου του 2013, ημέρα κατά την οποία τελέστηκε ο αγιασμός του δημοτικού σχολείου του χωριού Άγιοι Θεόδωροι, το οποίο θα επαναλειτουργήσει φέτος μετά από 49 χρόνια. Τον αγιασμό τέλεσε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ενώ παρόντες μεταξύ άλλων στην τελετή ήταν ο Γενικός Πρόξενος, κ. Νίκος Ματθιουδάκης, και ο πρόεδρος του Συλλόγου Ιμβρίων Αθήνας, κ. Πάρης Ασανάκης. Συγκινητικές στιγμές έζησαν οι δεκάδες κάτοικοι του νησιού, ιδίως οι γηραιότεροι, ενώ πρωτόγνωρα ήταν τα συναισθήματα που βίωσαν και δύο νεαροί μαθητές, οι πρώτοι που θα καθίσουν στα θρανία του δημοτικού σχολείου από τις 16 Σεπτεμβρίου. Τις υπηρεσίες τους, για την εκτέλεση του εκπαιδευτικού έργου, θα προσφέρουν μία μειονοτική διευθύντρια- η οποία ήδη έχει διοριστεί- ένας Τούρκος υποδιευθυντής και ένα μετακλητός εκπαιδευτικός από την Ελλάδα- οι δύο τελευταίοι αναμένεται να τοποθετηθούν την προσεχή εβδομάδα.
Το κλίμα της προχθεσινής ιστορικής τελετής, αλλά και τη γενικότερη εικόνα που υπάρχει στο νησί της Ίμβρου και στην ελληνική κοινότητα, έδωσε μιλώντας στον «ΠτΘ», ο πρόεδρος του Συλλόγου Ιμβρίων Αθήνας, κ. Πάρης Ασανάκης. Ο κ. Ασανάκης έκανε λόγο για ένα σαφές πολιτικό μήνυμα, που στάλθηκε από μέρους των τούρκικων αρχών με το άνοιγμα του σχολείου μετά από σχεδόν μισό αιώνα, επισήμανε όμως παράλληλα ότι η κίνηση αυτή αποτελεί την αρχή για την αποκατάσταση των δικαιωμάτων των ελληνορθόδοξων κατοίκων του νησιού, τα οποία καταπατήθηκαν τις προηγούμενες δεκαετίες. Παράλληλα, δεν έκρυψε την αισιοδοξία του για τη διαφαινόμενη τάση όλο και περισσότερες οικογένειες να επιστρέψουν στην Ίμβρο τα τελευταία χρόνια, δηλώνοντας πεπεισμένος ότι η λειτουργία του δημοτικού σχολείου στους Αγίους Θεοδώρους θα συσπειρώσει γύρω του τα επόμενα χρόνια ακόμα περισσότερες οικογένειες και νέους ανθρώπους.
«Σαφές μήνυμα ότι ανάγκασαν τον κόσμο να φύγει»
ΠτΘ: Τι σηματοδοτεί η επαναλειτουργία του σχολείου μετά από 49 χρόνια;
Π.Α.: Είναι μια καινούργια αρχή μετά από 49 χρόνια. Κάθε αρχή είναι δύσκολη, αλλά είναι και το ήμισυ του παντός. Είναι ένα σαφές πολιτικό μήνυμα από τις εδώ τοπικές αρχές, που ανάγκασαν τον κόσμο να φύγει πριν από κάποια χρόνια. Τώρα δείχνουν μία σαφή διάθεση να καλέσουν τον κόσμο πίσω. Αυτό βέβαια δεν αρκεί. Δηλαδή δεν αρκεί το να ανοίξει ένα σχολείο, για να διορθωθούν τα προβλήματα που άφησαν πίσω τους οι πέντε δεκαετίες εγκατάλειψης του νησιού και της ελληνικής μειονότητας. Αλλά πιστεύουμε ότι κάθε αρχή είναι δύσκολη και από εκεί και υστέρα προσπαθείς να χτίσεις πάνω σε αυτή.
«Μια σειρά από ζητήματα, θα μπορούμε να τα διεκδικήσουμε»
ΠτΘ: Θεωρείτε ότι είναι μια ειλικρινής διάθεση; Περιμένετε να γίνουν κι άλλα βήματα; Το πιστεύετε ότι θα γίνουν κι άλλα βήματα;
Π.Α.: Πριν από πέντε χρόνια βγήκε ένα ψήφισμα στην Ευρώπη, με το οποίο η Τουρκία καλούταν να πάρει μία σειρά από κάποια μέτρα, για να διατηρηθεί η ιδιαίτερη φυσιογνωμία του νησιού. Όταν μιλάμε για την ιδιαίτερη φυσιογνωμία του νησιού, εννοούμε απαραίτητα το ελληνικό στοιχείο. Ο πρώτος όρος από αυτούς ήταν το άνοιγμα ενός ελληνικού σχολείου. Υπάρχουν κι άλλα όμως ζητήματα. Υπάρχει η απόδοση της τουρκικής υπηκοότητας, που και αυτό έχει ξεκινήσει να γίνεται, υπάρχει η αναγνώριση κληρονομικών δικαιωμάτων ανεξαρτήτως υπηκοότητας σε όλους τους γηγενείς Ιμβρίους και τους απογόνους τους, υπάρχει το θέμα του κτηματολογίου που έχει γίνει σε πολλές περιπτώσεις με αδιαφανείς διαδικασίες. Είναι μια σειρά από ζητήματα, τα οποία σιγά-σιγά, όσο κάνει αισθητή την παρουσία του το ελληνικό στοιχείο, ακόμα κι αν δε μας τα δίνουν, θα μπορούμε να τα διεκδικήσουμε.
«370 κάτοικοι σήμερα, τα 2/3 αυτών είναι άνθρωποι που γύρισαν πίσω»
ΠτΘ: Αυτή τη στιγμή υπάρχει η τάση να επιστρέφουν Ίμβριοι στο νησί και σε τι βαθμό εντοπίζεται αυτή;
Π.Α.: Με κάποια στατιστικά, τα οποία έχουμε στη διάθεσή μας, αυτή τη στιγμή από 6 μηνών και πάνω υπάρχουν 370 άνθρωποι στο νησί. Μετά από δύο-δυόμισι δεκαετίες, που είχαμε αφήσει 300, παρουσιάζεται μια αυξητική τάση, τόσο ποσοτικά, όσο και ποιοτικά. Υπό την έννοια ότι τα 2/3 των ανθρώπων αυτών είναι άνθρωποι, οι οποίοι γύρισαν πίσω.
«Το άνοιγμα του σχολείου είναι ένα πάρα πολύ θετικό κίνητρο για οικογένειες με παιδιά»
ΠτΘ: Είναι και νέοι άνθρωποι;
Π.Α.: Αυτή τη στιγμή έχουμε περισσότερο το ποσοτικό κριτήριο. Οι νέοι είναι λιγοστοί. Πιστεύουμε όμως ότι το άνοιγμα του σχολείου είναι ένα πάρα πολύ θετικό κίνητρο για οικογένειες με παιδιά, οι οποίες μέχρι τώρα δεν μπορούσαν να έρθουν. Αν λειτουργήσει μία χρονιά και πάνε όλα καλά, πιστεύουμε ότι θα έχουμε πολύ περισσότερα παιδιά, πολύ περισσότερες οικογένειες από του χρόνου. Άλλωστε, το πιο αισιόδοξο μήνυμα σε αυτή τη συγκυρία είναι ότι την περασμένη εβδομάδα γεννήθηκε ένα παιδί στους Αγίους Θεοδώρους και την επόμενη γεννιέται άλλο ένα. Είναι επίσης άλλο ένα παιδάκι ηλικίας 3,5 ετών και σε δυο μήνες περιμένουμε άλλο ένα παιδί. Δηλαδή έχουμε ξανά, λιγοστό μεν, αλλά έχουμε καινούργιο γηγενή πληθυσμό. Η πραγματικότητα λοιπόν ήδη μας ξεπερνάει. Ήδη τα πρώτα παιδιά έχουν αρχίσει και γέννιουνται στο νησί, επομένως έτσι κι αλλιώς το σχολείο ήταν μια αναγκαιότητα.
Γιάννης Κτιστάκις «Το άνοιγμα του σχολείου δίνει κουράγιο και δύναμη στους Ίμβριους να συνεχίσουν την προσπάθεια για την προστασία της μειονοτικής τους ταυτότητας»
Σε προχθεσινό άρθρο του στην εφημερίδα «Καθημερινή», ο κ. Γιάννης Κτιστάκις, δικηγόρος και καθηγητής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο και στο Πανεπιστήμιο του Βοσπόρου, αναλύει τη σημασία της επαναλειτουργίας του δημοτικού σχολείου στην Ίμβρο, κάνοντας μια ενδιαφέρουσα ιστορική διαδρομή από το 1923 και την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης μέχρι σήμερα. Μεταξύ άλλων ο κ. Κτιστάκις αναφέρει:
«Το σχολείο ακολουθεί την ιστορία του νησιού. Σύμφωνα με την περιλάλητη Συνθήκη της Λωζάννης, η Ιμβρος και η Τένεδος θα απολάμβαναν καθεστώτος ειδικής διοικητικής οργάνωσης, λόγω του αμιγώς ελληνορθόδοξου πληθυσμού τους. Ωστόσο, ο εκτελεστικός νόμος του 1927 αναίρεσε την ελληνοφωνία των σχολείων, ορίζοντας ότι στο περιθώριο και μόνον του τουρκόγλωσσου προγράμματος θα διδάσκονταν η ελληνική γλώσσα και τα θρησκευτικά. Τότε τα μισά σχολεία στην Ιμβρο (και όλα τα σχολεία της Τενέδου) έχασαν τον μειονοτικό τους χαρακτήρα. Το 1945, μαζί με τους πρώτους εποίκους, επιβάλλεται αποκλειστικά τουρκοφωνία σε όλα τα σχολεία, η οποία διαρκεί μέχρι το 1951, οπότε υπό την επιρροή της ελληνοτουρκικής προσέγγισης επικρατεί νέα ερμηνεία της ίδιας νομοθεσίας του 1927 και τα μειονοτικά σχολεία επανακτούν την ελληνοφωνία τους. Το 1964, υπό τη σκιά του Κυπριακού και μαζικής εγκατάστασης εποίκων, τα σχολεία επανέρχονται στην αποκλειστική τουρκοφωνία, οδηγώντας τον ελληνορθόδοξο πληθυσμό βίαια και οριστικά μακριά από το νησί.
Σήμερα, ενώ βρίσκεται πάντοτε εν ισχύι η νομοθεσία του 1927, το σχολείο ξανάνοιξε για τους ελληνορθόδοξους μαθητές. Πρόκειται για μία ad hoc διοικητική διευθέτηση, χωρίς νομοθετική ή συνταγματική βάση, σαν αυτές που συνηθίζει η διοίκηση Ερντογάν, ώστε να μπορεί ανά πάσα στιγμή να την ανακαλεί. Ωστόσο, το γεγονός δίνει κουράγιο και δύναμη στους Ιμβριους να συνεχίσουν την προσπάθεια για την προστασία της μειονοτικής τους ταυτότητας. Αλλωστε, ξέρουν ότι οι αγώνες κερδίζονται και χάνονται στο νησί και όχι στα διπλωματικά γραφεία».
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
