Η ελληνικη ποιηση στα σχολεια της ομογενειας στις ΗΠΑ: Βιωματικο εργαστηριο για Σεφερη, Ελυτη και Καβαφη

Μέσα σε ένα περιβάλλον έντονης και συχνά δυσάρεστης επικαιρότητας, πρωτοβουλίες που προάγουν τον πολιτισμό και την παιδεία λειτουργούν ως ανάσα αισιοδοξίας. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η νέα δράση που αφορά την ένταξη της ελληνικής ποίησης στα ομογενειακά σχολεία των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.

Η πρωτοβουλία συνδέεται με το έργο της καθηγήτριας Γλωσσολογίας και τέως αντιπρύτανη του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Ζωής Γαβριηλίδου, η οποία συμμετέχει ενεργά σε δράσεις που απευθύνονται στην ελληνική ομογένεια.

Το βιωματικό εργαστήριο ελληνικής ποίησης

Κεντρικός άξονας της νέας πρωτοβουλίας είναι ένα βιωματικό εργαστήριο ελληνικής ποίησης, το οποίο απευθύνεται σε παιδιά ομογενών στις Μεσοδυτικές Πολιτείες των ΗΠΑ. Το πρόγραμμα εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα δράσεων που αναπτύσσονται στο Σικάγο, με στόχο την ανταπόκριση στις εκπαιδευτικές και πολιτιστικές ανάγκες της ομογένειας.

Η ίδια η κ. Γαβριηλίδου υπογράμμισε ότι οι δράσεις σχεδιάζονται «με όσο το δυνατόν πιο επιστημονικό τρόπο και κυρίως να έχει νόημα για τη συγκεκριμένη ομάδα». Όπως εξήγησε «μετά τη δράση που είχαμε κάνει, με τίτλο “Παίζουμε βιβλία”, με την οποία θελήσαμε τα παιδιά της Ομογένειας να γνωρίσουν Έλληνες συγγραφείς και να πολεμήσουν το άγχος του: “Αχ, δεν ξέρω τόσο καλά ελληνικά για να διαβάσω ένα βιβλίο στα ελληνικά» είπαμε τώρα να ρίξουμε τα παιδιά σε λίγο πιο βαθιά νερά και να τους βάλουμε να γνωρίσουν τρεις μεγάλους ποιητές, τον Σεφέρη, τον Ελύτη και τον Καβάφη, που είναι νομίζω αντιπροσωπευτικοί του τι έχει δώσει η ελληνική λογοτεχνία σε όλο τον κόσμο».

Πώς λειτουργεί το πρόγραμμα

Το εργαστήριο βασίζεται σε μια πολυτροπική και βιωματική προσέγγιση. Στήνονται τρεις θεματικοί «σταθμοί», καθένας αφιερωμένος σε έναν από τους τρεις ποιητές. Τα παιδιά αρχικά ενημερώνονται για βασικά βιογραφικά στοιχεία και στη συνέχεια συμμετέχουν σε μια δραστηριότητα που θυμίζει «κυνήγι θησαυρού», αναζητώντας στίχους του κάθε συγγραφέα.

Όπως εξήγησε η ίδια, «τα παιδιά στήνουμε τρεις σταθμούς με ποιήματα των τριών συγγραφέων» και στη συνέχεια καλούνται να εμπλακούν ενεργά στη διαδικασία ανακάλυψης της ποίησης. Στο τέλος, έρχονται σε επαφή με μελοποιημένα ποιήματα και επιλέγουν εκείνα που τους αγγίζουν περισσότερο, μετατρέποντας τη λογοτεχνική εμπειρία σε προσωπικό βίωμα.

Η φιλοσοφία του προγράμματος συνοψίζεται στη φράση ότι στόχος είναι «να γνωρίσουν τα παιδιά τους ποιητές και το έργο τους και κυρίως να αποφασίσουν ποιος από τους τρεις τους λέει κάτι», αναγνωρίζοντας ότι η ποίηση λειτουργεί διαφορετικά για κάθε άτομο.

Η ποίηση ως γέφυρα προς τη γλώσσα

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο της ποίησης ως μέσο προσέγγισης της ελληνικής γλώσσας. Σύμφωνα με την κ. Γαβριηλίδου, η ποίηση αποτελεί «έναν εναλλακτικό τρόπο να προσεγγίσεις τη μητρική γλώσσα», ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου τα παιδιά απομακρύνονται από την παραδοσιακή διδασκαλία γραμματικής και συντακτικού.

Η εμπειρία έχει δείξει ότι οι βιωματικές δραστηριότητες οδηγούν σε μεγαλύτερη συναισθηματική εμπλοκή και μακροπρόθεσμη μάθηση. Ενδεικτικά, αναφέρθηκε ότι παιδιά που συμμετείχαν σε παλαιότερη εκδοχή του εργαστηρίου ενθουσιάστηκαν ιδιαίτερα με ποιήματα όπως «Τα κεριά» και «Τα τείχη» του Καβάφη, ενώ μάλιστα κλήθηκαν να αποτυπώσουν εικαστικά τα συναισθήματά τους.

Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε, «για πολύ καιρό συζητούσαν πράγματα που ζήσαν, που βίωσαν και που μάθανε στο εργαστήριο αυτό», γεγονός που αναδεικνύει τη διαχρονική επίδραση τέτοιων προγραμμάτων.

Συμμετοχή σχολείων και εφαρμογή στην πράξη

Το πρόγραμμα δεν πραγματοποιείται εκτός του επίσημου σχολικού ωραρίου, αλλά ενσωματώνεται στις εκπαιδευτικές δραστηριότητες των συμμετεχόντων σχολείων. Οι σχολικές μονάδες έχουν ήδη δηλώσει συμμετοχή και έχει καταρτιστεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα επισκέψεων και υλοποίησης.

Στόχος είναι, μέσα από την καλλιέργεια έντονων συναισθημάτων, «να αγαπήσουν τα παιδιά λίγο ακόμα περισσότερο την ελληνική» και να πάψει η διδασκαλία της γλώσσας να αντιμετωπίζεται ως «κάτι άψυχο».

Προοπτικές επέκτασης και νέες φωνές

Παράλληλα με τη γνωριμία με τους κλασικούς ποιητές, τίθεται και το ενδεχόμενο διεύρυνσης του προγράμματος προς σύγχρονους δημιουργούς, αλλά και νέους ποιητές από την ομογένεια. Όπως επισημάνθηκε, η πρωτοβουλία μπορεί «να γεννήσει ήδη και να ακούσουμε παιδιά τα οποία θέλουν να εκφραστούν ποιητικά».

Υπενθυμίστηκε επίσης η προηγούμενη δράση της «ποιητικής ισημερίας», αφιερωμένη στην ποίηση της διασποράς, όπου ποιητές της ομογένειας μοιράστηκαν έργα γραμμένα στα ελληνικά, τη γλώσσα της πολιτιστικής τους κληρονομιάς.

Ευρύτερες δράσεις για τον απόδημο ελληνισμό

Η πρωτοβουλία για την ποίηση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα προγραμμάτων που απευθύνονται στην ελληνική διασπορά. Μεταξύ αυτών, το πρόγραμμα για ομογενείς που επιθυμούν «να φρεσκάρουν τα ελληνικά τους» έχει ήδη καταγράψει μεγάλη απήχηση, με εκατοντάδες αιτήσεις και τη συμμετοχή εθελοντών φοιτητών. Μάλιστα το πρόγραμμα αυτό έχει ενταχθεί στο στρατηγικό σχέδιο για τον Απόδημο Ελληνισμό του Υπουργείου Εξωτερικών σαν καλή πρακτική.

Παράλληλα, αναπτύσσονται δράσεις πολιτισμικής εμβύθισης στη Θράκη, με στόχο την ενίσχυση των δεσμών της περιοχής με τις μεγάλες ομογενειακές κοινότητες και τη δημιουργία νέων προοπτικών συνεργασίας. «Θέλουμε η Θράκη να αποκτήσει πρόσβαση στις μεγάλες ομογενειακές κοινότητες, γιατί αυτό μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους συνεργασίας που μπορεί να επιφέρουν πολύ θετικά αποτελέσματα στην περιοχή. Και πραγματικά θα ήθελα να παρακαλέσω τις αρχές του τόπου να κατανοήσουν τη σημασία του εγχειρήματος και να συνδράμουν με κάθε τρόπο, γιατί αυτό μπορεί να είναι ένα πολύ μεγάλο άνοιγμα που να έχει ένα πολύ ισχυρό αποτύπωμα στη ζωή της περιοχής» τόνισε η κ. Γαβριηλίδου κλείνοντας.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.